دیپلماسی لرزان در گرجستان؛ فرستاده واشنگتن در میان دولت و مخالفان

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، «سوناتا کولتر»، معاون دستیار وزیر امور خارجه آمریکا، در بحبوحه تنش‌های بی‌سابقه میان واشنگتن و تفلیس، وارد خاک گرجستان شد تا با مقامات دولتی و چهره‌های برجسته اپوزیسیون دیدار و گفتگو کند.

کولتر که مسئولیت نظارت بر امور روسیه، قفقاز و مسائل امنیتی و سیاسی اروپا را در دستگاه دیپلماسی آمریکا بر عهده دارد، نخستین دور از دیدارهای خود را در تفلیس آغاز کرد. این سفر پس از رایزنی‌های وی در ایروان، پایتخت ارمنستان، صورت گرفته که نشان‌دهنده تمرکز مجدد واشنگتن بر معادلات پیچیده قفقاز جنوبی در سال 2026 است.

تلاش دولت گرجستان برای «شروعی دوباره» در روابط با آمریکا

بر اساس بیانیه رسمی که دولت گرجستان، سوناتا کولتر در بدو ورود با «ایراکلی کوباخیدزه»، نخست‌وزیر، «ماکا بوتچوریشویلی»، وزیر امور خارجه و «لوان ژورژولیانی»، رئیس اداره دولت دیدار کرد.

در این نشست، کوباخیدزه بار دیگر بر آمادگی کامل دولت تفلیس برای بازسازی روابط دوجانبه تأکید کرد.

وی خاطرنشان کرد که گرجستان مایل است مشارکت استراتژیک خود با امریکا را از «صفحه‌ای سفید» و بر پایه یک نقشه راه مشخص که منجر به نتایج ملموس شود، از سر بگیرد.

در این دیدار، علاوه بر مسائل سیاسی، بر اهمیت «کریدور میانی» و نقش کلیدی گرجستان در اتصال زیرساختی میان آسیا و اروپا تأکید ویژه‌ای شد.

دولت گرجستان تلاش دارد با برجسته کردن نقش ترانزیتی خود، فشار سیاسی واشنگتن را کاهش داده و از ظرفیت‌های اقتصادی برای بهبود مناسبات بهره ببرد. با این حال، سایه سنگین اختلافات بر سر قوانین جنجالی داخلی و اتهامات مربوط به عقب‌گرد دموکراتیک، همچنان بر این گفتگوها سنگینی می‌کند.

اپوزیسیون گرجستان؛ ادعای دروغین دولت و ضرورت تغییر رژیم

در سوی دیگر میدان، فرستاده واشنگتن با نمایندگان ائتلاف‌های مخالف دولت دیدار کرد. در این نشست، نمایندگان ائتلافی متشکل از 9 حزب مخالف و همچنین احزاب «للو» و «برای گرجستان» حضور داشتند.

«بادری جاپاریدزه»، یکی از بنیان‌گذاران حزب للو، پس از این دیدار به رسانه‌ها گفت که محور اصلی گفتگوها، اهمیت حیاتی نقش آمریکا در تأمین امنیت و توسعه اقتصادی گرجستان بوده است.

وی تأکید کرد که اپوزیسیون از درگیری عمیق‌تر و فعال‌تر آمریکا در مسائل منطقه حمایت می‌کند.

با این حال، «زوراب جاپاریدزه»، رهبر حزب «گیرچی - آزادی بیشتر»، لحن تندتری داشت.

او ادعاهای حزب حاکم «رویای گرجستان» مبنی بر تلاش برای بهبود روابط با آمریکا را «دروغ» خواند و گفت: «حزب حاکم در حالی از ترمیم روابط دم می‌زند که همزمان مشغول پیشبرد پروپاگاندای ضدغربی و ضدآمریکایی در داخل کشور است.»

وی مدعی شد که روابط دوستانه و صمیمانه میان دو کشور تنها زمانی برقرار خواهد شد که «تغییر رژیم» در تفلیس رخ دهد.

«آنا بوچوکوری» از حزب «برای گرجستان» نیز هشدار داد که چانه‌زنی‌های ژئوپلیتیک حزب حاکم تأثیری کوتاه‌مدت خواهد داشت، چرا که واشنگتن به خوبی از ماهیت واقعی حزب «رویای گرجستان» آگاه است.

حضور موازی ناتو در تفلیس؛ تاکید بر تقویت توان دفاعی

همزمان با سفر کولتر، «کوین همیلتون»، نماینده ناتو در قفقاز و آسیای مرکزی نیز وارد گرجستان شد.

وی با وزرای خارجه و دفاع گرجستان دیدار کرد. وزارت امور خارجه گرجستان اعلام کرد که محور این گفتگوها بر دیالوگ سیاسی و همکاری‌های عملی میان تفلیس و پیمان آتلانتیک شمالی متمرکز بوده است.

همیلتون در این دیدارها بر حمایت بی‌وقفه ناتو از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی گرجستان تأکید کرد و از مشارکت این کشور در تقویت امنیت منطقه یورو-آتلانتیک قدردانی کرد.

وزارت دفاع گرجستان نیز خاطرنشان کرد که در دیدار با «ایراکلی چیکووانی»، نتایج حاصل شده در چارچوب «بسته اساسی ناتو-گرجستان» (SNGP) و چشم‌اندازهای آتی برای ارتقای قابلیت‌های دفاعی ارتش گرجستان مورد بررسی قرار گرفته است.

این سفرهای همزمان نشان‌دهنده تلاش هماهنگ غرب برای حفظ نفوذ خود در گرجستان، علی‌رغم اصطکاک‌های شدید با دولت فعلی است.

ریشه‌های تیرگی روابط؛ از قانون عوامل خارجی تا تحریم ایوانیشویلی

روابط میان تفلیس و واشنگتن طی دو سال اخیر به شدت رو به وخامت گذاشته است. تصویب قانون عوامل خارجی توسط پارلمان گرجستان و اعتراضات گسترده در انتخابات پارلمانی 2024، از جمله دلایل اصلی این تنش‌هاست. واشنگتن در راستای سیاست مداخله‌جویانه، تعدادی از مقامات گرجی از جمله «بیدزینا ایوانیشویلی»، بنیان‌گذار و رئیس افتخاری حزب حاکم را تحت تحریم قرار داده است.

در نوامبر 2024، پس از تصمیم تفلیس برای تعلیق روند پیوستن به اتحادیه اروپا، آمریکا نیز مشارکت استراتژیک خود با گرجستان را متوقف کرد.

حزب رویای گرجستان، پیش از این ابراز امیدواری کرده بود که با روی کار آمدن «دونالد ترامپ»، روابط دو کشور بهبود یابد، اما تا به امروز نشانه‌های ملموسی از تغییر رفتار واشنگتن دیده نمی‌شود.

حتی در فوریه 2026، زمانی که «جی‌دی ونس»، معاون رئیس‌جمهور آمریکا به قفقاز جنوبی سفر کرد، از حضور در گرجستان خودداری کرد که بسیاری آن را به عنوان یک «بی‌محلی عمدی» به دولت تفلیس تعبیر کردند.

اگرچه سیگنال‌های متناقضی همچون سفر بانوی اول گرجستان به واشنگتن به دعوت «ملانیا ترامپ» وجود داشته، اما واقعیت‌های سیاسی و تحریم‌های پایدار علیه ایوانیشویلی نشان می‌دهد که مسیر بازگشت به روابط عادی برای تفلیس بسیار ناهموار است.

انتهای پیام/