به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، در چارچوب تحولات پرشتاب و معادلات پیچیده منطقه قفقاز جنوبی، ارمنستان و ترکیه پس از دهه‌ها تنش و انسداد مرزی، گام مهمی در راستای عادی‌سازی روابط دوجانبه برداشتند. مقامات رسمی دو کشور اعلام کرده‌اند که تمامی مقدمات، تمهیدات و زیرساخت‌های لازم برای آغاز تجارت مستقیم میان آنکارا و ایروان با موفقیت به پایان رسیده است.

این رویداد می‌تواند نقطه عطفی در مناسبات اقتصادی و سیاسی دو همسایه محسوب شود که از اوایل دهه 1990 میلادی و در پی جنگ اول قره‌باغ، مرزهای مشترک خود را به روی یکدیگر بسته بودند و تاکنون تجارت آن‌ها از طریق کشورهای واسطه انجام می‌پذیرفت.

پایان دهه‌ها محدودیت گمرکی؛ گشایش در بن‌بست دیپلماتیک

«اونجو کچلی»، سخنگوی رسمی و نماینده وزارت امور خارجه ترکیه، با انتشار بیانیه‌ای تایید کرد که فرآیند آماده‌سازی برای آغاز تجارت مستقیم میان دو کشور نهایی شده است.

وی در تشریح این دستاورد دیپلماتیک اظهار داشت: «در چارچوب اقدامات اعتمادساز که از سال 2022 میلادی و در بستر روند عادی‌سازی روابط با ارمنستان اتخاذ شده است، کارهای مقدماتی برای آغاز تجارت مستقیم میان کشور ما و ارمنستان تا تاریخ 11 می 2026 میلادی به طور کامل به اتمام رسیده است.»

سخنگوی دستگاه دیپلماسی ترکیه در ادامه پیام خود در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) خاطرنشان کرد که اقدامات فنی، حقوقی و بوروکراتیک لازم برای بازگشایی مرزهای مشترک میان دو کشور همچنان با جدیت در حال پیگیری و انجام است.

کچلی با اشاره به جزئیات فنی این توافق گمرکی تصریح کرد: «به لطف مقررات جدید و تسهیلات در نظر گرفته شده، از این پس این امکان فراهم شده است که مقصد نهایی یا مبدأ کالاهایی که از ترکیه به یک کشور ثالث ترانزیت شده و سپس وارد ارمنستان می‌شوند، و یا کالاهایی که از ارمنستان از طریق همان مسیر وارد ترکیه می‌شوند، در اسناد و مدارک رسمی گمرکی به صراحت با عنوان "ارمنستان/ترکیه" درج شود.»

تا پیش از این، بازرگانان مجبور بودند برای دور زدن محدودیت‌ها و انسداد مرزی، مبدا و مقصد کالاها را در اسناد تغییر داده و از طریق مسیرهای جایگزین اقدام به تبادل کالا کنند که این امر هزینه‌های گزافی را بر چرخه تجارت دو کشور تحمیل می‌کرد.

واکنش مثبت ایروان؛ امیدی برای بازگشایی کامل مرزهای زمینی

در سوی دیگر این تحول منطقه‌ای، مقامات رسمی در ایروان نیز با استقبال از این رویکرد، تصمیم دولت ترکیه مبنی بر لغو ممنوعیت‌ها و موانع موجود بر سر راه تجارت دوجانبه را گامی سازنده ارزیابی کردند.

«آنی بادالیان»، سخنگوی وزارت امور خارجه ارمنستان، در واکنش به این خبر تاکید کرد که این توافق، نتیجه و دستاورد منطقی دیگری از روند ادامه‌دار عادی‌سازی مناسبات میان ارمنستان و ترکیه است.

وی در بیانیه رسمی خود خاطرنشان ساخت: «این تصمیم از منظر گسترش حجم تجارت دوجانبه، تقویت پیوندهای تجاری میان محافل اقتصادی و بازرگانی دو کشور، ارتقای سطح اتصال و همگرایی اقتصادی در منطقه و در نهایت تضمین صلح، ثبات و رفاه پایدار، دارای اهمیتی بنیادین و راهبردی است.»

سخنگوی وزارت امور خارجه ارمنستان با تاکید بر اینکه توافق اخیر گامی بسیار مهم و حیاتی در مسیر توسعه روابط کامل، جامع و عادی میان دو کشور همسایه به شمار می‌رود، ابراز امیدواری کرد که این روند مثبت و سازنده «بتواند ادامه و استمرار منطقی خود را در بازگشایی نهایی مرزهای زمینی ارمنستان و ترکیه و همچنین برقراری رسمی روابط دیپلماتیک پیدا کند.»

ارمنستان به عنوان کشوری محصور در خشکی، همواره به دنبال یافتن مسیرهای ترانزیتی جدید برای اقتصاد خود بوده و بازگشایی مرز با ترکیه می‌تواند تحرک جدیدی در اقتصاد این کشور ایجاد کند.

ماموریت فرستادگان ویژه؛ مهندسی صلح در قفقاز جنوبی

این توافق جدید میان ایروان و آنکارا، بازتاب گسترده‌ای در اظهارات فرستادگان ویژه دو کشور که مسئولیت پیشبرد مذاکرات عادی‌سازی روابط را بر عهده دارند، داشته است.

«روبن روبینیان»، فرستاده ویژه ارمنستان در امور عادی‌سازی روابط و نایب‌رئیس پارلمان این کشور، با ابراز خرسندی از این گام مهم اشاره کرد که اکنون تجارت مستقیم و بدون واسطه از منظر گمرکی میان ارمنستان و ترکیه امکان‌پذیر شده است.

روبینیان در صفحه شخصی خود در شبکه اجتماعی فیس‌بوک نوشت: «به یمن مقررات جدیدی که در سیستم گمرکی ترکیه به اجرا درآمده است، از این پس این قابلیت وجود خواهد داشت که در اسناد کالاهایی که از ارمنستان به هر کشور ثالثی ارسال شده و از آنجا روانه ترکیه می‌شوند، و یا کالاهایی که با همین مسیر از ترکیه به سوی ارمنستان می‌آیند، مقصد یا مبدأ نهایی کالا بدون هیچ‌گونه بازنویسی و پنهان‌کاری، به طور رسمی "ارمنستان/ترکیه" قید شود.»

در نقطه مقابل، «سردار کیلیچ»، نماینده و فرستاده ویژه آنکارا در امور عادی‌سازی روابط با ارمنستان نیز با انتشار پیامی در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در چارچوب روند عادی‌سازی روابط ترکیه و ارمنستان که با دستورات رئیس‌جمهور محترممان پیش می‌بریم، یک گام بسیار مهم و کلیدی دیگر در راستای استقرار صلح و ثبات پایدار در منطقه ما برداشته شده است. من صمیمانه آرزو می‌کنم که این تصمیم برای تمامی بازرگانان، فعالان اقتصادی و آحاد مردم دو کشور و همچنین کل منطقه ما، مفید و منشأ خیر باشد.»

چشم‌انداز آینده روابط؛ از اسناد گمرکی تا عبور از مرزها

روند مذاکرات عادی‌سازی روابط میان ترکیه و ارمنستان از اوایل سال 2022 میلادی با برگزاری نشست‌هایی با حضور نمایندگان ویژه آغاز شد و به نظر می‌رسد اکنون وارد فاز عملیاتی‌تری در حوزه اقتصاد شده است.

پیش از اعلام رسمی این توافق گمرکی، «نیکول پاشینیان»، نخست‌وزیر ارمنستان، روز گذشته در جریان یک نشست خبری و در گفتگو با خبرنگاران، با اشاره به پیشرفت‌های حاصل شده در دیپلماسی، تلویحاً خبر داده بود که دولت ترکیه به زودی در اسناد رسمی صادراتی خود، نام ارمنستان را نیز به عنوان کشور دریافت‌کننده کالا به رسمیت شناخته و قید خواهد کرد؛ وعده‌ای که اکنون با بیانیه‌های رسمی مقامات دو کشور به مرحله اجرا رسیده است.

انتهای پیام/