سکوت معنادار پاشینیان در برابر علی‌اف؛ اسرای ارمنی فراموش شدند؟

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، در برابر اظهارات و توصیف‌های تند الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان مبنی بر اینکه «ارامنه محبوس در باکو جنایتکاران جنگی و جدایی‌طلب هستند»، سکوت اختیار کرد.

در واکنش به انتقادات از این سکوت، «هاسمیک هاکوبیان»، از اعضای کمیسیون دائمی روابط خارجی پارلمان ارمنستان و نماینده فراکسیون حزب حاکم، پیشنهاد می‌کند که به پاسخ رئیس پارلمان اروپا به علی‌اف بسنده شود.

هاکوبیان در گفت‌وگو با خبرنگاران گفت: «شما به خوبی می‌دانید که ما میزبان این اجلاس بودیم، یعنی ما در جایگاه طرف میزبان قرار داشتیم. روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا، این فرصت را پیدا کرد تا شخصاً به این اظهارات واکنش نشان داده و به آن بپردازد. اگر ما نیز نیازی احساس می‌کردیم، در همان لحظه واکنش قاطعی نشان می‌دادیم، یا اگر در آینده احساس نیاز کنیم، قطعاً پاسخ خواهیم داد.»

حمله لفظی علی‌اف به نهادهای اروپایی و واکنش متسولا

الهام علی‌اف که از طریق ویدئوکنفرانس در اجلاس جامعه سیاسی اروپا در شهر ایروان شرکت کرده بود، بخش عمده‌ای از سخنرانی خود را به انتقاد شدید از اروپایی‌ها اختصاص داد.

وی به موازات ابراز خشم و نارضایتی خود، با اتخاذ لحنی تهاجمی ادعا کرد که نهادها و ساختارهای غربی و اروپایی «با پمپاژ و انتشار دروغ و افترا، جمهوری آذربایجان را هدف حملات سازمان‌یافته خود قرار داده‌اند».

با این حال، اتهامات و انتقادات تند رئیس‌جمهور آذربایجان از سوی بالاترین مقام پارلمان اروپا بی‌پاسخ نماند.

روبرتا متسولا، رئیس پارلمان اروپا، در واکنش به این سخنان با لحنی دیپلماتیک اما قاطع تاکید کرد: «من معتقدم دیدارهایی که حاوی اختلاف نظر و بحث هستند، همواره می‌توانند مفید واقع شوند، اما می‌خواهم به سرعت واکنش نشان دهم و بر این نکته کلیدی تاکید کنم که پارلمان اروپا یک نهاد دموکراتیک است که نمایندگان آن مستقیماً توسط آرای مردم انتخاب می‌شوند و قطعنامه‌های آن نیز با اکثریت آرا به تصویب می‌رسد. کاملاً قابل درک است که نتایج این قطعنامه‌ها ممکن است به مذاق برخی افراد خوش نیاید، اما ما هرگز سبک و رویه کاری خود را تغییر نخواهیم داد و با قدرت به دفاع از مواضع و اصول دموکراتیک اتخاذشده خود ادامه خواهیم داد.»

خشم اپوزیسیون؛ پاشینیان منافع ملی ارمنستان را تسلیم کرد

در همین حال، نمایندگان فراکسیون مخالف «ارمنستان» (هایاستان) در پارلمان این کشور، توضیحات و توجیهات نماینده حزب حاکم (پیمان مدنی) مبنی بر اینکه باید واکنش مقام اروپایی را به عنوان مبنا و پاسخ کافی در نظر گرفت، کاملاً غیرقابل‌قبول و مردود می‌دانند.

به اعتقاد «آرتور خاچاتریان»، نماینده وابسته به جناح اپوزیسیون، نیکول پاشینیان با سکوت معنادار خود در واقع امتیاز و باج سیاسی دیگری به علی‌اف داد تا در این مقطع حساس پیش از انتخابات، رئیس‌جمهور آذربایجان بتواند با رضایت و دست بالا بگوید: «بله، صلح برقرار شده است».

این نماینده مخالف دولت در ادامه انتقادات گزنده خود تصریح کرد: «رئیس پارلمان اروپا در جایگاه و منزلت واقعی خود ظاهر شد و به خوبی از منافع و ارزش‌های اروپایی دفاع کرد. اما نیکول پاشینیان بار دیگر در ایفای نقش خود به عنوان نخست‌وزیر ارمنستان با شکست فاحشی مواجه شد و از منافع ملت ارمنی و جمهوری ارمنستان دفاع نکرد.»

وی در ادامه افزود: «هدف اصلی انتقادات علی‌اف، در درجه اول اروپا و سپس منطقه آرتساخ (قره‌باغ) و شخص ارامنه بود. اروپایی‌ها مقتدرانه از منافع خودشان دفاع کردند، اما نیکول پاشینیان ترجیح داد سکوت کند.»

این انفعال در حالی صورت می‌گیرد که پارلمان اروپا تنها چند روز پیش با تصویب قطعنامه‌ای، حمایت قاطع خود را از حقوق ارامنه قره‌باغ کوهستانی بار دیگر مورد تاکید قرار داده بود. پارلمان اروپا ضمن درخواست برای دستیابی به یک توافقنامه صلح جامع، «بازداشت ناعادلانه اسرای جنگی، زندانیان و گروگان‌های ارمنی توسط جمهوری آذربایجان» را به شدت محکوم کرده و خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط تمامی آنان شده بود.

آیا پاشینیان تمایلی به بازگشت رهبران قره‌باغ ندارد؟

به باور این نماینده ارشد اپوزیسیون، پاشینیان با عدم پاسخگویی به علی‌اف که اسرای ارمنی را جنایتکار جنگی خطاب کرده بود، دست‌کم این واقعیت تلخ را به اثبات می‌رساند که برنامه‌ها و دستورکارهای پنهان او و علی‌اف در خصوص عدم بازگشت رهبران سیاسی و نظامی پیشین قره‌باغ به میهن، کاملاً با یکدیگر همسو و منطبق است.

آرتور خاچاتریان در این باره با طرح پرسشی طعنه‌آمیز گفت: «اصلاً چه کسی گفته است که نیکول پاشینیان تمایل دارد افرادی مانند روبن وارطانیان، باکو ساهاکیان، آرکادی غوکاسیان، داویت ایشخانیان، داویت مانوکیان، داویت بابایان و آرائیک هاروتیونیان امروز در ایروان حضور داشته باشند؟ تمام سیاست نیکول پاشینیان در قبال واگذاری و تسلیم آرتساخ، بر پایه یک حباب توخالی و یک دروغ بزرگ بنا شده است؛ دروغی مبنی بر اینکه در آرتساخ یک کودتا رخ داد و به همین دلیل جمهوری آذربایجان توانست این منطقه را تصرف کند. حالا اگر این افراد سرشناس به ارمنستان بازگردند و علناً بگویند که چنین چیزی هرگز رخ نداده و آرائیک هاروتیونیان به صورت کاملاً داوطلبانه استعفا داده است، پاشینیان چه دروغ جدیدی باید برای توجیه سیاست‌های مخرب خود اختراع کند؟»

دفاع ضعیف حزب حاکم از دیپلماسی سکوت

در نقطه مقابل این انتقادات تند، نخست‌وزیر پاشینیان و هم‌حزبی‌هایش همواره و به طور مستمر به افکار عمومی اطمینان می‌دهند که هر روز در حال پیگیری و رایزنی برای بازگرداندن تمامی اسرا به کشور هستند. هاسمیک هاکوبیان، نماینده حزب حاکم، بر این باور نیست که نیکول پاشینیان با بی‌پاسخ گذاشتن اظهارات جنجالی الهام علی‌اف، در واقع ارزیابی‌ها و ادعاهای او را تایید کرده باشد.

این نماینده وابسته به دولت با ارائه یک تشبیه قابل تامل اظهار داشت: «زمانی که در مرزها به سوی ما تیراندازی می‌شد و ما در پاسخ به آن‌ها شلیک نمی‌کردیم، آیا این انفعال بدان معنا بود که ما با آن تیراندازی و تجاوز موافق هستیم؟ خیر، ما صرفاً دستورکار صلح را به عنوان راهبرد اصلی خود اتخاذ کرده‌ایم و با همین رویکرد به جلو حرکت می‌کنیم. هیچ‌کس هم ادعا نمی‌کند که در این مسیر دشوار، موانع، اظهارات تند و اقدامات تحریک‌آمیزی وجود نخواهد داشت. اما این مسائل حاشیه‌ای به هیچ وجه بدان معنا نیست که ما باید از مسیر اصلی خود منحرف شویم.»

با این وجود، زمانی که از این عضو هیئت مدیره حزب پیمان مدنی پرسیده شد که موضع رسمی دولت ارمنستان در قبال ادعای باکو مبنی بر اینکه «ارامنه محبوس در زندان‌ها جنایتکار جنگی هستند» چیست، پاسخ وی کاملاً مبهم، دوپهلو و فاقد صراحت لازم بود.

وی با طفره رفتن از پاسخگویی شفاف و صریح گفت: «حالا آیا من باید به این سوال پاسخ دهم؟ موضع اساسی ما این است که هموطنان ما باید به جمهوری ارمنستان بازگردند و ما برای تحقق این امر هر کاری که لازم باشد انجام می‌دهیم. آن‌ها هموطنان عزیز ما هستند و ما قویاً معتقدیم که باید هرچه سریع‌تر به خاک جمهوری ارمنستان بازگردند.»

شایان ذکر است که در حال حاضر دست‌کم 19 اسیر ارمنی، از جمله رهبران جدایی‌طلب منطقه قره‌باغ کوهستانی، در زندان‌های جمهوری آذربایجان نگهداری می‌شوند. در اسناد و بیانیه‌های پایانی تصویب‌شده در جریان دو اجلاس بین‌المللی اخیری که طی روزهای گذشته در پایتخت ارمنستان برگزار شد، هیچ‌گونه اشاره مستقیمی درباره ارامنه قره‌باغ کوهستانی و همچنین مسئله بازگشت ارامنه محبوس در باکو نشده است؛ و در این اسناد تنها بر اهمیت و ضرورت حمایت از روند استقرار صلح میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان تاکید شده است.

علاوه بر این، مقامات ارمنی حاضر در این نشست‌ها نیز در جریان مذاکرات و گفت‌وگوهای علنی خود با مقامات اروپایی، از طرح عمومی و رسانه‌ای مسئله بازگرداندن اسرا خودداری ورزیدند تا خللی در دستورکار صلح مورد نظرشان ایجاد شود.

انتهای پیام/