جنگ با ایران چگونه شکاف اماراتی-سعودی را عمیق کرد

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، درحالی که متحدان آمریکا در حوزه خلیج فارس از ابتدا به شکل مستقیم در جنگ غیرقانونی این کشور علیه ایران مشارکت داشتند و کشورمان هم به درستی پاسخ آنها را داد، امارات یکی از کشورهایی بود که علاوه بر همکاری مستقیم با واشنگتن در جنگ علیه ایران، علنا به اتخاذ مواضع گستاخانه ضد ایران نیز پرداخت و در مقابل، بیشترین خسارات را هم در جریان عملیات‌های نیروهای مسلح ایران و نیز بسته شدن تنگه هرمز متحمل شد.

خشم شدید امارات از متحدان خود در حوزه خلیج فارس

روزنامه الکترونیکی رای‌الیوم در مقاله‌ای به قلم خالد الجیوسی به این منظور به بررسی مواضع ابوظبی در جریان این جنگ و بعد از آن پرداخته و نوشت: به نظر می‌رسد امارات پس از جنگ ایران، همچنان خشمگین و ناراحت است، نه تنها از همه کشورهای عربی، بلکه از کشورهای خلیج فارس. این امر به وضوح از طریق گفتمان سیاسی و رسانه‌ای امارات، و اعلام بازنگری دقیق در روابط خود، و ترسیم ائتلاف‌هایش، و اینکه به چه کسی می‌توان تکیه کرد، آشکار شد؛ همانطور که از زبان انور قرقاش، مشاور رئیس امارات متحده عربی بیان شد.

انور قرقاش در سخنان اخیر خود، این بار صراحتاً به انتقاد از کشورهای خلیج فارس بازگشت و از موضع ضعیف کشورهای متحد ابوظبی در شورای همکاری در قبال حملات(تلافی جویانه)  ایران به خاک این کشورها که میزبان پایگاه‌های آمریکایی هستند، انتقاد کرد.

در اینجا، امارات بیشترین ناراحتی و خشم را از جنگ اخیر دارد، زیرا به زعم این کشور بیشترین حملات را از سوی ایران متحمل شده است؛ چیزی که از لحن انتقادی و سرزنش‌آمیز گفتمان امارات نسبت به متحدانش، و خشم فزاینده اماراتی‌ها از ایران پیداست.

قرقاش در یک کنفرانس مطبوعاتی در دبی اعلام کرد که عربستان سعودی، امارات، بحرین، قطر، کویت و عمان در سال 1981 ، شورای همکاری را به عنوان بخشی از خطرات آغاز جنگ عراق و ایران و جلوگیری از خطر صدور انقلاب ایران به کشورهای عربی، تاسیس کردند و این کشورهای عربی در سال 2000 یک توافق دفاعی مشترک به امضا رساندند.

این مقام پرحاشیه اماراتی با لحنی ناامیدانه و سرزنش‌آمیز گفت که اما متأسفانه موضع شورای همکاری، با توجه به ماهیت حملات ایران و ماهیت تهدیدی که همه را در بر می‌گیرد، در طول تاریخ ضعیف‌ترین موضع بوده است.

انور قرقاش در مورد کشورهای خلیج فارس، هم صراحتا آنها را مورد تحقیر و انتقاد قرار داده و اظهار داشت که من چنین موضع ضعیفی را از اتحادیه عرب انتظار دارم و از آن تعجب نمی‌کنم، اما از شورای همکاری انتظار ندارم و از آن تعجب می‌کنم.

خروج از اوپک و خط و نشان آشکار ابوظبی برای متحدانش

با این لحن تند اماراتی در قبال کشورهای حوزه خلیج فارس، سؤالاتی در مورد شکل روابط امارات با کشورهای مذکور مطرح می‌شود. همچنین با توجه به آنچه قرقاش قبلاً در مورد بازنگری در ائتلاف‌های "قابل اعتماد" اشاره کرده بود، به نظر می‌رسد کشورهای خلیج فارس در "آزمون اماراتی" از دیدگاه اماراتی‌ها موفق نبوده‌اند. بنابراین آیا روابط امارات با این کشورها به حد قطع ارتباط می‌رسد؟

قرقاش توضیح داد که روابط با ایران همیشه دشوار بوده است، و هر یک از کشورهای خلیج فارس سیاست مهار ایران را داشته است؛ چه از طریق نقش میانجی یا مشارکت، مثلاً در میادین انرژی یا از طریق یک توافق استراتژیک یا مانند مورد امارات از طریق روابط تجاری.

وی افزود که اما این سیاست‌های مهار به شدت شکست خورده‌اند و ما امروز در برابر یک بازنگری مهم قرار داریم.

به نظر می‌رسد که این مواضع، نتیجه بازنگری امارات در منافع خود است. امارات روز سه‌شنبه اعلام کرد که تصمیم گرفته است از سازمان کشورهای صادرکننده نفت "اوپک" و ائتلاف "اوپک+" خارج شود، و این تصمیم از اول ماه مه 2026 اجرایی خواهد شد.

این خروج به نظر می‌رسد در وهله اول متوجه عربستان سعودی است که رهبر هر دو ائتلاف است. بر این اساس امارات می‌تواند تولید نفت خود را آزادانه و بدون پایبندی به سهمیه‌های اوپک+ افزایش دهد، و خروج آن (به عنوان یک عضو اصلی) با تولید بالا ممکن است منجر به افزایش عرضه جهانی نفت شود؛ عاملی که ممکن است فشار برای کاهش قیمت‌ها را به همراه داشته باشد.

در این میان فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی، قبلاً گزارش‌های رسانه‌ای قبلی در مورد اختلافات شدید با امارات و تصمیم این کشور برای خروج از اوپک را کم‌اهمیت جلوه داده و معتقد بود که تصمیمات اوپک منعکس‌کننده توافق جمع است. بنابراین خروج کنونی امارات به نظر می‌رسد که می‌تواند نشان‌دهنده یک شکاف واقعی بین دو کشور باشد.

سهیل المزروعی، وزیر انرژی امارات، روز سه‌شنبه گفت که این تصمیم (خروج از اوپک) یک تصمیم ملی حاکمیتی است که بر اساس چشم‌انداز استراتژیک و اقتصادی بلندمدت امارات متحده عربی استوار است.

هجمه آشکار امارات علیه عربستان

اما روز دوشنبه، امارات به شدت خشم سعودی‌ها را برانگیخت؛ جایی که عبدالعزیز الخمیس، روزنامه‌نگار سعودی که به عنوان مخالف آل سعود توصیف می‌شود، در رویداد "اینفلوئنسرهای خلیج فارس" که توسط دولت امارات در دبی برگزار می‌شود، شرکت کرد.

قابل توجه است که الخمیس در این رویداد به ریاض حمله کرد و گفت که عربستان سعودی که قرار بود یک جنبش متشکل از کشورهای خلیج فارس را علیه حملات ایران رهبری کند، سر خود را به سمت دیگری چرخاند.

این اولین بار است که امارات به این شکل مستقیم و تهاجمی به عربستان سعودی پاسخ می‌دهد، زیرا حتی بعد از درگیری ابوظبی و ریاض در یمن طی ماه‌های گذشته، درحالی که رسانه‌های سعودی به طور صریح، علنی و مستقیم به امارات حمله کردند، رسانه‌های اماراتی خویشتنداری کرده بودند.

درگیری ریاض و ابوظبی از پرونده یمن تا جنگ آمریکا علیه ایران

بنابراین به نظر می‌رسد که با وجود تماس تلفنی بین محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی و محمد بن زاید، رئیس امارات در آغاز جنگ با ایران و حملات آن به کشورهای خلیج فارس، اختلاف سعودی-اماراتی همچنان به قوت خود باقی بوده و ابعاد آن بعد از این جنگ گسترش هم یافته است.

همانطور که اشاره کردیم، امارات متحده عربی میزبان یک فعال رسانه‌ای مخالف ریاض بود که عربستان سعودی آن را تحریم کرد. حتی نخبگان و فعالان سعودی از دعوت‌نامه‌های ارسال شده به مهمانان انتقاد کردند و این رویداد را یک گام تنش‌زای بزرگ امارات علیه ریاض دانستند ، زیرا مقامات اماراتی شرط گذاشته بودند که شرکت‌کنندگان باید مواضعی همسو با جهت‌گیری‌های سیاسی ابوظبی اتخاذ کنند.

این رویداد بیش از 1000 فعال رسانه‌ای، اندیشمند و تولیدکننده محتوا از کشورهای خلیج فارس را گرد هم آورد.

انتقاد عربستان سعودی از این رویداد اماراتی به حدی رسید که برجسته‌ترین فعالان رسانه‌ای سعودی، از جمله ولید الفراج، وارد عمل شدند. او در حساب خود در ایکس نوشت: من سیاست رسانه‌ای کشورم را در دوری از برخی بی‌خردی‌هایی که از اینجا و آنجا سر می‌زند، تحسین می‌کنم. بله، ما قابلیت‌های رسانه‌ای مؤثر، قدرتمند و مناسب برای نفوذ به جوامع و مناطق جغرافیایی وسیع نزدیک و دور با ابزارهای متنوع خود را داریم، اما این یک سیاست بالغانه است و از سقوط در عقده‌های برخی طرف‌ها دوری می‌کنیم.

در همین راستا، روز سه‌شنبه، استان جده عربستان سعودی میزبان یک نشست سریع و اضطراری خلیج فارس بود که با وجود شرایط دشوار منطقه‌ای، در عرض چند ساعت به پایان رسید. قابل توجه بود که امارات با وجود سوالاتی درباره حضور یا عدم حضورش به دلیل اختلاف با عربستان سعودی بعد از حواشی اخیر، در این نشست غایب نبود.

اعلام خروج امارات از "اوپک" و ائتلاف "اوپک+" همزمان با حضور هیئت اماراتی در نشست فوق‌العاده جده صورت گرفت، که به نظر می‌رسد نشان‌دهنده پیام‌های سیاسی عمدی از سوی امارات در انتخاب زمان این اقدام است.

پادشاه بحرین، امیر قطر، ولیعهد کویت، و معاون نخست‌وزیر و وزیر امور خارجه امارات، در این نشست حضور داشتند. قابل توجه است که سلطان‌نشین عمان در این نشست حضور نداشت.

به گزارش خبرگزاری رسمی عربستان سعودی، در این نشست، تعدادی از موضوعات و مسائل مربوط به تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی و هماهنگی تلاش‌ها در قبال آنها مورد بحث قرار گرفت.

انتهای پیام/