به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، همزمان و همگام با تداوم بحران اقتصادی در ترکیه و افزایش تورم در بخش‌هایی نظیر مواد غذایی و نیازهای اساسی، در بخش‌های سوخت و انرژی نیز قیمت‌ها بالا می‌روند. حالا در ترکیه، پرداخت هزینه قبوض ماهانه برق و گاز طبیعی، در سبد هزینه‌های خانوار جایگاه ویژه‌ای دارد و بخش مهمی از جمعیت 86 میلیون نفری ترکیه، در مصرف برق صرفه جویی می‌کنند.

شاید به همین دلیل است که ترکیه رفته رفته به صف صادرکنندگان برق پیوسته است. حالا دولت ترکیه دارای استراتژی میان مدت بلندپروازانه‌ای است که می‌خواهد بر اساس آن، در سالیان آتی به یکی از بزرگترین صادرکنندگان برق منطقه تبدیل شود.

تولید و مصرف روزانه برق در ترکیه

ورود قدرتمندانه بخش خصوصی ترکیه به صنعت برق، یکی از رویدادهای مهم اقتصادی در این کشور است. حالا ترکیه به کشوری تبدیل شده که با مازاد تولید برق داخلی، می‌تواند رفته رفته به عنوان یک صادرکننده مهم، سری در میان سرها دربیاورد. به طور میانگین، در شبانه روز 795 مگاوات برق در ترکیه تولید می‌شود که 790 مگاوات آن به مصرف می‌رسد و مقدار باقیمانده امکان صادرشدن دارد. 

در حال حاضر، صنعت برق ترکیه به کشورهایی مانند عراق، سوریه، گرجستان و بلغارستان برق صادر می‌کند و در مواقعی هم که دچارناترازی می‌شود، مقادیر اندکی برق از یونان وارد می‌کند. 

دولت ترکیه و بخش خصوصی این کشور، امیدوارند که در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در موقعیت برتر قرار بگیرند. نیروگاه‌های برق آبی دارای سد با سهم 32.8٪ در رتبه اول تولید هستند و پس از آن نیروگاه‌های خورشیدی با 17.6٪ و نیروگاه‌های گازی لیگنیت با 12٪ درصد در رده‌های بعدی جای گرفته‌اند.

عصر تحول در حوزه انرژی ترکیه

ترکیه خود را برای میزبانی از مهمترین نشست تغییرات اقلیمی سالانه با حضور نمایندگان و کارشناسانی از اغلب کشورهای جهان آماده می‌کند. نشست موسوم به  COP31 امسال در آنتالیا برگزار می‌شود و انتظار می‌رود 196 کشور در آن شرکت کنند.

وزارت انرژی و منابع طبیعی این کشور، در آستانه برگزاری نشست مزبور، اهداف خود را برای رسیدن به یک کشور قدرتمند در حوزه انرژی اعلام کرده است.

روزنامه حریت چاپ آنکارا در یک گزارش اختصاصی به اهداف مهم ترکیه اشاره کرده و می‌نویسد: «عصری پیشگامانه در حوزه انرژی آغاز شده و ترکیه در حال آماده شدن برای یک تغییر اساسی در سیاست انرژی است. خودروهای برقی جایگزین خودروهای بنزینی و دیزلی خواهند شد، شهرها برق بیشتری مصرف خواهند کرد و مراکز داده به اندازه نیروگاه‌های جدید انرژی مصرف خواهند کرد. معماری جدید راهبرد انرژی ترکیه، فقط یک طرح بخشی نیست، بلکه به عنوان یک نقشه راه جدید دیده می‌شود که کل سیستم را از فناوری گرفته تا حمل و نقل، از صنعت گرفته تا سیاست خارجی تغییر خواهد داد».

معماری نوین سیاست انرژی ترکیه که وزارت انرژی و منابع طبیعی روی آن کار می‌کند، نه تنها تولید انرژی، بلکه شیوه زندگی ترکیه، سیستم‌های حمل و نقل، انواع سوخت مورد استفاده و زیرساخت‌هایی را که اقتصاد آینده بر روی آنها بنا خواهد شد، تغییر شکل می‌دهد.

ترکیه در حال تغییر مصرف انرژی به یک محور الکتریکی در همه بخش‌ها است. همه شریان‌های اقتصاد، از جمله حمل و نقل، صنعت، کشاورزی، گرمایش و شهرنشینی، به برق متصل خواهند شد.

انتظار می‌رود تقاضای برق در 30 سال آینده تقریباً سه برابر افزایش یابد. این افزایش به معنای بازسازی اساسی نه تنها در مصرف، بلکه در تولید و زیرساخت‌ها نیز خواهد بود.

مهمترین تحول در حمل و نقل در خودروهای برقی رخ خواهد داد. در حالی که امروزه تقریباً 17 میلیون خودرو در ترکیه وجود دارد، 5 تا 5.5 میلیون از آنها موتورهای دیزلی دارند. باید تا سال 2035 میلادی، تعداد وسایل نقلیه الکتریکی به 6 تا 8 میلیون دستگاه برسد.

یکی دیگر از حوزه‌هایی که باعث افزایش تقاضای برق می‌شود، اقتصاد دیجیتال است. مراکز داده، زیرساخت‌های هوش مصنوعی و نیازهای سرمایشی که در ماه‌های تابستان به 19 تا 20 درصد می‌رسند، فشار انرژی عصر جدید را افزایش می‌دهند.

به طور خاص، مصرف مراکز داده به مقیاسی نزدیک به کل نیازهای برق برخی از شهرها می‌رسد. به موازات این تحول بزرگ، گسترش شدید ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر هدف‌گذاری شده است.

هدف، افزایش سطح فعلی 41 تا 42 هزار مگاوات در انرژی خورشیدی و بادی به بیش از 120 هزار مگاوات است. ظرفیت نصب سالانه 14 تا 15 هزار مگاوات، پتانسیل شتاب ترکیه را نشان می‌دهد.

جنبه مهم دیگر، علاوه بر افزایش تولید، زیرساخت شبکه است. خطوط انتقال پیشرفته اچ.دی.وی.سی «فشار قوی جریان مستقیم»، پست‌های ترانسفورماتور جدید، سیستم‌های شبکه دیجیتال و سرمایه‌گذاری‌های ذخیره‌سازی انرژی، ستون فقرات معماری جدید را تشکیل می‌دهند.

هدف صادرات هسته‌ای

انرژی هسته‌ای نیز جایگاه استراتژیکی در ترکیب انرژی دارد. در حالی که هدف 20 هزار مگاوات برق هسته‌ای نصب‌ شده برای سال 2050 برنامه‌ریزی شده، قرار است پروژه‌های سینوپ و تراکیه پس از آک کویو راه‌اندازی شوند. همزمان، راکتورهای مدولار کوچک (SMR) به عنوان یک حوزه جدید پیشرفت فناوری در نظر گرفته می‌شوند. هدف این است که ترکیه در این زمینه، نه تنها به یک کاربر، بلکه به یک تولیدکننده و صادرکننده نیز تبدیل شود.

جیحان به عنوان یک مرکز ذخیره‌سازی و تجارت

در بخش واردات انرژی، هزینه سالانه ترکیه بین 60 تا 100 میلیارد دلار متغیر است. وابستگی به منابع انرژی خارجی تقریباً 70 درصد است. هدف اصلی مدل جدید کاهش این وابستگی و داخلی‌تر و مقاوم‌تر کردن سیستم انرژی است.

در مقیاس منطقه‌ای، هدف تقویت جایگاه ترکیه به عنوان یک کشور مرکزی در تجارت انرژی برجسته است. قرار است جریان موجود از طریق خط لوله نفت عراق-ترکیه و خط لوله باکو-تفلیس-جیحان افزایش یابد و جیحان به یک مرکز تجارت و ذخیره‌سازی انرژی تبدیل شود.

تصور می‌شود که این ساختار، که در آن نفت از منابع مختلف ذخیره و هدایت می‌شود، می‌تواند بر قیمت‌گذاری منطقه‌ای نیز تأثیر بگذارد.

نقش کشورهای عربی در معادلات انرژی ترکیه

مقامات سیاسی و اقتصادی ترکیه امیدوارند در توسعه صنعت برق، از سرمایه گذاری و همراهی سه کشور ثروتمند عربی برخوردار شوند که عبارتند از عربستان سعودی، امارات متحده عربی و قطر.

در این میان، ترکیه امیدوار است که با آرامکوی عربستان، همکاری بیشتری داشته باشد. پس از امضای پروتکل انرژی بین ترکیه و عربستان سعودی، گفته می‌شود که آرامکو نیز در حال ارزیابی کارشناسی برای سرمایه گذاری بیشتر در بازار انرژی ترکیه است.

در ازای حداقل دو سرمایه‌گذاری در نیروگاه خورشیدی، طرف سعودی ضمانت خرید 30 ساله از دولت دریافت کرد و حالا تیمی از آرامکو نیز در حال تحقیق درباره کار در ترکیه است و یک هیئت عالی رتبه از این غول سعودی، بازرسی از تأسیسات انرژی و سوخت در ترکیه را آغاز کرده است.

اولجای آیدیلک از روزنامه‌نگاران ترکیه اعلام کرده که در این بازدیدها حضور داشته ولی مقامات دولت اردوغان نمی‌خواهند فعلاً به محتوای توافق احتمالی بین آنکارا و آرامکو اشاره کنند.
انتهای پیام/