به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، حجت‌الاسلام والمسلمین محمدباقر پورامینی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در نشست «هم‌اندیشی علمی میراث کلامی رهبر شهید»، با اشاره به تمایز بنیادین حکمرانی مبتنی بر توحید از دیگر نظام‌های سیاسی اظهار داشت: آنچه رهبر فقید را در طول چهار دهه زعامت از اغلب متکلمان تاریخ متمایز می‌کند، تحقق عینی مباحث نظری در عرصه عمل است. به باور این پژوهشگر، چنین پدیده‌ای در هزار سال اخیر در میان اندیشمندان اسلامی بی‌سابقه بوده است.

وی با بیان اینکه زندگی بشر معاصر با «بحران امید» گره خورده، خاطرنشان کرد: جامعه‌شناسان غربی دوران کنونی را «عصر یأس» نامیده‌اند؛ عصری که بی‌عدالتی ساختاری، گسست پیوندهای انسانی، و اوج‌گیری پوچ‌گرایی، انسان را از معنویت جدا ساخته است. از این منظر، امید نه یک مسئله حاشیه‌ای یا روان‌شناختی سطحی، بلکه بنیادی‌ترین پرسش تمدنی فراروی انسان امروز است.

پورامینی در پاسخ به این پرسش که آیا در چنین شرایطی می‌توان چشم‌اندازی روشن ترسیم کرد، تأکید کرد که اندیشه رهبر شهید، امید را فراتر از یک حالتِ درونی، در سطح «الهیاتی عقلانی» تعریف می‌کند که خود پایه‌گذار تمدن است. وی سپس به پیشینه «الهیات امید» در غرب اشاره کرد و گفت: پس از جنگ جهانی دوم – که صرفاً در ژاپن بیش از دویست هزار قربانی گرفت – اندیشمندان مسیحی در آلمان کوشیدند تا امید را در چارچوب دین بازتعریف کنند، اما رویکرد آنان غالباً منفعلانه بود و بیش از آنکه از سنت‌های الهی حاکم بر تاریخ سخن بگوید، بر رستاخیز و بازگشت مسیح متمرکز شد.

این عضو هیئت علمی پژوهشگاه در ادامه، تفاوت اساسی نگاه غربی و اسلامی را در فقدان «دستگاه عقلانی منظم» ارزیابی کرد و افزود: اگرچه متفکران شیعه و سنی نیز به مفهوم امید پرداخته‌اند، اما گفتمان رهبر شهید، اولین گفتمانِ منسجمی است که امید را به‌صورت «کنش‌محور» صورتبندی می‌کند. حتی پیش از انقلاب، در طرح اولیه اندیشه اسلامی ایشان، پنج محور اساسی دیده می‌شد: عبودیت، تعالی انسان، اولویت فلاح اخروی، مجاهدت و مبارزه، و – مهم‌تر از همه – امید به پیروزی در هر شرایطی. به تعبیر ایشان، برای سست کردن یک انسان، کافی است امید را از او بگیرید.

پورامینی در تبیین لایه‌های «الهیات امید» در مکتب رهبر شهید، بالاترین لایه را «توحید باورانه همراه با معیّت الهی» معرفی کرد و گفت: ایشان توحید را امری صرفاً نظری نمی‌دانست، بلکه باور به «همراهی و نصرت همیشگی خدا» را منبع اصلی امید می‌دانست. استناد ایشان به آیات قرآن نشان می‌دهد که وقتی خداوند با جبهه‌ای باشد، شکست در آن جبهه راه ندارد. بر همین اساس، ملت ایران با تکیه بر همین معیّت الهی، از هیچ ابرقدرتی هراس ندارد.

لایه دوم این الهیات، به گفته این پژوهشگر، سنت قطعی «نصرت الهی» است؛ با این شرط که امت در میدان حضور یابد، مجاهده کند و از سستی و پیروی هوای نفس بپرهیزد. پورامینی با استناد به آیه «وَلَا تَهِنُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ» تصریح کرد: تحقق وعده پیروزی در گرو امید، تلاش و ایمان جمعی است؛ هیچ ملت تنبل و ناامیدی به پیشرفت نرسیده است.

وی در پایان با اشاره به مقاومت چهل‌روزه اخیر ملت ایران در برابر دشمن، این حضور پرشور را تجسم عینی «الهیات امید» دانست و خاطرنشان کرد: آنچه در میدان عمل به تصویر کشیده شد، ثمره تربیت یک رهبر شهید و قائد عظیم‌الشأنی است که امید را از موعظه به صف‌آرایی تبدیل کرد. این میراث گرانبها، رمز ماندگاری انقلاب و الگوی تمام‌عیاری برای تمدن توحیدی آینده است.

انتهای پیام/