به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، تحلیلگران و متخصصین روابط بین الملل در شبکه‌های تلویزیونی ترکیه، بر این باورند که دونالد ترامپ در تعیین مسیر آتی و گام بعدی در جنگ با ایران، دچار مشکل شده و توان تصمیم‌گیری ندارد.

آنان می‌گویند: آمریکا در میدان جنگ با ایران نتیجه‌ای به دست نیاورد و حالا تصور می‌کند با تداوم فشار اقتصادی می‌تواند امتیاز بگیرد. این در حالی است که راهبرد غلط ترامپ، فقط بر اقتصاد ایران اعمال فشار نکرده و به اقتصاد اغلب کشورهای جهان لطمه زده است.

در میزگرد شبکه تلویزیونی سی.ان.ان ترک و در اثنای سخنان تحلیلگران ترکیه درباره شرایط کنونی آتش بس، خبرنگار این شبکه در گزارش مستقیمی از میدان تجریش تهران گفت: «از آغاز جنگ، در تهران، کرج و بسیاری از شهرهای ایران به صورت شبانه روزی در کوچه و خیابان در حال تهیه گزارش از زندگی روزمره مردم بوده‌ایم. واقعیت این است که ایرانی‌ها تاب آوری بالایی دارند و در این مدت، هر شب در میدان جمع شده و علیه آمریکا و اسرائیل شعار سر داده‌اند. در میدان تجریش تهران که از حیث اقتصادی و اجتماعی، به اندازه میدان اینونوی استانبول اهمیت دارد، مردم جمع شده‌اند و به ما می‌گویند، با وجود فشارهای اقتصادی، با تمام توان از کشورشان دفاع می‌کنند». 

یوسف آلاباردا متخصص مطالعات دفاعی و استراتژیک درباره آخرین وضعیت مذاکرات به این اشاره کرده که آخرین بسته پیشنهاد ایران، حاکی از این است که تهران حاضر به توقف برنامه هسته‌ای نیست، پس از رفع محاصره دریایی آمریکا تنگه هرمز را می‌گشاید، کلیه تحریم‌ها باید رفع شوند و پس از این مراحل، جریان انرژی و تجارت ادامه خواهد یافت. این استراتژیست ترکیه می‌گوید: «اشاره به این موارد نشان دهنده آن است که ایران از دست برتر برخوردار است و نمی‌خواهد به ترامپ امتیاز بدهد».

آمریکا چه خواهد کرد؟

بسیاری از تحلیلگران ترکیه بر این باورند که ترامپ، عملاً از منظرسیاسی در یک باتلاق فرو رفته و با شکست سنگینی روبرو شده است. با این حال، او هنوز هم به یک پیروزی نسبی نیاز دارد و احتمالاً دست به اقدام جدیدی خواهد زد.

مته سُهتا اوغلو متخصص مسائل سیاسی خاورمیانه در شبکه تلویزیونی خبرترک می‌گوید: «آمریکا برای ضربه زدن به ایران، به دنبال استفاده از این دو سناریو است: یا می‌خواهد با پیروزی از اصول جنگ‌های ترکیبی و به کارگیری تجهیزات سایبری یک عملیات خارق العاده در ایران انجام دهد و یا با سنگین‌تر کردن فشار اقتصادی، سیاستمداران ایرانی را در وضعیت دشوار قرار دهد. اما مساله اینجاست که ایران برخلاف ونزوئلا، در برابر انواع حملات و تسلیحات، با هوشیاری دفاعی بالایی در برابر آمریکا ایستاده و در حوزه اقتصادی نیز شرایط سنگینی را تجربه کرده است. البته اگر تمام زوم و توجه ما بر روی آمریکا باشد، دچار خطای تحلیلی خواهیم شد. من تصور می‌کنم هنوز هم این احتمال وجود دارد که اسرائیل برای برهم زدن موازنه موجود، با اجازه یا بی‌اجازه آمریکا، دست به اقدامات جدیدی بزند».

سُهتا اوغلو در ادامه به موضوع تنگه هرمز اشاره کرده و گفت: «آمریکا تصور می‌کند که با ادامه روند فعلی، می‌تواند جنگ را مدیریت کند. ولی واقعیت این است که مساله تنگه هرمز، اقدام ایران و واکنش آمریکا، تنها بر نفت اثر نگذاشته و از کودهای شیمیایی گرفته تا پتروشیمی‌ها و دیگر بخش‌های صنعت و تجارت، با معضلات بزرگی روبرو شده‌اند و نمی‌توان به همین شکل ادامه داد». 

در ادامه برنامه، پروفسور مصطفی بالبای نماینده مردم آنکارا در پارلمان ترکیه و تحلیلگر ارشد روزنامه جمهوریت گفت: «46 سال از آغاز فعالیت روزنامه نگاری من سپری شده و در این مدت، شاهد تحولات سیاسی مهمی در ایران بوده‌ام. از همان روزهای آغاز استقرار نظام جمهوری اسلامی در ایران، موضوعات بسیاری را به خاطر دارم. از دوران کارتر و سفارتخانه آمریکا در تهران تا جنگ ایران و عراق، تحریم‌های آمریکا علیه ایران، اتفاقات فراوانی روی داده که بخشی از یک روند تاریخی است. بنابراین، جنگ فعلی و اختلافات تهران – واشنگتن را باید با تکیه به این پسزمینه تاریخی دور و دراز تحلیل کنیم. نباید تصور شود که همه چیز مربوط به همین چند ماه اخیر است و با چند مذاکره و گفتگو، تمام اختلافات به پایان می‌رسد».

بالبای در ادامه می‌گوید: «ایران در این مدت تاب آوری دفاعی بالایی نشان داده و در حوزه دیپلماسی هم عملکرد درخشانی داشته است. اگر بخواهیم عملکرد دیپلمات‌های ایرانی و آمریکایی را با هم مقایسه کنیم، به این نتیحه می‌رسیم که در این مدت، تهران توانسته با پکن، مسکو و دیگران به خوبی کار کند و همراهی و حمایت آنان را به دست بیاورد. اما در طرفِ مقابل، ترامپ و تیم او، روز به روز تنهاتر شده‌اند و حتی انگلیس به عنوان نزدیک‌ترین متفق غربی حاضر به همراهی با آمریکا نیست. من تصور می‌کنم این پرونده به زودی بسته نخواهد شد و پیشبینی من این است که تنش فعلاً ادامه خواهد داشت. همه ما دیدیدم که آمریکا در این جنگ به اهداف خودش دست پیدا نکرد و با هزاران عملیات حمله هوایی، باز هم به نتیجه نرسید. اگر چه ما با دو قدرت نظامی نامتقارن روبرو هستیم. اما ظرفیت مقاومت آنها نیز مانند هم نیست. ایرانی‌ها تاب آوری بالایی در برابر تحریم دارند و تصور می‌کنم حتی اگر لازم شود می‌توانند با کمترین میزان مواد غذایی به زندگی ادامه دهند. ولی آمریکا چنین نیست و اگر قرار باشد فشار اقتصادی و محدودیت‌های مالی جنگ، به کیفیت زندگی مردم آمریکا لطمه جدی بزند، ترامپ در شرایط سخت‌تری قرار خواهد گرفت و امتیاز خواهد داد».

محدودیت حمله زمینی

پروفسور دکتر اَنَس بایراکلی از چهره‌های دانشگاهی ترکیه و معاون اتحادیه اندیشکده‌های این کشور می‌گوید: «تنها راهی که برای آمریکا باقی مانده، حمله زمینی به ایران است. ولی مساله اینجاست که حمله زمینی، قطعاً به ضرر آمریکا خواهد بود. چرا که ایران، هیچ شباهتی به افغانستان و عراق ندارد و می‌تواند با قدرت از خودش دفاع کند. روسیه با آن قدرت نظامی در حمله زمینی به اوکراین نتیجه نگرفت، اسرائیل در حمله زمینی با مساحت محدود در لبنان، تلفات سنگینی داده و نتایجی به دست نیاورده اما در ایران، نتایج حمله زمینی برای آمریکا، به مراتب دشوارتر خواهد بود. بنابراین حمله زمینی هم نمی‌تواند ترامپ را از این وضعیت رها کند».

بایراکلی در ادامه می‌گوید: «با وجود قدرت نظامی عظیمی که در اختیار آمریکا است، ایران از ابزارها و توانمندی‌هایی برخوردار است که اجازه نمی‌دهد امتیازی نصیب آمریکا شود. تا همین جای کار ما به وضوح دیده‌ایم که ایران، هزینه‌های سنگینی بر آمریکا تحمیل کرده است. آمریکا در جنگ نتیجه نگرفته، در میز مذاکره هیچ نوع انطباقی بین خواسته‌های طرفین وجود ندارد و حالا آمریکا امیدوار است تا با برخی حملات سایبری یا راهکارهای دیگر، یک برتری نسبی به دست بیاورد تا در دُور بعدی مذاکرات، از ایران امتیاز بگیرد».

بحث بر سر همراهی آمریکا و رژیم صهیونیستی به عنوان یکی از دلایل مهم برافروخته شدن آتش جنگ، از دیگر موضوعات مورد علاقه تحلیلگران ترکیه است.

خانم دکتر جانان ترجان از متخصصین روابط بین الملل در مصاحبه با شبکه تلویزیونی تی.آر.تی درباره سناریوهای احتمالی می‌گوید: «واقعیت این است که همین حالا، آمریکا با مجموعه‌ای محدودیت‌های نظامی و فنی روبرو است. به عنوان مثال، ناو فورد تنها چند روز در منطقه حضور داشت و برای تعمیر به مکان دیگری منتقل شد. علاوه بر این، میزان هزینه‌های مالی و سیاسی جنگ برای دولت ترامپ بالا رفته است. آمریکا عملاً تمرکز بر دریای مدیترانه و دریای سرخ را رها کرده و تمام توان خود را بر روی دریای عمان و کنترل تنگه هرمز معطوف کرده، اما نتیجه روشنی به دست نیاورده است. می‌دانیم که مهمترین ادعای ترامپ، این بود که می‌خواهد به کل فعالیت هسته‌ای ایران خاتمه دهد. البته ترامپ در میدان جنگ علیه ایران تنها نبود و همواره بنیامین نتانیاهو در کنارش حضور داشته است. تنها در سال 2025 میلادی آنان 7 بار دیدار کردند و نتانیاهو همواره سعی کرده به شکلی نمادین، رفاقت بین آمریکا و اسرائیل را به رخ جهانیان بکشد. همراهی این دو نفر، منجر به این شد که آمریکا رفته رفته از اروپا به شکل جدی فاصله بگیرد و در دام جنگ گرفتار شود».

در یک جمعبندی و ارزیابی کلی باید گفت: اغلب تحلیلگران سیاسی ترکیه، نگرشی منتقدانه به استراتژی دونالد ترامپ و رژیم اسرائیل در منطقه دارند و در عین حال، به این نکته نیز اذعان دارند که رژیم اسرائیل صرفاً به دنبال ناامنی ایران نیست و تهدید علیه کل منطقه و جهان است.

انتهای پیام/