به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، در سال 2025 میلادی، خبر خلع سلاح پ.ک.ک به عنوان یک دستاورد سیاسی مهم برای دولت و حزب حاکم ترکیه مورد توجه قرار گرفت.

این اتفاق، نتیجه و دستاورد مذاکرات طولانی بین نهادهای امنیتی دولت ترکیه و عبدالله اوجالان رهبر زندانی پ.ک.ک بود. با این حال، هنوز هم بخش مهمی از توافق مزبور بر روی کاغذ باقی مانده است.

به عنوان مثال، فقط 30 تن از اعضای پ.ک.ک به شکل نمادین تفنگ‌های خود را در یک آتشدان بزرگ انداختند و چند هزار نفر از آنها در کوهستان قندیل در شمال عراق، همچنان مسلح هستند.

از این گذشته، تکلیف آزادی چند هزار زندانی سیاسی روشن نشده و مشخص نیست اعضای پ.ک.ک نیز پس از بازگشت به ترکیه، چه وضعیتی خواهند داشت. این همه ابهام، راه را برای طرح مباحث فراوانی درباره توقف مذاکرات و بن بست در مذاکرات، باز کرد.

با این حال، رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه اعلام کرد که «روندِ رسیدن به ترکیه عاری از تروریسم» همچنان ادامه دارد و مشکلی پیش نیامده است. اما دمپارتی به عنوان یک حزب سیاسی پارلمان ترکیه که 50 کرسی در اختیار دارد و مهمترین نهاد اقماری پ.ک.ک به شمار می‌آید، خواهان شتاب گرفتن مذاکرات شد و بر این موضوع پافشاری کرد که عبدالله اوجالان باید هر چه زودتر از زندان آزاد شود.

دو روز پیش، دولت باغچلی شریک سیاسی اردوغان در ائتلاف جمهور نیز درباره روند خلع سلاح پ.ک.ک اظهار نظر کرد. او در سخنرانی خود در پارلمان ترکیه، سخنان و پیشنهادهایی بر زبان آورد که سران چند حزب تند ملی گرای ترکیه را خشمگین کرد.

اگر چه خود دولت باغچلی به عنوان رهبر حزب حرکت ملی گرا، مهمترین پدرخوانده کل جریان ملی گرایی ترکی شناخته می‌شود، اما حالا احزاب ملی گرای تندروتری در صحنه سیاسی ترکیه فعال هستند که باغچلی را سازشکار می‌نامند و معتقدند که نباید هیچ نوع مشروعیت و جایگاه سیاسی خاصی برای اوجالان در نظر گرفته شود.

باغچلی چه گفت؟

دولت باغچلی در یک سخنرانی پرشور و جنجالی در پارلمان ترکیه، خواهان آن شد که «مساله عبدالله اوجالان، رهبر پ.ک.ک باید حل شود». او همچنین اسم جدیدی برای توصیف مذاکرات پیشنهاد کرد.

دولت ترکیه تاکنون دُور جدید مذاکره برای خلع سلاح پ.ک.ک را با عبارت مبهم «تلاش برای رسیدن به ترکیه عاری از تروریسم» نامیده، اما رهبر مهمترین حزب راست گرای ترکیه پیشنهاد جدیدی برای تعریف این دوران ارائه کرده است.

باغچلی در سخنان خود، به تندروها نیز حمله کرد و گفت: «هیچ‌کس نباید از یاد و خاطره مقدس شهدای ما سوء استفاده و دولت را به سازشکاری متهم کند. روند خلع سلاح پ.ک.ک باید تکمیل شود و برای رسیدن به این هدف، بحث در مورد وضعیت عبدالله اوجالان از دیدگاه ما مهم است. با نادیده گرفتن این موضوع، نمی‌توان این روند را به طور سالم پیش برد. این مسائل باید در طول روند تسلیم سلاح‌های این سازمان به طور آشکار ارزیابی شوند. اگر شکافی در وضعیت عبدالله اوجالان وجود دارد، باید به گونه‌ای حل شود که به روند ترکیه‌ای عاری از تروریسم خدمت کند. این مکانیسم باید همزمان اصول برادری، مشارکت دموکراتیک و صلح ملی را در نظر بگیرد. من پیشنهاد می‌کنم که این مکانیسم روند صلح و هماهنگی سیاسی‌سازی نامگذاری شود. البته می‌توان جایگزین‌های دیگری نیز پیشنهاد کرد. امید ما این است که رهبر بنیانگذار پ.ک.ک تحت یک نقش تعریف‌شده عمل کند».

شریک سیاسی اردوغان که زمانی معتقد بود باید حملات هوایی را تا مرگ آخرین عضو پ.ک.ک در کوهستان قندیل ادامه داد، حالا به شکلی سفت و سخت طرفدار حفظ روند خلع سلاح و پایان درگیری است و نکته مهم سخنرانی او که تندروهای ترکیه را عصبانی کرد، پیشنهاد روشن او برای «تعریف جایگاه هماهنگ‌کننده صلح» برای اوجالان بود.

باغچلی معتقد است که اوجالان باید یک جایگاه رسمی داشته باشد. چنین چیزی به این معنی است که اولاً باید حبس او خاتمه پیدا کند و دوم این که دارای جایگاه سیاسی مشروع باشد و در یک دفتر و ساختمان رسمی با معاونین و کارمندانش، در پیشبرد اهداف صلح، نهادهای سیاسی و امنیتی ترکیه را یاری دهد. ولی این پیشنهاد از جانب چند رهبر تندرو از جمله امید اُزداغ و مساوات درویش اوغلو، غیرقابل قبول است.

مساوات دریش اوغلو رهبر حزب راست افراطی ایی پارتی یا حزب خوب، در واکنش اعتراضی به سخنان باغچلی گفت: «ما قبول نمی‌کنیم که یک سرکرده تروریستی، صاحب مشروعیت و جایگاه سیاسی شود. شرم کنید و از طرح این پیشنهادها صرف نظر کنید. کاری نکنید تمام دنیا به شما بخندند». 

همچنین امید اوزداغ رهبر حزب ظفر، از دیگر رهبران سیاسی ترکیه بود که به تندی به سخنان باغچلی واکنش نشان داد. او اعلام کرد که مشروعیت دادن به سرکرده یک گروه تروریستی، خیانت به آرمان‌های ترکیه و لطمه زدن به امنیت ملی این کشور است و حزب ظفر با تمام توان، با این رویکرد دولت مقابله می‌کند. 

در دیگر سو فاتح اربکان، رهبر حزب «دوباره رفاه» پیشنهاد دیگری درباره جایگاه اوجالان رهبر زندانی پ.ک.ک مطرح کرد. اربکان در حساب کاربری خود در شبکه‌های اجتماعی به پیشنهاد دولت باغچلی در مورد اعطای جایگاه «هماهنگ‌کننده روند صلح» به اوجالان واکنش نشان داده و نوشت: «این روند که در آن، رئیس جمهور از ابراز نظر صریح خودداری می‌کند، دیگر با اظهارات آقای باغچلی قابل مدیریت نیست. به همین دلیل، ما درخواست خود را تکرار می‌کنیم: از ملت محترم خود بخواهید که در مورد چنین مسئله حیاتی تصمیم بگیرند و در یک همه‌پرسی نظر خود را اعلام کنند».

اربکان اعلام کرده که دولت اردوغان، پشت درهای بسته با اوجالان و پ.ک.ک معامله کرده است. از دید اربکان، هدف اصلی این است که اوجالان به آنکارا منتقل شود و با استفاده از جایگاه و موقعیت رسمی و قانونی، در مقام یک رهبر سیاسی و فکری، در مسیر خدمت به اهداف اردوغان و باغچلی قدم بردارد.

اربکان در ادامه گفته است: «ما با پایان یافتن درگیری و تنش در ترکیه موافقیم. ولی اولاً راه دست یافتن به این هدف، آزادی اوجالان نیست و دوم این که پ.ک.ک را به عنوان نمایندگان برادران و خواهران کُرد خود نمی‌شناسیم». 

در پایان باید گفت: تصمیم‌گیری درباره وضعیت حقوقی و سیاسی رهبر زندانی گروه منحله پ.ک.ک، هنوز هم به عنوان یکی از چالش‌های مهم دولت و حزب حاکم ترکیه قلمداد می‌شود و از این گذشته، درباره بخش مهمی از تدابیر حقوقی و امنیتی در زمینه خلع سلاح کامل، ابهام جدی وجود دارد. 
انتهای پیام/