به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، خلیج فارس به عنوان یکی از مهم‌ترین آبراه‌های جهان، در طول تاریخ همواره کانون توجه و در عین حال محل بروز اختلاف‌نظرهایی درباره نام و نسبت آن بوده است. این پهنه آبی که از دیرباز در مسیرهای حیاتی تجارت و انرژی قرار داشته، در دوره‌های مختلف با ادعاها و روایت‌های متفاوتی از سوی برخی کشورها مواجه شده است. از اعراب شیخ نشین حاشیه خلیج فارس بگیرید که بارها از نام‌های جعلی درباره خلیج فارس استفاده کردند تا رئیس جمهور آمریکا که در اقدامی خنده آور، خلیج فارس را به نام خودش زد و آن را "خلیج ترامپ" نامید. 

نکته قابل تأمل اینجاست که در سال‌های اخیر نیز تلاش‌هایی برای تغییر نام این خلیج در برخی محافل سیاسی و رسانه‌ای مطرح شده که واکنش‌های گسترده‌ای را به همراه داشته است. با این حال، بررسی منابع تاریخی، نقشه‌های کهن و متون جغرافیایی نشان می‌دهد که عنوان «خلیج فارس» سابقه‌ای طولانی و مستند در تاریخ دارد و در آثار مکتوب تمدن‌های مختلف به همین نام ثبت شده است.

بر طبق اسناد، پژوهشگران حوزه تاریخ و جغرافیا معتقدند که اسناد موجود، از جمله نقشه‌های قدیمی اروپایی و نوشته‌های مورخان باستان، به‌روشنی از کاربرد مستمر این نام در قرون متمادی حکایت دارد. اما این اسناد را چگونه می‌توان دید؟

سینمای مستند و خلیج فارس؛ روایت دقیق تصویری از تاریخ، هویت و مناقشه

سینمای مستند ایران با روایت‌های تصویری خود، به حفظ و بازخوانی تاریخ خلیج فارس کمک کرده و آن را از سطح یک موضوع جغرافیایی، به مسئله‌ای فرهنگی و هویتی ارتقا داده است؛ در طی سال‌های اخیر، مستندهایی درباره خلیج فارس ساخته شده و سعی کردند اسنادی دقیق از دل تاریخ که اثبات‌کننده حقاقیت خلیج فارس هستند را به نمایش عموم بگذارند. 

فیلم مستند "خلیج فارس" به کارگردانی ارد عطارپور، به بررسی تاریخ و هویت خلیج فارس می‌پردازد. این اثر مستند با استفاده از اسنادی که از سده‌ها پیش به یادگار مانده است، به تماشاگران فرصتی منحصر به فرد برای آشنایی با اسناد تاریخی و فرهنگی این منطقه فراهم می‌آورد. این مستند با بهره‌گیری از مدارک معتبر و مستندات تاریخی، تمام تلاش‌های صورت گرفته برای تغییر نام خلیج فارس و آثار تاریخی مرتبط با آن را به چالش می‌کشد.

این فیلم مستند با استفاده از نقشه‌ها و اسناد مختلف، نشان می‌دهد که خلیج فارس از دیرباز جزء لاینفک هویت ایرانیان بوده و تلاش‌ها برای تغییر نام آن هیچ‌گاه نمی‌تواند هویت واقعی این منطقه را تغییر دهد. این مستند علاوه بر ارائه اسناد تاریخی، بر نقش حیاتی خلیج فارس در شکل‌گیری تاریخ، فرهنگ و تمدن ایران تأکید دارد. در این فیلم، از اسناد و مدارک متعدد، از جمله نقشه‌های تاریخی، برای اثبات مالکیت ایران بر خلیج فارس استفاده شده است. این اسناد نه تنها به مخاطبان یادآوری می‌کنند که این منطقه از دیرباز تحت کنترل ایران بوده، بلکه اهمیت استراتژیک و اقتصادی آن را در دوران‌های مختلف نیز مورد بررسی قرار می‌دهند.

جالب اینجاست که در نقشه‌ها و اسناد به‌جامانده تاریخی از کشورهای باقدمت در جهان، عبارت دقیق و صریح «خلیج فارس» ذکر شده است. مثلاً در خیابان‌های قاهره مصر نامی بیشتر به‌چشم می‌آید و آن هم «شارع الخلیج الفارسی» است.

یک مدرک تاریخی ارائه شده توسط رسانه‌های عراقی و روزنامه الخلیج امارات 1999 که استفاده از عبارت "خلیج فارس" را در تلگراف ارسالی جمال عبدالناصر قبل از شروع سیاست‌های پان عربی او در یک نامه رسمی به دولت بحرین نشان می‌دهد.

اسناد دیگری که در این مستند می‌بینیم، برآمده از کتاب‌های عراقی است. یک انتشارات عراقی کتابی را از نقشه‌های این کشور در قرون گذشته به چاپ می‌رساند که در لابه‌لای این نقشه‌ها به‌وفور نام "خلیج فارس (بحر فارس)" به چشم می‌خورد. 

حتی اسناد قدیمی پرتغالی‌ها، بریتانیایی‌ها و هلندی‌ها در نقشه‌های خود از عبارت Persian gulf‌ استفاده کرده‌اند. برای مثال، در متن قراردادهای نفتی که شیخ ابوظبی با شرکت دارسی منعقد کرده، نام خلیج فارس دیده می‌شود. 

همچنین در نقشه‌های بطلمیوس که منبع نقشه‌های جغرافیایی به‌حساب می‌آید نام خلیج فارس به‌زبان یونانی آمده است. از این دست اسناد بسیار در تاریخ آمده است که مهر خاموشی را بر هر اظهارنظر خلاف واقع در مورد خلیج فارس می‌زند. نام خلیج فارس تنها بر یک کشور برازنده است و آن کشور جز ایران نیست.

مستند «خلیج فارس»، سندی از تاریخ است؛ کاملا واقعی و عینی از حقانیت خلیج فارس؛ جایی که متعلق به ایران است و نامش تا سال‌ها پیوند خورده با سرزمین «فارس» است. البته شاید هر کسی بتواند برای شوخی و خنده و چند دقیقه‌ای سرتیتر اخبار بودن، آن را به نام خودش بزند، اما مطالعه اسناد و نقشه‌ها به همه آنها توصیه می‌شود. 

اگر می‌خواهید تاریخ خلیج فارس را با سند ببینید، این فیلم مستند 54دقیقه‌ای را ببینید. 

تماشای فیلم مستند "خلیج فارس"

انتهای پیام/