به گزارش خبرگزاری تسنیم از خرم‌آباد، در عمق ریشه‌های بلوط، زاگرس توازن از دست‌رفته‌اش را بازمی‌جوید و زمین، پس از دوره‌ای از هجوم آفات و اضطراب زیستی، اکنون در حال ترمیم خویش است.

زاگرس، گسترده‌ترین کمربند جنگلی غرب ایران، از شمال‌غرب تا جنوب‌غرب امتداد دارد و بلوط ایرانی گونه غالب آن است. این جنگل‌ها بخشی از یکی از بزرگ‌ترین رویشگاه‌های بلوط در جهان هستند و حدود نیمی از پوشش جنگلی ایران را تحت‌تأثیر مستقیم یا غیرمستقیم خود دارند.

اما در کنار این ساختار طبیعی، یک روند نگران‌کننده نیز در دهه‌های اخیر ثبت شده: پدیده زوال بلوط. این پدیده ترکیبی از چند عامل است؛ خشک‌سالی‌، افزایش دما، ضعف خاک، فشار چرای دام، و در کنار آن، حمله آفات و بیماری‌ها.

حتی برخی تحقیقات ماهواره‌ای نشان داده‌اند که الگوی سبزینگی جنگل‌های زاگرس دچار نوسان‌های شدید شده و این نوسان‌ها  با دوره‌های خشک‌سالی مرتبط هستند.

با وجود این فشارها، جنگل‌های بلوط به مرز فروپاشی نرسیده‌اند. در دوره‌هایی که بارش‌های مناسب رخ می‌دهد، اکوسیستم واکنش مثبت نشان می‌دهد.

بارش‌هایی که ماه‌های اخیر پیوسته و گاه فراتر از انتظار بر دامنه‌ها بارید، تنها به پر شدن آبراهه‌ها و نرم‌شدن خاک محدود نماند؛ این باران، به لایه‌های پنهان‌تر اکوسیستم نفوذ و رطوبتِ افزوده، چرخه‌های زیستی را بازنویسی کرد.

کامران فرمان پور، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست لرستان، با اتکا به مشاهدات میدانی و ارزیابی‌های تخصصی، از کاهش محسوس تهدید آفات در مناطق تحت مدیریت خبر می‌دهد.

او با اشاره به بارش‌های مطلوب ماه‌های اخیر، می‌گوید این تغییر اقلیمی کوتاه‌مدت توانسته موازنه‌ای تازه میان حیات و تهدید برقرار کند؛ موازنه‌ای که در آن، آفات به‌ویژه گونه‌های شاخک‌دار اکنون در وضعیت کنترل‌شده‌تری قرار گرفته‌اند.

بررسی‌های میدانی و پایش‌های مستمر در مناطق حفاظت‌شده نشان می‌دهد که آنچه پیش‌تر به‌عنوان یکی از جدی‌ترین مخاطرات جنگل‌های بلوط شناخته می‌شد، حالا با افت محسوس جمعیت روبه‌روست.

در این میان، جنگل‌های بلوط نشانه‌هایی از احیا را بروز داده‌اند. برگ‌ها جان گرفته‌اند، شاخه‌ها از سنگینیِ هجوم آفات رها شده‌اند و خاک، که زمانی خشک و ناتوان بود، اکنون با رطوبتی پایدار، بستر زندگی را بازآفرینی می‌کند.

این همان نقطه‌ای است که طبیعت نشان می‌دهد هنوز ظرفیت ترمیم دارد، اما نه نامحدود. این وضعیت شکننده اما پایان آفات در جنگل‌های بلوط نیست.

مدیرکل حفاظت محیط‌زیست لرستان تأکید می‌کند که وضعیت فعلی، بیش از آنکه یک نقطه پایانی باشد، یک فرصت است برای تثبیت شرایط و جلوگیری از بازگشت چرخه‌های تخریب.

نکته‌ای که در این میان برجسته می‌شود، نقش جوامع محلی در حفاظت از این زیست‌بوم‌‌ها است. تجربه‌های پیشین نشان داده که بدون مشارکت ساکنان بومی، هیچ برنامه حفاظتی به نتیجه پایدار نخواهد رسید. به‌همین دلیل، مدیرکل حفاظت محیط‌زیست لرستان از مردم خواسته است تا در فرآیند مراقبت از جنگل‌ها، حضوری فعال‌تر داشته باشند.

آنچه امروز در جنگل‌های لرستان جریان دارد، روایتی است از تعادلِ بازگشته اما شکننده؛ تعادلی که میان باران و خاک، میان درخت و آفت، و میان انسان و طبیعت شکل گرفته‌است.

انتهای پیام/ 644/.