به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، سید مجید میررکنی، عضو هیئت علمی دانشگاه، عضو انجمن هواشناسی ایران و مشاور و مجری راهبرد مدیریت تغییر اقلیم در یادداشت اختصاصی که در اختیار تسنیم قرار داده، به بررسی سو تفاهم عظیم «جنگ آب‌وهوایی»؛ نبردی که میان کشور‌ها نیست، بلکه میان انسان و طبیعت ادامه دارد، می‌پردازد. متن یادداشت به این شرح است:

در سال‌های اخیر اصطلاح «weather warfare» یا «جنگ آب‌وهوایی» بار‌ها در رسانه‌ها و فضای عمومی مطرح شده است. بسیاری این مفهوم را به رقابت یا درگیری میان کشور‌ها نسبت می‌دهند، اما شماری از تحلیلگران برداشت متفاوتی ارائه می‌کنند: به باور آنان، این «جنگ» در اصل نه میان دولت‌ها، بلکه میان انسان و طبیعت در جریان است؛ نبردی نابرابر که تاریخ بار‌ها نشان داده کفه آن به سود طبیعت سنگین‌تر است.

در گفتمان رایج، «weather warfare» گاه به معنای استفاده از فناوری برای تأثیرگذاری بر شرایط جوی تعبیر می‌شود. با این حال، برخی کارشناسان می‌گویند تمرکز بیش از حد بر چنین برداشت‌هایی می‌تواند واقعیت بزرگ‌تری را پنهان کند؛ واقعیتی که نشان می‌دهد انسان با وجود پیشرفت‌های چشمگیر علمی و فناوری، هنوز در برابر بسیاری از پدیده‌های طبیعی آسیب‌پذیر است.

به گفته این تحلیلگران، انسان طی دهه‌های گذشته تلاش کرده است با ساخت سدها، سامانه‌های پیش‌بینی پیشرفته، زیرساخت‌های مقاوم و فناوری‌های پیچیده، آثار پدیده‌های طبیعی را کنترل کند. با این حال، رخداد‌های شدید آب‌وهوایی همچنان نشان می‌دهند که طبیعت می‌تواند در مدت کوتاهی برنامه‌ریزی‌های گسترده انسانی را مختل کند.

برای نمونه، در بسیاری از شهر‌های مدرن جهان بارش‌های بسیار شدید طی چند ساعت باعث آب‌گرفتگی گسترده، تعطیلی فرودگاه‌ها و از کار افتادن شبکه‌های حمل‌ونقل شهری شده است.

این رخداد‌ها حتی در مناطقی اتفاق افتاده که دارای زیرساخت‌های پیشرفته مدیریت آب‌های سطحی بوده‌اند و نشان می‌دهد رفتار سامانه‌های جوی گاه فراتر از الگو‌های پیش‌بینی‌شده عمل می‌کند.

در چنین شرایطی، متخصصان هواشناسی و اقلیم‌شناسی تأکید می‌کنند که راهکار اصلی نه «غلبه بر طبیعت»، بلکه تغییر رویکرد در مواجهه با آن است. به گفته آنان، راهکار مناسب بر دو اصل کلیدی استوار است: «سازگاری» (Adaptation) و «فروکاستن» (Mitigation). این دو رویکرد به جای تلاش برای کنترل کامل طبیعت، بر کاهش آسیب‌پذیری جوامع انسانی و مدیریت بهتر خطرات ناشی از پدیده‌های جوی تمرکز دارند.

کارشناسان می‌گویند رویکرد سازگاری شامل اقداماتی مانند طراحی زیرساخت‌های مقاوم‌تر، بهبود سامانه‌های هشدار سریع و برنامه‌ریزی شهری متناسب با شرایط اقلیمی است. در مقابل، کاهش مخاطره به اقداماتی اشاره دارد که می‌تواند شدت پیامد‌های پدیده‌های اقلیمی را در بلندمدت کمتر کند.

بر این اساس، برخی تحلیلگران معتقدند اگر از اصطلاح «جنگ آب‌وهوایی» استفاده می‌شود، بهتر است آن را نه به منزلۀ نبرد میان کشورها، بلکه به مثابه استعاره‌ای از رابطه پیچیده انسان با طبیعت در نظر گرفت؛ رابطه‌ای که در آن، موفقیت انسان نه در پیروزی بر طبیعت، بلکه در درک بهتر آن و سازگاری هوشمندانه با نیرو‌های طبیعی معنا پیدا می‌کند.

انتهای پیام/424