به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، حجت الاسلام محمدحسین پیشاهنگ در گفتگویی اختصاصی با بیان این‌که امروزه رسانه به یکی از ساحت‌های زیستی انسان در دنیای کنونی تبدیل شده است، ابراز داشت: دهه‌ها پیشتر، زیست رسانه‌ای یکی از شقوق زیستی آدمی به شمار می‌رفت به این معنا که رسانه یکی از بخش‌های زیست اجتماعی ما بود. در واقع ما تحت‌تأثیر یک سری عوامل ارتباطی قرار داشتیم و رسانه، کانال ارتباطی در رابطه با حوزه زیست طبیعی انسان  بود؛ حالا چه رسانه به‌معنای سنّتی آن، همچون کتاب، منبر، تریبون، تلفن و ایمیل تا رسانه‌های گروهی، رسانه‌های جمعی و رسانه‌های توده‌ای همچون تلویزیون، رادیو و در شرایط فعلی که دوران قدرت‌نمایی شبکه‌های اجتماعی است.

وی افزود: این نکته را گفتم که تأکید داشته باشم بر این مسأله که امروزه رسانه دیگر یکی از شقوق یا بحث‌های زیست طبیعی و زیست اجتماعی انسان نیست، چرا که خود آن یکی از ساحت‌های زیستی محسوب می شود، حال این که ساحت زیستی چیست، در پاسخ باید گفت جایی که من در آن حیات و ممات دارم، رنج، خوشی، ارتباطات، لذت و ناراحتی من در آنجا تعریف می‌شود. واقعیت آن است که امروز فضای رسانه‌ای همین ساحت زیستی است.

نویسنده و پژوهشگر مسایل فرهنگی همچنین گفت: یکی از مهم‌ترین عوامل زیستی که در چرخه زیستی معنی می‌یابد ناظر به بحث رشد است. البته در تبیین موضوع برخی می‌گویند رشد در بستر رسانه‌ای به این است که مثلاً بنده نوعی از یک فالوئر به یک میلیون فالوئر برسم، یا اینکه بتوانم در فضای مجازی حوزه ارتباطاتم را تقویت کنم و یا این که به عنوان مثال بتوانم چهره خودم را برند کنم. الان می‌گویند دیگر فالوئر مهم نیست بلکه همین که محتوای تولیدشده شما چقدر بازدید بخورد، این رشد است که البته خود این رشد می‌تواند شدّت و حدّت داشته‌باشد. کند و یا تند بشود. به هر حال همین مسیر رشد ممکن است یکجا متوقف ‌شود یا این که مثلاً حرکت معکوس داشته باشد.

وی بیان داشت: نسل جوان و نوجوان امروز جامعه خودش بر اساس مقتضیاتی که دارد، واجد بحث زیست رسانه‌ای است، به این معنا که تمام تجربیات زیست واقعی را در فضای رسانه‌ای برای خودش تجربه می‌کند. حتّی گاهی اوقات، زیست رسانه‌ای برای او خیلی مهم‌تر از زیست طبیعی و واقعی‌اش است. خوشی و رنج خود را دیگر مبتنی بر زیست رسانه‌ای تعریف می‌کند. بر این اساس حتی اگر در زیست رسانه‌ای دچار آسیب شود، دیگر نمی‌تواند در زیست خارج از رسانه خوشی و لذت داشته باشد.

پیشاهنگ همچنین با تأکید بر لزوم فهم دقیق زیست رسانه‌ای نسل کنونی گفت: بر همین اساس بنده معتقدم که چنانچه در فهم و درک زیست رسانه‌ای دچار خطای محاسباتی شویم، این مساله تا حدودی می‌تواند زیست طبیعی ما، حتّی زیست اجتماعی ما، ملیّت ما و موجودیّت ما در عرصه اجتماعی را دچار چالش کند.

وی تأکید کرد: به هر حال جوان و نوجوان امروزی می‌خواهد زندگی‌اش که ساحت رسانه‌ای هم یافته را سامان ببخشد. پرسش این است که در نظامات نوین اجتماعی، در نظامات تمدّنی باید چه مسیری را برگزیند و فراتر از این مسأله، در حوزه روابط داخلی و خارجی. در حوزه تعریف ملت و امت، باید دنبال چه مسیری باشد یا این که نسبت به سایر فرهنگ‌ها و تمدن‌ها چه نوع کنشگری داشته باشد؟ واداده باشد یا این که بر خود تکیه کند؟!

مدرس و پژوهشگر سواد رسانه همچنین گفت: البته بر اساس رهنمود امام و رهبر شهیدمان در اینجا بحث خودباوری به ویژه از حیث نیاز به تحقق تمدن نوین اجتماعی و زمینه‌سازی برای آن یک ضرورت به شمار می رود که باید به الزامات آن نیز توجه داشت. بنابر این نسل جدید برای این که به نقطه مطلوب و اهداف متعالی خود در این سیر دست پیدا کند، می‌بایست پیش از هر چیز دیگری، آسیب‌هایی که در این مسیر وجود دارد را به درستی بشناسد تا در وهله بعد به یک روایت صحیح برسد.

وی ابراز داشت: این که امام شهیدمان چند سال پیش فرمودند مهم ترین نبرد امروز، نبرد روایت‌هاست باید از این منظر فهم و تحلیل شود، چرا که به هر حال این روایت است که حافظه تاریخی یک نسل را احیا می‌کند و در این حافظه تاریخی است که خطاها و مسیر درست و غلط مشخص می گردد. حافظه تاریخی هم وقتی بیدار می‌شود که ما دائماً در حال تکرار روایت درست، از حوادث پیشین تاریخی باشیم و در این مسیر دچار غفلت و نسیان نشویم.

پیشاهنگ در پایان گفت: بعد از هوشیاری نسبت به خطر فراموشی مساله مهم بعدی ، انتخاب درست رسانه است چرا که به هر حال یک جوان و نوجوان می‌بایست در وهله نخست در مواجهه با رسانه انتخاب درست و آگاهانه‌ای داشته باشد. این که من چه رسانه‌ای را نگاه می‌کنم؟ چه شبکه تلوزیونی؟ چه شبکه خبری و چه کانال خبری و یا صفحه ای دنبال می‌کنم؟ اخبار و محتواها را از کجا می‌گیرم چرا که این‌ها در نهایت ذهنیت‌ساز است و هر شبکه خبری، هر شبکه تلویزیونی و هر رسانه‌ای و یا هر شخص رسانه‌ای، دارد یک روایتی از پدیده‌های بیرونی به من ارایه می‌دهد. سوال و دغدغه من باید این باشد که به راستی این روایت چقدر با واقعیت منطبق است و نکته بعدی هم این که خود این موضوع چه کمکی به اصلاح سبک زندگی من می‌کند؟!

انتهای پیام/