به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، محمدحسن مقیسه، پژوهشگر، در یادداشتی به مناسبت گرامیداشت فردوسی و روز زبان فارسی، به شرح برخی از دغدغه‌های رهبر شهید انقلاب در زمینه پاسداشت زبان ملی پرداخت. این یادداشت که برای انتشار در اختیار خبرگزاری تسنیم قرار گرفته به این شرح است:

گُل نیست، ماه نیست، دل ماست پارسی

غوغای کوه، ترنّم دریاست پارسی

بیست و پنجم اردیبهشت روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت فردوسی حکیم نامگذاری شده و کیست که نداند این دو، تا چه پایه در پیوند باهمند و تا چه مایه در تنگاتنگ با یکدیگر. و اما نسبتِ نگاه و نگرش رهبر شهید با هر دو؟

امام فهیم و شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (قدّس سرّه الشّریف) فردوسی را حکیم می‌دانست و بر قلّۀ شعر؛ و حکمت او را حکمت الهی نامید: «حکمت فردوسی حکمت الهی است. در عمق داستان‌های فردوسی حکمت گنجانده شده؛ تقریباً در همۀ داستان‌ها یا بسیاری از داستان‌های فردوسی حکمت هست؛ لذا به فردوسی می‌گویندحکیم فردوسی. ما به کمتر شاعری در طول تاریخ می‌گوییم، امّا اسم او حکیم فردوسی است.»(بیانات در دیدار جمعی از شاعران و اهالی فرهنگ و ادب‌1398/02/30)

و امّا نسبت آن بزرگ با زبان فارسی نه نسبت پدر و فرزندی، نه نسبت عاشق و معشوقی، که نسبت تن و جان بود؛ پیوسته، درهم تنیده و خوناخون. او دانش‌آموختۀ حوزه‌های علمیۀ دینی بود و آن‌گونه که می‌دانیم، در این مدارس، طلبه‌های جوان دروس را بر پایۀ زبان عربی می‌آموزند و می‌خوانند و به سرشتِ این جایگاه‌های معرفتی، کنکاش و پژوهش در ادبیات عرب و اصول و فروع درسی آن نیز به زبان و گاه به بیان و خط و ساختار زبان عربی است.

از طرف دیگر، آن رهبر عزیز، همنشین با قرآنِ خدا و احادیث نبوی و علوی و دعا و مناجات بود و این همه نیز به لسان و شیوۀ همان کلام وحیانی، جملگی به زبان عربی است؛ امّا شگفتی اینجاست که به طبیعت ایرانی بودن و اُنس و شیفتگی به زبان فارسی و نیز شیدایی بر ادبیات فارسی و شعر و داستان آن و شناخت لطایف این زبان شیرین و شریف، بر آن دل بست و زبان فارسی را مایۀ افتخار ایرانیان دانست و میراث عظیم ایشان، تا آنجا که گفت: «زبان فارسی برای ما فارسی زبانان مایۀ افتخار است و میراث عظیم ما محسوب می‌شود.»(1374/10/16)

و این، عیّاری است و آزادگی. اگر او جزم‌اندیش بود و یکسونگر، به همان زبان قرآنی بسنده کرده بود و تنها به تبلیغ و تأیید آن می‌پرداخت.

البته او به همین مختصر قناعت نکرد و پیشتر رفت؛ روزی برایمان گفت که اگر بخواهیم پیام انقلاب اسلامی را در خارج از مرزهای کشور بگستریم و بپرورانیم، باید این مهم را به کمک دستان پرتوان زبان فارسی به سرانجام رسانیم و آن را دستِ‌کم نگیریم:

«امروز زبان فارسی، زبان انقلاب است و زبان اسلام راستین است و زبان اسلامی است که می‌تواند ملّت‌ها را بیدار کند ... و همان‌طور که می‌دانید، ما در قانون اساسی‌مان آموزش زبان عربی را واجب و لازم دانستیم، و ارادت ما و علاقۀ ما به زبان عربی جیزی نیست که برای کسی روشن نباشد و احتیاج به اثبات داشته باشد، امّا من می‌خواهم بگویم آن چیزی که امروز می‌تواند مفاهیم اسلام انقلابی را به دنیا منتقل کند، آثار فارسی است.

زبان انقلابی و زبان اسلام انقلابی، زبان فارسی است ... این پیامی که می‌تواند در خلال کلمات فارسی ... منتقل شود، در خلال هیچ گفتار عربی ممکن نیست منتقل بشود. پس، زبان فارسیِ امروز، حقیقتاً زبان انقلاب و زبان دین و زبان اسلام انقلابی مطلوب و محبوب ملتهاست. این را ما دستِ‌کم نباید بگیریم.»(1367/3/25)

آیا ما، از مردممان تا مسئولمان، قدر این زبان رسا و شکرین را می‌دانیم و سفارش آن رهبر شهید را بر سرِ دست می‌گیریم؟

انتهای پیام/