به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، محمدحسن اسدی، شهردار شیراز، در آیین معنوی تعویض قرآن در دروازه قرآن (گنج پنهان) که به مناسبت 15 اردیبهشت، روز شیراز برگزار شد، با تأکید بر جایگاه ممتاز این شهر در ایران و جهان، شیراز را شهری برخوردار از هویت ایرانی ـ اسلامی، میراث تاریخی غنی، باغات ارزشمند، آب‌وهوای مطلوب و مردمانی نجیب دانست؛ ویژگی‌هایی که به گفته او، مسئولیت مدیریت شهری را سنگین‌تر می‌کند.

وی با اشاره به برنامه‌ریزی‌های انجام‌شده برای ارتقای جایگاه جهانی شیراز گفت: در برنامه پیش‌رو، شعار «انتخاب 100 شهر برتر جهان» تعیین شده و همکاران شهرداری در حال بررسی شاخص‌های جهانی و تطبیق آن با ویژگی‌های شیراز به‌عنوان شهری فرهنگی، ادبی، تاریخی و ایرانی ـ اسلامی هستند.

اسدی تأکید کرد: شیراز ظرفیت و شایستگی حضور در میان 100 شهر برتر جهان را دارد و تحقق این هدف می‌تواند تحولی تازه در این شهر کهن ایجاد کند.

شهردار شیراز در ادامه از اجرای یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های فضای سبز کشور خبر داد و افزود: احداث پارک 4000 هکتاری از منطقه منصورآباد آغاز شده و عملیات اجرایی آن در جریان است. فاز نخست این طرح طی چند ماه آینده به بهره‌برداری می‌رسد. این پارک از شمال بزرگراه آیت‌الله حائری شیرازی و شهید سلیمانی آغاز شده و تا ارتفاعات جوادیه، اکبرآباد، زیباشهر و ارتفاعات مشرف بر سعدی امتداد می‌یابد. یکی از اضلاع این طرح در محدوده دروازه قرآن قرار دارد که به‌عنوان نقطه شاخص پروژه تعریف شده است.

وی با اشاره به پیش‌بینی احداث المان شاخص در ارتفاعات این محور گفت: هرچند نماد‌های احتمالی تحت‌تأثیر ارزش تاریخی دروازه قرآن قرار دارند و این بنای ماندگار جایگزینی ندارد، اما طراحی سایر عناصر با الهام از این اثر انجام خواهد شد.

اسدی همچنین به برنامه‌های فرهنگی هفته شیراز اشاره کرد و گفت: سازمان فرهنگی شهرداری برای این هفته برنامه‌های متعددی تدارک دیده است. سال گذشته، در شرایط عادی، 15 هیئت در سطح وزرا، شهرداران و سفرا از کشور‌های مختلف به شیراز سفر کردند و با رضایت کامل این شهر را ترک کردند؛ اما در ماه‌های اخیر به‌دلیل شرایط کشور، امکان تکرار این دیدار‌ها فراهم نشده است.

وی افزود: برخی برنامه‌های شاد با توجه به شرایط روحی جامعه و لزوم همدردی با خانواده‌های شهدای اخیر تغییر یافته است، اما برنامه‌هایی همچون شب شعر و رویداد‌های فرهنگی همچنان برگزار خواهد شد.

شهردار شیراز همچنین از بهره‌برداری مجموعه‌ای از پروژه‌ها در هفته شیراز خبر داد؛ از جمله میدان نقاره‌خانه، موزه بلدیه و پروژه‌های عمرانی، خدمات شهری، حمل‌ونقل و طرح‌های مناطق مختلف.

محمدعلی چوبینی، رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری شیراز نیز در این مراسم با اشاره به اینکه امسال سومین سال برگزاری سنت ارزشمند تعویض قرآن در دروازه قرآن است، گفت: این آیین در روز شیراز به‌عنوان نخستین برنامه رسمی هفته شیراز برگزار می‌شود.

وی با اشاره به پیشینه تاریخی و فرهنگی دروازه قرآن افزود: شیراز با بیش از یازده قرن سابقه کتابت قرآن، شهری است که ورودی آن با قرآن شناخته می‌شود و این موضوع بیانگر هویت عمیق اسلامی آن است. حضور قرآن در فرهنگ عمومی مردم شیراز نیز همواره پررنگ بوده و در آیین‌هایی، چون ازدواج، سفر و آزمون‌های مهم، عبور از زیر قرآن به‌عنوان سنتی دیرینه رواج داشته است.

چوبینی با تأکید بر اهمیت این اثر فاخر گفت: دروازه قرآن مهم‌ترین المان شهری شیراز و اثری بی‌همتاست. او همچنین به جایگاه کتابت قرآن در شیراز اشاره کرد و افزود: خوشنویسان و هنرمندان این شهر در طول سده‌ها آثار برجسته‌ای در این حوزه خلق کرده‌اند.

معاون شهردار شیراز نیز در ادامه گفت: اجرای این برنامه موجب می‌شود هر سال دست‌کم یک قرآن در شیراز کتابت و ارائه شود و این سنت ارزشمند تداوم یابد. او با اشاره به برنامه سال گذشته افزود: نسخه‌ای از قرآن که سال گذشته به‌صورت نیمه‌تمام رونمایی شده بود، امسال به‌طور کامل آماده و جانمایی شده است.

مصطفی ندیم، استاد دانشگاه شیراز و شیرازشناس، نیز با تشریح پیشینه تاریخی دروازه قرآن، این محدوده را یکی از مهم‌ترین کانون‌های تاریخی، فرهنگی و هویتی شیراز دانست و گفت: بیش از 25 اثر تاریخی مهم در اطراف این محدوده قرار دارد و این نقطه، یکی از مهم‌ترین بخش‌های تاریخ شهر است.

وی با تقسیم تاریخ دروازه قرآن به دو دوره «از ساخت تا صفویه» و «از صفویه تا امروز» گفت: هرچند برخی پژوهشگران ساخت بنا را به دوره آل‌بویه نسبت می‌دهند، اما مستندات دقیق در این زمینه وجود ندارد و آنچه مسلم است، مرمت آن در دوره آل‌بویه انجام شده است.

ندیم با اشاره به نقش دوره صفویه در توسعه این محدوده، اقدامات امام‌قلی‌خان از جمله تعریض مسیر و ایجاد راه‌های ارتباطی را از عوامل مهم توسعه شیراز دانست. او همچنین به آسیب‌های تاریخی واردشده به شیراز در دوره‌های مختلف اشاره کرد و افزود: بیشترین آسیب در دوره نادرشاه به باغ‌ها و درختان کهن شیراز وارد شد.

وی با اشاره به اقدامات کریم‌خان زند در آبادانی شیراز، از جمله مرمت دروازه قرآن و قرار دادن قرآن به خط ابراهیم سلطان در آن، گفت: این اقدامات موجب شکل‌گیری آیین‌های مردمی همچون عبور از زیر طاق برای طلب برکت شد.

ندیم در ادامه به تخریب دروازه قرآن در سال 1315 به‌دلیل افزایش تردد خودرو‌ها اشاره کرد و افزود: این اقدام موجب تأثر مردم شد، اما در سال 1327 با همت حسین ایگار، بنایی مشابه دوره زندیه ساخته شد و پیکر او نیز پس از درگذشت در کنار این بنا به خاک سپرده شد.

وی در پایان با اشاره به آثار متعدد تاریخی این محدوده از جمله آرامگاه خواجوی کرمانی و گهواره دیو، تأکید کرد: هر یک از این آثار نیازمند معرفی مستقل است و این محدوده ظرفیت گسترده‌ای برای شناخت هویت تاریخی شیراز دارد.

انتهای پیام/424/