به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، رسانه در جهان امروز، تنها یک «ابزار اطلاع‌رسانی» نیست؛ بلکه ناظری قدرتمند، پل ارتباطی میان مردم و حاکمیت، و ضامن شفافیت و سلامت نظام است. از سوی دیگر، افکار عمومی نیز تشنه دانستن و نظارت بر عملکرد مسئولان است.

در چنین فضایی، ضرورت «پاسخگویی درست و به‌موقع مسئولان به مردم از طریق رسانه» به یک مطالبه جدی و انکارناپذیر تبدیل شده، جامعه‌ای که در آن خبری از پاسخگویی نباشد، به راحتی به سمت بی‌اعتمادی و دوقطبی‌های مخرب پیش می‌رود.

رسانه‌های سالم و حرفه‌ای نقش بی‌بدیلی در بازتاب دغدغه‌ها و مشکلات مردم دارند. کارشناس رسانه معتقد است که «افکار عمومی را باید مخاطب خود قرار داد و با برنامه‌ریزی برای جلب اعتماد آن، زمینه انعکاس واقعیات را فراهم آورد». اگر رسانه‌ها نتوانند صدای مردم باشند، فاصله میان نظام و جامعه روز به روز بیشتر می‌شود. خبرنگاران، به عنوان «چشم بینا و گوش شنوای جامعه»، وظیفه دارند با پرسشگری و نقد منصفانه، به قوام و سلامت افکار عمومی یاری برسانند.

18 مهرماه 1402 و پس از استیضاح و برکناری علیرضا کریمی از سمت شهرداری اراک، علیرضا محمودی جایگزین وی در سمت شهردار اراک شد و اکنون پس از بیش از 2 سال فعالیت باافتخار اعلام کردند که وی نخستین نشست خبری خود را روز یکشنبه 13 اردیبهشت برگزار می‌کند، نشستی که از همان ابتدا با چالش و اقدامات غیرحرفه ای همراه بود.

نشست خبری بعد از گذشت بیش از 2 سال به معنای غیر پاسخگو بودن مدیریت شهری در اراک است، هرچند «پاسخگویی درست» یعنی مسئولان نه به شعار و وعده، بلکه به صورت عملی و مستند، عملکرد خود را در برابر مردم تبیین کنند بنابراین باید کلید اصلی این کار را «جلوگیری از سیاست‌زدگی» و «استفاده صحیح از ظرفیت رسانه‌های معتمد» دانست البته متأسفانه گاهی در برخی دستگاه‌ها، پاسخگویی به معنای «فرار از پاسخ» یا «پاسخ طفره‌آمیز» است، در حالی که افکار عمومی خواهان آمار، برنامه و فرصت پیگیری بوده این درحالیست که امام شهیدمان بارها تأکید کرده‌اند که «مسئولان باید در برابر مردم پاسخگو باشند و سؤال مردم را با صبر و حوصله بشنوند».

نقدی بر یک روال غلط در نشست خبری شهرداری اراک

ساعتی به شروع نشست مانده که کارشناسان روابط عمومی شهرداری در اقدامی غیرحرفه‌ای با ارسالی پیامی به خبرنگاران اعلام کردند: ضمن قدردانی از پیگیری و حضور شما در نشست خبری،باتوجه به محدودیت زمانی نشست و در راستای نظم بخشی و تسهیل در پاسخگویی خواهشمند است، سوالات و موارد مد نظر خود را به اختصار و بصورت دسته بندی شده به این <<آی>> ارسال فرمایید.

با سپاس فراوان

سوال 1:

سوال2:

موضوعی که با واکنش و اعتراض به مهندسی سوالات و نشست خبری از سوی أصحاب رسانه همراه شد هرچند علیرضا شعبانی، رئیس روابط عمومی و اطلاع‌رسانی شهرداری در پاسخ به این انتقاد که بعد از 2 سال گرفتن سوال معنا ندارد و شهردار باید در آخرین ماه‌های حیات مسئولیتی پاسخگوی سوالات مختلف باشد اعلام کرد: '' بازهم نگاه و قضاوت عجولانه که باید بگویم از شما بعید است. قطعا در هرنشستی فرصت صحبت به خبرنگاران داده می شود و وقت لازم گذاشته می شود جهت بیان مطالب ولی قطعا نشست هرچقدر هم طولانی مدت باشد فرصت طرح همه سوالات، بیان مطالب و البته پاسخگویی پیش نمی آید، فلذا عرف است که برگه یادداشت بین حضار توزیع می شود و پس از انشاء، جمع آوری و خوانش می گردد  و مطالب و موارد مهم تاکید می گردد و موارد تکراری و مشابه خوانش نمی شود.

دراین راستا جهت مدیریت زمان، صرفه جویی در مصرف کاغذ، نظم بیشتر و بهتر جلسه و جلوگیری از رفت و آمد زیاد درجلسه و برهم خوردن تمرکز حضار، بجای توزیع برگه با انجام یک کار ساده از طریق بستر فضای مجازی این اقدام خوب انجام می گیرد.

نگاه نو، طرح نو، ایده نو، احترام به افکار و ارزش قائل شدن برای حضار قاعدتا باید مورد وثوق و قدردانی قرارگیرد نه اینکه.... چشم ها را باید شست جور دیگر باید دید''

که البته این نگاه نو در نشست خبری شهردار اراک کاملا مشهود بود تا جایی که در بخش هایی از مصاحبه شهردار اراک و مجموعه وی بجای پاسخگویی به تحکم و حتی برخوردهای کلامی با خبرنگاران روی آوردند.

یکی از خبرنگاران حاضر در این نشست خبری با اشاره به وضعیت پاسخگویی به خبرنگاران اظهار کرد:  برای پاسخگویی به سوالات، مدیر باید چهره گشاده باشد در حالیکه شهرداری اراک در این نشست خبری با تحکم و قلدری برخورد داشت و بجای پاسخگویی در برخی مقاطع به برخوردی خارج از پاسخگویی به خبرنگاران روی آوردند.

وی ادامه داد: شهردار حتی اگر خبرنگاری از روی نوشته سوالش را بپرسد یا اگر خبرنگاری با مشورت پرسشگری کند حق تمسخر یا هجو جایگاه خبرنگار را ندارد و البته این نمایش خبری بیشتری بستری برای به رخ کشیدن قدرت بود تا پاسخگویی.

اگر قرار باشد سوال‌ها را قبلاً بدهید که دیگر نشست خبری نیست

با این حال نائب‌علی هداوند پیشکسوت با تجربه رسانه و اساتید حوزه خبر و رسانه استان مرکزی با اشاره به اقدام غیرحرفه‌ای شهرداری اراک اظهار کرد: اگر قرار باشد سوال‌ها را قبلاً بدهید که دیگر نشست خبری نیست، به علت تنوع بسیار زیاد خدمات شهرداری و مشکلات فراوان مردم در اموری که به شهرداری مربوط می شود، باید آمادگی پاسخ گویی به هر نوع سوالی را داشته باشند.

وی افزود: اگر سوال تخصصی بود باید از کارشناسان آن حوزه دعوت کنند تا پاسخگو باشند، در غیر این صورت گرفتن سوال، قبل از نشست خبری اصلا حرفه ای نیست.

مدیری که به جزئیات مسلط نیست نباید جلسه خبری بگذارد

حسین مهدوی، روزنامه نگار پیشکسوت و استاد حوزه ارتباطات نیز با اشاره به این اقدام شهرداری اراک اظهار کرد: مدیری که نشست خبری می‌گذارد، موضوع نشست را معلوم و مشخص می‌کند و می‌تواند معین کند که فقط در این جلسه در حیطه و موضوع معین شده به پرسش‌ها پاسخ می‌دهد و البته نمی‌تواند از خبرنگار بخواهد که درباره موضوع مشخص شده سوال‌هایش را بدهد به عبارتی این حق را ندارد چرا؟

وی اضافه کرد: چون وقتی خودش موضوع و حیطه جلسه را معین کرده است باید به همه جزئیات اشراف داشته باشد اگر هم ندارد از مشاور و کارشناسانش در جلسه استفاده کند و به سوال‌ها با جزئیات پاسخ دهد در غیر اینصورت این ضعف مدیر است.

مهدوی بیان کرد: حالا ممکن است موضوع جلسه و حیطه آن را معلوم نکرده باشد  و جلسه باز باشد پس خبرنگار می تواند در حوزه مسئولیت مدیر از او بپرسد و او را به چالش بکشد و مدیر یا روابط عمومی یا کارشناس و مشاور او حق ندارد بگوید چرا این سوال را می پرسی مگر اینکه واقعا سوال به حوزه مدیریت او ربطی نداشته باشد.

روزنامه نگار پیشکسوت و استاد حوزه ارتباطات ادامه داد: در مورد رئیس جمهور فقط برای مدیریت وقت و احیانا جلوگیری از شرایطی است که واقعا رئیس جمهور نمی داند یا موجب شرمندگی او می شود در مورد روسای جمهور و رهبران این مرسوم است که دلایل خودرا دارد اما در مورد وزرا معاونان مدیران کل کارشناسان و غیره چنین چیزی نباید رخ بدهد.

وی خاطرنشان کرد: مدیری که به جزئیات مسلط نیست نباید جلسه خبری بگذارد و نمی تواند از خبرنگار بخواهد چیزی را بپرسد که او بلد است یا دوست دارد؛ چنین خبرنگاری میرزا بنویس است تبلیغات چی است.

سمیه بصیرت، روزنامه‌نگار قدیمی و از فعالان رسانه‌ای استان مرکزی نیز با اشاره به دریافت سوالات پیش از جلسه نشست خبری اظهار کرد: اینکه سؤالات را یک مدیر قبل از برنامه بداند و برایش آمادگی داشته باشد، در کل خوب است ولی باید آمادگی سوال‌های باز هم داشته باشد و جلوی آن را نگیرد.

وی ادامه داد: مسئله اینجاست که وقتی اعلام می شود که از قبل سوالات را بدهید برای این است که راه فرار را بلد باشند وی این برای پاسخگویی نیست.

وقتی با افراد غیرمرتبط سالن را پر می‌کنند!!!

اما تمام ماجرا اینجا تمام نمی شد، حضور افراد غیرمرتبط، کسانی که در سپهر رسانه استان مرکزی نیستند در این نشست جای تامل داشت به طوریکه یکی دیگر از خبرنگاران اظهار کرد: در نشست خبری شهردار شاهد حضور کسانی بودیم که حتی الفبای خبر و رسانه را نمی دانند و صرفا برای پرکردن سالن سیاهی لشکر به جلسه آورده بودند.

وی ادامه داد: اتفاقا این موضوع با انتقاد و اعتراض برخی أصحاب رسانه و خبرنگاران استان هم همراه شد به طوریکه در فواصلی از شست نسبت به حضور کسانیکه نه رسانه دارند و نه کار رسانه بلدند اعتراض کردند.

شهر، به «هم‌دلی» نیاز دارد، نه «همایش های تک‌نفره»!

نقدها به این نشست خبری حتی به فضای مجازی نیز رسید به طوریکه صبح امروز یکی از مدیران کانال های خبری اراک نوشت: نشست خبری اخیر شهردار، بدون حضور حتی یک نفر از اعضای شورای شهر، پرسش‌های جدی و نگران‌کننده‌ای را در افکار عمومی ایجاد کرده است. شهردار طبق قانون، «منتخبِ» مستقیم مردم نیست؛ او برآمده از آرا و اعتمادِ اعضای شورای شهر است که به نیابت از مردم، کلید شهر را به او سپرده‌اند. حال این پرسش مطرح است: آیا این غیبت، یک هماهنگیِ ناشی از بی‌تفاوتی است یا یک انشقاقِ ناشی از خودرأیی؟

در ساختار دموکراسی شهری، شورای شهر «قوه مقننه و ناظر» و شهرداری «قوه مجریه» است. برگزاری نشست خبری شهردار در غیابِ اعضای شورا، حاملِ چند پیام خطرناک است:

1. تضعیف جایگاه نظارتی شورا: وقتی شهردار به تنهایی در مقابل رسانه‌ها می‌نشیند و از عملکردی گزارش می‌دهد که باید به تایید و نظارت شورا رسیده باشد، عملاً جایگاهِ «پاسخگویی به ناظر» را نادیده گرفته است. این حرکت، دهن‌کجی به آرای مردمی است که به اعضای شورا رای داده‌اند تا بر عملکرد شهردار نظارت کنند.

2. فرار از پرسش‌های کلیدی: حضور اعضای شورا در کنار شهردار، یعنی «راستی‌آزماییِ لحظه‌ای» ادعاها. غیبت آن‌ها این شائبه را ایجاد می‌کند که شهردار ترجیح داده در فضایی بدونِ حضورِ «ناظرانِ آگاه به جزئیات»، صرفاً ویترینی از موفقیت‌ها را به نمایش بگذارد.

3. پیامِ تک‌روی به بدنه شهرداری: این نشست خبری، پیامی تلخ به بدنه مدیریتی شهر مخابره کرد؛ اینکه شهردار خود را بی‌نیاز از مشورت و همراهیِ شورا می‌بیند. مدیریت شهری یک «کارِ تیمی» است، نه یک «سلطنتِ فردی».

4. تضاد با روحِ شفافیت: اگر اعضای شورا از عملکرد شهردار رضایت دارند، چرا برای دفاع از انتخابِ خود در کنار او نایستادند؟ و اگر رضایت ندارند، چرا با سکوت خود، اجازه می‌دهند گزارش‌هایی ارائه شود که شاید فرسنگ‌ها با واقعیتِ کفِ خیابان‌ها و مناطق حاشیه فاصله داشته باشد؟

سخن آخر با اعضای محترم شورا: شما وکلای مردم هستید، نه تماشاگرانِ تئاترِ مدیریتِ شهری! اجازه ندهید شورا به یک نهادِ «تشریفاتی» تبدیل شود که تنها وظیفه‌اش امضای ابلاغیه‌هاست. غیبت شما در این نشست، یا نشانه منفعل بودن شماست یا نشانه دیکتاتوریِ اجراییِ شهردار؛ که در هر دو صورت، بازنده‌ی اصلی «مردم و حقوقِ شهروندی» هستند؛ شهر، به «هم‌دلی» نیاز دارد، نه «همایش های تک‌نفره».

به گزارش تسنیم، اگر قرار است ایران عزیزمان در مسیر توسعه و اقتدار قدم بردارد، باید «فرهنگ پاسخگویی» در نهادهای گوناگون نهادینه شود. دیر یا زود، هر مسئولی که از پاسخگویی فرار کند، وجدان عمومی و تاریخ، قضاوت خود را خواهد نوشت. افکار عمومی، ناظر همیشگی است.

هرچند در نشست خبری شهردار اراک که روند ضربتی و بدون هیچ ارزیابی عمومی طرح پیاده‌راه سازی در هسته مرکزی شهر اراک به اسم اینکه مصوبه شورای ترافیک استان دارد، و این روزها باعث گلایه شدید مردم، کسبه و ایجاد هرج و مرج شدید ترافیکی در شهر شده موضوع اصلی بحث خبرنگاران بود همچنان همان حرف تکراری بیان شد و خود گویی و خودخندی عجب مرد هنرمندی تمام ماجرا بود.

انتهای پیام/711/