عبور از حکمرانی مقاله‌محور به سوی «دانش گره‌گشا»

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، آیین بزرگداشت مقام استاد و تجلیل از نخبگان علمی دانشگاه آزاد اسلامی، صبح یکشنبه 20 اردیبهشت، با طنین آیاتی از کلام‌الله مجید و حضور دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی آغاز شد. حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه در ابتدای سخنان خود، با درود به ارواح طیبه شهدا و به‌ویژه شهدای معلم، اساتید را فرماندهان خط مقدم «جهاد علم و فناوری» نامید. وی با تکیه بر آموزه‌های رهبری، این جهاد را «سلطان همه میدان‌ها» توصیف کرد که سرنوشت و آینده جهان در گروی پیروزی در آن است. وی همچنین از دانشگاه آزاد بابت تربیت نسلی مؤمن، وطن‌خواه و اثربخش قدردانی کرده و آن را سرمایه اصلی کشور دانست.

خسروپناه با بیانی صریح، از تعاریف انتزاعی فاصله گرفت و چهار محور عملیاتی را برای پاسداشت واقعی استاد ترسیم کرد. وی نخستین گام را «تأمین معیشت شایسته» خواند و تأکید کرد هرچند چالش‌های اقتصادی وجود دارد، اما بهبود وضعیت استاد و کارمند باید به عنوان یک بسته واحد دیده شود.

در محور دوم، وی به نقش رسانه پرداخت و با نقد تمرکز رسانه‌ها بر سلبریتی‌ها، اظهار داشت: «اگر رسانه‌های ما همان‌گونه که گل زدن یک فوتبالیست را جشن می‌گیرند، اساتید گره‌گشا را به جامعه معرفی کنند، حال مردم خوش می‌شود.» وی دانشگاه آزاد را به دلیل برخورداری از ظرفیت رسانه‌ای معادل سه وزارتخانه، مکلف به معرفی نخبگان علمی به دنیا دانست.

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در محور سوم، رویکرد فعلی به بازنشستگی را نوعی «بستن درهای دانشگاه» توصیف کرد و پیشنهاد داد که اساتید پیشکسوت حتی با چند ساعت حضور هفتگی، اتاق و امکانات خود را حفظ کنند تا زنجیره انتقال تجربه به نسل جوان قطع نشود.

وی در محور چهارم، بر لزوم ایجاد آزمایشگاه‌های ملی و کارگاه‌های پیشرفته تأکید کرد و گفت: «پاسداشت استاد فقط در کلاس درس نیست؛ استاد برای درمان بیماری‌ها و بومی‌سازی فناوری به ابزار نیاز دارد. گزارش دستاوردهای دانشگاه آزاد نشان می‌دهد که ما برای تربیت انسان کارآمد، نیازمند تجهیزات در تراز جهانی هستیم».

خسروپناه با اشاره به طرح «استاد-شاگردی» (یادگار شهید تهران) که در ابتدا در وزارت علوم رد اما در شورای عالی انقلاب فرهنگی تصویب شد، از حذف اساتید هنرمند و صاحب‌صنعت به بهانه نداشتن مقاله انتقاد کرد. وی تصریح کرد: «چرا استادی که نگارگر یا قلم‌زنی تراز اول است، باید صرفاً به خاطر نداشتن مقاله علمی-پژوهشی از چرخه تربیت نسل کنار برود؟»

وی در تندترین بخش سخنان خود، نظام حکمرانی فعلی را «بدترین نوع در دنیا» نامید و گفت: «اینکه یک وزارتخانه هم سیاست‌گذاری کند، هم گسترش بدهد و هم خودش نظارت کند، غلط است. آیا کارشناسان ستادی بهتر از اساتید دانشگاه‌های شریف و تهران و دانشگاه آزاد نیازهای علمی را تشخیص می‌دهند؟» او خواستار واگذاری اختیاراتِ برنامه‌ریزی و تعیین معیارهای ارتقا به دانشگاه‌های بزرگ شد.

خسروپناه با حمایت از حذف شرط مقاله برای دفاع از رساله در برخی موارد، تأکید کرد که مقاله نباید تنها معیار باشد. وی افزود: «در آیین‌نامه‌های جدید، فصل «اثرگذاری» را اضافه کرده‌ایم. استادی که جان یک کودک را نجات داده یا گره‌ای از صنعت گشوده، حتی بدون مقاله هم شایسته رتبه استاد تمامی است».

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در پایان، با مقایسه حکمرانی سلسله‌مراتبی و شبکه‌ای، خاطرنشان کرد که با اعتماد به اساتید و تفویض اختیار، می‌توان چالش‌های کشور را به جای 20 سال در 4 سال حل کرد. وی با تأکید بر ضرورت گفتمان‌سازی برای تغییر این ساختارها، سخنان خود را با این جمله به پایان برد: «دانش بدون عشق ناقص است؛ معلمی عشق می‌خواهد و امیدوارم دانشگاه آزاد پیشران این تحول در کشور باشد».

انتهای پیام/