به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری تسنیم، بهاره آروین عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس، در نشست «بعثت مردم و ساخت آینده» که به منظور بررسی علمی دلایل حضور مردم در اجتماعات اخیر در محل حوزه هنری انقلاب اسلامی برگزار شد، به سخنرانی پرداخت.

وی اظهار کرد: گاهی تحلیل در مقام شناخت واقعیت پیش می‌رود و گاهی نیز نوعی کنش سیاسی محسوب می‌شود؛ به این معنا که ترجیح می‌دهیم واقعیت را به گونه‌ای بیان کنیم تا پیرو و نیرو ایجاد شود. هدف بنده این است که پیش از هر چیز، واقعیت را به عنوان یک ابزار بشناسیم و تلاش می‌کنم جنبه‌هایی را که در بحث‌های دیگران کمتر دیده شده است، مطرح نمایم.

وی تصریح کرد: ما با مفهوم کلمه «مردم» در جمهوری اسلامی و در جامعه‌شناسی مسئله داریم؛ جامعه‌شناسی همواره خود را در نسبت با حکومت تعریف کرده و مدعی شده است که حکومت مردم نیست، اما واقعیت این است که هر دو طرف، مردم هستند.

این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: در حوادث 18 دی‌ ماه، طیفی از مردم حضور داشتند که به ویژه در دوره بمباران‌ها به خیابان آمدن و در تحمعات شرکت کردند. در تحلیل جامعه‌شناختی، «جماعت» بر اساس همسویی ارزش‌ها و هنجارها ساخته می‌شود، در حالی که «جامعه» بر پایه تفاوت‌ها شکل می‌گیرد.

وی تأکید کرد: این جماعت‌ها و جنبش‌های ضد نظم جهانی سابقه دارند و جامعه‌شناسان نیز به آن‌ها پرداخته‌اند؛ این گروه‌ها همسویی ارزشی دارند، در کنار هم قرار می‌گیرند و پیوندهای عاطفی پررنگی میانشان برقرار می‌شود.

آروین یادآور شد: خطر بزرگ برای جامعه ایران این است که به جماعت‌های ستیزه‌جو تبدیل شود؛ همان‌طور که در یک سو 20 درصد جامعه حتی حاضره به حمله خارجی شده‌اند و سوی دیگر بخشی دیگر از مردم 70 شب خیابان را رها نکردند. فضای کلی جامعه به این سمت است که در جنگ فعلی، مردم نمی‌خواهند گرفتاری‌های خود با نظام را به یک فشار افزوده تبدیل کنند. نریختن مردم مخالف به خیابان برای تمام کردن کار، نشان‌دهنده همسویی کلی جامعه است؛ چرا که وقتی نیروی نظامی تحت فشار است، مردم نمی‌آیند فشار مضاعفی وارد کنند.

عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس تأکید کرد: انسان تا زمانی که نعمتی را دارد، متوجه آن نیست و ما نباید نعمت امنیت داخلی در تجمعات شبانه را دست‌کم بگیریم. جامعه ایران نباید به وضعیت عراق، افغانستان و سوریه دچار شود که بخشی از جامعه جانش را کف دست بگیرد تا بخشی دیگر را از بین ببرد.

وی بیان کرد : در برابر دشمن خارجی حتماً اتحاد اتفاق می‌افتد، اما در برابر نیروهای داخلی، تمایلات و اختلافات ناشی از قطبی‌شدگی همچنان وجود دارد. راه درست، دیدن وقایع دی‌ ماه و اسفند 1404 در کنار یکدیگر است و نادیده گرفتن هر کدام از آن‌ها خطا محسوب می‌شود. کلیت جامعه در اسفند ماه به سمت دفاع از ایران چرخید، اما این وضعیت لزوماً پایدار نیست و نمی‌توان آن را به سادگی مصادره کرد.

وی تأکید کرد: خطری که جامعه ایران را بیش از هر چیز تهدید می‌کند، قطبی شدن فضای اجتماعی و سیاسی است. باید رسمیت شناختن تفاوت‌ها را تسهیل کنیم، چرا که هر چه فاصله گروه‌های مختلف از هم کمتر شود، در نهایت کشور و ملت ایران برنده خواهند بود.

عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس، در ادامه سخنان خود ابراز امیدواری کرد که تمامی گروه‌ها و جماعت‌های مختلف جامعه به رسمیت شناخته شوند و گفت: تجمعاتی که در ابتدای جنگ شکل گرفت، صرفاً جنبه حمایتی نداشت، بلکه دارای ویژگی‌های متمایزی بود که آن را از سایر حضورها متفاوت می‌کرد. با وجود ناامنی‌های روانی و فیزیکی، حضور در کنار دیگران در خیابان، نوعی احساس امنیت برآمده از جمع را ایجاد کرد.

این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: در شرایطی که مردم در خانه‌های خود نگران صدای آژیر و ابهامات آینده هستند، بودن در جمع و در کنار دیگران در خیابان، بسیار آرامش‌بخش است. باید ناامنی‌های شهری دی‌ ماه را به یاد آورد که تجربه‌ای تلخ بود. ویژگی خاص جامعه ایران در این مقطع، ایجاد نوعی احساس امنیت جمعی از طریق همین تجمعات بود.

وی تأکید کرد: این حضور خیابانی، انرژی عاطفی ویژه‌ای میان افراد ایجاد کرد و با وجود آنکه این جمع‌ها تا حد زیادی به لحاظ ارزش‌های سیاسی، مذهبی و اجتماعی با یکدیگر همسو بودند، اما نباید بخش‌های دیگر جامعه را نادیده گرفت . نمی‌توان بخشی از جامعه را با این برچسب که تحت تأثیر نیروهای خارجی هستند، از تحلیل‌ها حذف کرد.

آروین در پایان بیان کرد: شهروندان عادی که به دلایل مختلف به نقطه‌ای رسیده‌اند که حتی ممکن است خواهان حمله خارجی باشند، همچنان شهروند این کشور محسوب می‌شوند. نادیده گرفتن این گروه از شهروندان، که تعدادشان هم کم نیست، یکی از مشکلات اساسی در درک واقعیت‌های جامعه است. باید به سمتی حرکت کنیم که خیابان محلی برای به رسمیت شناختن «دیگری» باشد تا از قطبی‌شدگی بیشتر جلوگیری شود.

انتهای پیام/