علی سوزنچی،کارشناس اسناد تاریخی آستان قدس رضوی در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم از مشهد با اشاره به  بزرگداشت حکیم فردوسی در 25 اردیبهشت ماه و جایگاه ادبیات حماسی در دنیای مدرن اظهارکرد: ادبیات حماسی، هرچند ریشه در تاریخ دارد، اما مفاهیمی بی‌زمان در خود دارد؛ مقاومت، شجاعت، وفاداری و آرمان‌گرایی، در جهان امروز، که گاه مردم در برابر فشارهای اجتماعی و روانی دچار بی‌هدفی می‌شوند، این حماسه‌ها یادآور می‌شوند که هر انسان می‌تواند قهرمان میدان زندگی خود باشد.از این رو، عناصری چون رستم، سیاوش یا آرش نه فقط قهرمانان گذشته، بلکه نماد انسان آرمان‌جوی امروز نیز هستند.

کارشناس اسناد تاریخی آستان قدس رضوی،انگیزه فردوسی از پایداری سی‌ساله بر سرودن شاهنامه را تحلیل کرد و گفت:فردوسی بیش از سه دهه از عمر خود را صرف سرودن شاهنامه کرد، در حالی که با بی‌مهری، فقر و فشار سیاسی روبه‌رو بود. علت این پافشاری در سه محور قابل تحلیل است از جمله؛ عشق عمیق به ایران و زبان فارسی؛در زمان او، زبان عربی زبان رسمی دانش و دین بود. فردوسی می‌خواست شکوه زبان فارسی را زنده کند و هویت ایرانی را از فراموشی نجات دهد.

سوزنچی،باور به رسالت فرهنگی را عامل دیگر انگیزه حکیم فردوسی از پایداری بر سرودن شاهنامه خواند و افزود: او خود را نه شاعر درباری بلکه احیاگر فرهنگ می‌دانست. در مقدمه شاهنامه به روشنی می‌گوید که هدفش “زنده کردن نام ایران” است و فردوسی با احساس تعهد به حقیقت و نیکی در قالب داستان‌های اسطوره‌ای، اصول اخلاقی چون عدالت، خرد، وفاداری و شجاعت را می‌ستاید. و رسالتی اخلاقی بر دوش خود حس می‌کرد.

کارشناس اسناد تاریخی آستان قدس رضوی با اشاره به نقش شاهنامه در پرورش روحیه سلحشوری ایرانیان بیان کرد:شاهنامه روحیه‌ای را ترویج می‌کند که در آن سلحشوری با خرد و اخلاق همراه است.در این اثر، دلاوری بدون خرد ارزش ندارد؛ حتی رستم، قوی‌ترین پهلوان، نماد «خرد و میانه‌روی» است. در نتیجه، شاهنامه نسل‌های ایرانی را به مقاوم بودن در برابر ستم، حفظ عزت نفس ملی، و دفاع از وطن با شرافت تربیت کرده است. در جنبش‌های مختلف تاریخی ایران از دوره صفویه تا نهضت مشروطه، الهام از شاهنامه به‌روشنی دیده می‌شود. 

وی در پاسخ به نگاه شاهنامه به جنگ و خشونت عنوان کرد: شاهنامه، برخلاف تصور عام، کتاب "جنگ‌طلبی" نیست. جنگ در آن ابزاری ناگزیر برای دفاع از عدالت است، نه هدف. پهلوانان شاهنامه هرگز آغازگر ستیز نیستند، حتی در نبردهای نمادین چون رستم و اسفندیار یا ایران و توران، همیشه دلیل جنگ "دفاع از سرزمین و شرافت" است، نه تجاوز.از همین‌رو، شاهنامه را می‌توان حماسه‌ای انسان‌مدار و اخلاق‌گرا دانست که از نفرت و خون‌طلبی به دور است.

سوزنچی با تاکید بر ضرورت روحیه دلاوری و تسلیم‌ناپذیری در جامعه امروز گفت: در دنیایی که بحران‌های اقتصادی، فرهنگی و زیست‌محیطی انسان را احاطه کرده، ارزش‌هایی چون تسلیم‌ناپذیری، شجاعت در برابر ناعدالتی، و امید به پیروزی نیکی بر بدی حیاتی‌اند و روحیه‌ای که شاهنامه می‌آموزد این است که هر انسانی، اگر خرد و راستی را پاس دارد، پهلوانی در میدان زندگی است. این نوع دلاوری، نه در میدان نبرد بلکه در انتخاب‌های اخلاقی روزمره معنا می‌یابد؛ مقاومت در برابر دروغ، تبعیض و فساد، همان "پهلوانی مدرن" است.

انتهای پیام/282