به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان، امروز 15 می به دعوت قاسم جومارت توکایف، رئیس‌جمهور قزاقستان، برای شرکت در نشست غیررسمی سران «سازمان کشورهای ترک» (TDT) وارد شهر ترکستان در این کشور شد.

در بدو ورود، گارد احترام تشریفات به افتخار رئیس‌جمهور آذربایجان در فرودگاه بین‌المللی حضرت سلطان شهر ترکستان مستقر شده بود و یرلان کارین مشاور دولتی قزاقستان، نورالخان کوشروف استاندار منطقه ترکستان و سایر مقامات رسمی از علی‌اف استقبال کردند.

ادای احترام به میراث تاریخی و معنوی جهان تُرک

علی‌اف به همراه سایر رؤسای جمهور حاضر در این نشست غیررسمی، از موزه و منطقه حفاظت‌شده «حضرت سلطان» در شهر ترکستان بازدید کرد. در این بازدید، اطلاعاتی درباره این مجموعه که در سال 1989 تأسیس شده است، به سران کشورها ارائه شد.

«تالار اشیای کمیاب» در این موزه، یکی از مهم‌ترین پروژه‌های نمایشگاهی قزاقستان با هدف حفظ و ترویج میراث تاریخی و فرهنگی کمیاب قرون وسطی به شمار می‌رود. در این موزه، تاریخ غنی ترکستان، میراث معنوی جهان ترک و آثار باستانی نادر مربوط به مقبره خواجه احمد یسوی به نمایش گذاشته شده است. در حال حاضر، مجموعه این موزه دارای بیش از 26 هزار اثر است که حدود 80 درصد از آن‌ها را آثار باستانی تشکیل می‌دهند.

در ادامه، مقامات عالی‌رتبه از مقبره خواجه احمد یسوی بازدید کردند. این مکان یکی از بزرگترین بناهای معماری اسلامی در آسیای مرکزی محسوب می‌شود و به عنوان نماد معنوی قزاقستان شناخته می‌شود. این مقبره در اواخر قرن چهاردهم به دستور امیر تیمور در محل دفن احمد یسوی، شاعر و متفکر برجسته، ساخته شد. این مجموعه با طراحی معماری یکپارچه، دارای بیش از 35 اتاق با کاربری‌های مختلف است و به عنوان یکی از مراکز معنوی و فرهنگی جهان اسلام که آثار کمیابی در آن نگهداری می‌شود، شناخته می‌شود.

توسعه کریدور میانی و مسیر دیجیتال؛ اولویت‌های باکو

با آغاز رسمی نشست غیررسمی سران سازمان کشورهای تُرک، قاسم جومارت توکایف از الهام علی‌اف استقبال کرد و سران کشورهای شرکت‌کننده عکس یادگاری گرفتند.

الهام علی‌اف در جریان سخنرانی خود در این نشست، ضمن تشکر از مهمان‌نوازی همتای قزاقستانی خود گفت: «بسیار خرسندم که در شهر ترکستان با میراث غنی تاریخی و فرهنگی حضور دارم. پس از آزادسازی شوشا، پایتخت فرهنگی جمهوری آذربایجان، ترکستان نخستین شهری بود که با آن خواهرخوانده شد. شهرهای باستانی ما نیز مانند ملت‌هایمان برادر هستند.»

وی با اشاره به روابط نزدیک باکو و آستانه افزود: «تنها در 5 سال گذشته، این هشتمین سفر من به قزاقستان است و رئیس‌جمهور توکایف نیز 6 بار به جمهوری آذربایجان سفر کرده است. بیانیه مشترکی که چهار سال پیش امضا شد، روابط ما را به سطح ائتلاف و اتحاد ارتقا داد.»

علی‌اف با بیان اینکه ابتکار برگزاری نشست غیررسمی سران در حال تبدیل شدن به یک سنت است، تأکید کرد: «امروز وزن بین‌المللی سازمان کشورهای تُرک در حال افزایش است و نقش و جایگاه آن در فرآیندهای جهانی تقویت می‌شود. جمهوری آذربایجان که ریاست سازمان را بر عهده گرفته است، در راستای تعمیق همکاری‌ها در چارچوب این سازمان تلاش می‌کند.»

رئیس‌جمهور آذربایجان افزود: «در روزهای آینده، در چارچوب سیزدهمین نشست مجمع جهانی شهرسازی سازمان ملل متحد که در باکو برگزار می‌شود، گفت‌وگوی سطح بالای سازمان کشورهای تُرک در زمینه شهرسازی نیز سازماندهی خواهد شد. همچنین، هفته جهان ترک به مناسبت صدمین سالگرد نخستین کنگره ترک‌شناسی که کمک بزرگی به وحدت علمی و فرهنگی ملت‌های ترک کرده است، در ماه ژوئن در باکو برگزار خواهد شد.»

علی‌اف با اشاره به موضوع اصلی این نشست غیررسمی تصریح کرد: «جهان به لطف فرصت‌های ایجادشده توسط توسعه دیجیتال و هوش مصنوعی، وارد مرحله جدیدی از پیشرفت می‌شود و کشورهای تُرک باید در خط مقدم این روند قرار گیرند. تقویت حاکمیت دیجیتال و تسریع گذار به یک مدل اقتصادی مبتنی بر نوآوری از وظایف اصلی ماست.»

وی در ادامه به پروژه‌های کلان زیرساختی اشاره کرد و گفت: «همکاری با کشورهای تُرک در زمینه توسعه دیجیتال با موفقیت ادامه دارد. پروژه راه ابریشم دیجیتال بین اروپا و آسیا در حال اجراست و برنامه‌ریزی شده که خط کابل فیبر نوری ترانس‌خزر میان جمهوری آذربایجان و قزاقستان در ماه‌های آینده به بهره‌برداری برسد. همچنین در شرایط ژئوپلیتیک کنونی، اهمیت کریدور میانی بیش از پیش افزایش یافته است. کریدور زنگه‌زور که در حال تحقق است، به یکی از بخش‌های اصلی کریدور میانی تبدیل خواهد شد.»

اردوغان: کشورهای تُرک باید همکاری‌های دفاعی و تسلیحاتی را گسترش دهند

«رجب طیب اردوغان» رئیس‌جمهور ترکیه در جریان نشست غیررسمی سران «سازمان کشورهای تُرک»، صراحتاً بر ضرورت گسترش و تعمیق همکاری‌های کشورهای عضو این نهاد در حوزه صنایع دفاعی و نظامی تأکید کرد.

اردوغان در این اجلاس با اشاره به کانون‌های بحران در منطقه و جهان اظهار داشت: «تحولات و اتفاقات جاری در فلسطین، لبنان، ایران، اوکراین و سایر نقاط پرالتهاب و بحران‌خیز، به روشنی نشان‌دهنده ضرورت حیاتی و گریزناپذیر تقویت توانمندی‌های دفاعی ما و همچنین گسترش همه‌جانبه همکاری‌ها در بخش صنایع نظامی و دفاعی است.»

رئیس‌جمهور ترکیه در ادامه سخنان خود، با اشاره به پیشرفت‌های کشورش در تولید تسلیحات، پهپادها و تجهیزات نظامی بومی، آمادگی آنکارا را برای انتقال تکنولوژی و تجربیات نظامی به کشورهای آسیای مرکزی اعلام کرد.

وی تصریح کرد: «ترکیه کاملاً آماده است تا تجربیات ارزشمند و انباشته‌شده خود در حوزه صنایع دفاعی را که مبتنی بر فناوری‌های روز و پیشرفته است، با کشورهای عضو این سازمان به اشتراک بگذارد.»

سازوکار «سازمان کشورهای تُرک پلاس»؛ خیز برای ائتلاف‌سازی گسترده‌تر

بخش دیگری از سخنرانی اردوغان به موضوع ارتقای ساختارهای دیپلماتیک این سازمان اختصاص داشت.

وی با تأکید بر لزوم راه‌اندازی هرچه سریع‌تر فرمت جدیدی تحت عنوان «سازمان کشورهای تُرک پلاس» (OTS Plus)، این اقدام را گامی مهم در راستای نقش‌آفرینی مؤثرتر این بلوک در معادلات بین‌المللی ارزیابی کرد.

اردوغان در این خصوص خاطرنشان کرد که بحران‌های جاری، به ویژه جنایات و تنش‌های مستمر در خاورمیانه، بار دیگر اهمیت راهبردی همبستگی و اتحاد جهان ترک را به اثبات رسانده است.

وی گفت: «در مواجهه با چالش‌های پیچیده ژئوپلیتیک کنونی، ما موظف هستیم مکانیسم‌های مشورت، رایزنی و هماهنگی میان خود را بیش از پیش تقویت کنیم. از این رو، ما بر این باوریم که اجرای هرچه سریع‌تر فرمت "سازمان کشورهای ترک پلاس" بسیار سودمند و راهگشا خواهد بود.»

«کریدور میانی»؛ شاهرگ ترانزیتی و ابزار فشار ژئوپلیتیک

در کنار مباحث امنیتی، موضوع مسیرهای ترانزیتی و کریدورهای لجستیکی از دیگر محورهای کلیدی سخنان رئیس‌جمهور ترکیه بود.

اردوغان با اشاره به اهمیت پروژه‌های حمل‌ونقلی که اعضای این سازمان را به یکدیگر پیوند می‌دهد، بر توسعه طرح ترانزیتی «کریدور میانی» (کریدور ترانس‌خزر) تأکید ویژه‌ای کرد.

وی در این باره با صراحت تأکید کرد: «پروژه‌های حمل‌ونقل و ترانزیت که جهان تُرک را به هم متصل می‌کند، و در رأس آن‌ها ابتکار کریدور میانی، همچنان به عنوان یکی از بالاترین اولویت‌های استراتژیک ما باقی خواهد ماند.»

هشدار قزاقستان درباره بی‌ثباتی اقتصاد جهانی

قاسم جومارت توکایف، رئیس‌جمهور قزاقستان نیز در این نشست تأکید کرد که کشورهای تُرک امروز باید همکاری‌های خود را در زمینه‌های اقتصادی و سرمایه‌گذاری تقویت کنند.

وی با اشاره به اینکه اقتصاد جهانی همچنان بی‌ثبات و غیرقابل پیش‌بینی است، اظهار داشت: «روندهای ژئوپلیتیک بین‌المللی در حال تغییر است و رقابت در سطح جهانی و منطقه‌ای تشدید می‌شود. درگیری‌های مسلحانه و جنگ‌ها فروکش نمی‌کند و همه این‌ها تأثیر منفی بر اقتصاد جهانی دارد. کشورهای منطقه ما نیز در حال حاضر پیامدهای وضعیت خاورمیانه را احساس می‌کنند.»

رئیس‌جمهور قزاقستان افزود: «در چنین دوران پیچیده‌ای، اتحاد کشورهای تُرک از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. معتقدم امروز کشورهای ما با در نظر گرفتن الزامات زمان، باید همکاری‌ها در حوزه‌های اقتصاد و سرمایه‌گذاری را تقویت کرده و تلاش‌های خود را برای منافع مشترک یکپارچه سازند.»

خیز کشورهای تُرک برای تبدیل شدن به قطب فناوری

در حاشیه این نشست، سران کشورهای حاضر در مراسم کلنگ‌زنی آنلاین «مرکز تمدن تُرک» شرکت کردند. این پروژه با هدف حفظ، مطالعه و ترویج میراث غنی تاریخی، فرهنگی و معنوی ملت‌های ترک پایه‌گذاری شده است. پس از آن، راه‌حل‌های دیجیتال پلتفرم «GovTech» معرفی شد و مهمانان در جریان پروژه‌های اجرا شده در زمینه توسعه هوش مصنوعی در قزاقستان قرار گرفتند.

سدیر جباروف، رئیس‌جمهور قرقیزستان نیز در سخنان خود تأکید کرد: «سازمان کشورهای تُرک فرصت مناسبی برای تبدیل شدن به یک قطب مستقل ژئواکونومیک و تکنولوژیک دارد. امروز رقابت تنها بر سر منابع و سرزمین‌ها نیست، بلکه بر سر فناوری‌ها و هوش مصنوعی است.»

همچنین، شوکت میرضیایف، رئیس‌جمهور ازبکستان، با ارائه آماری از موفقیت‌های اقتصادی این نهاد گفت: «پتانسیل اقتصادی کشورهای ما در سال 2022 از مرز 2.4 تریلیون دلار گذشت و سرعت رشد آن دو برابر رشد اقتصاد جهانی بوده است. تنها در سال گذشته، حجم مبادلات تجاری میان کشورهای عضو با 14 درصد افزایش به 10 میلیارد دلار رسید که این امر نویدبخش آینده‌ای روشن برای این بلوک منطقه‌ای است.»

انتهای پیام/