به گزارش خبرگزاری تسنیم از شیراز، محمدحسن اسدی شهردار شیراز در هفتاد و پنجمین مرحله طرح جهش عمرانی این کلان‌شهر، در آیین افتتاح و بهره‌برداری همزمان از 21 مسجد مرمت‌شده در بافت تاریخی ـ فرهنگی شیراز که با حضور جمعی از مسئولان در مسجد جامع عتیق برگزار شد، این اقدام را حرکتی مهم در صیانت از هویت مذهبی و تاریخی شهر و تقویت گردشگری معنوی دانست.

وی تأکید کرد: مرمت مساجد کهن، به‌ویژه بنا‌هایی با قدمت بیش از هزار سال، تنها عملیات عمرانی نیست، بلکه پاسداری از اصالت معنوی و میراث فرهنگی شیراز است.

اسدی با اشاره به دشواری‌های کار در بافت تاریخی افزود: نگهداری بنایی مانند مسجد جامع عتیق، همچون مراقبت از سالخورده‌ای ارزشمند است که نظارت و رسیدگی مستمر می‌طلبد. به گفته وی، مجموعه عوامل شهرداری در منطقه تاریخی طی 11 ماه با تلاش مداوم توانستند این آثار را به چرخه اصلی حیات شهری بازگردانند.

شهردار شیراز همچنین از همراهی شورای اسلامی شهر قدردانی کرد و گفت: مدیریت شهری در دوره اخیر با این رویکرد پیش رفته که مسجد به‌عنوان «قلب محله» محور برنامه‌های احیایی قرار گیرد.

وی با اشاره به فداکاری و تعهد کارکنان شهرداری تصریح کرد: بسیاری از نیرو‌های متخصص با وجود پیشنهاد‌های بهتر، در مسیر مرمت این بنا‌های تاریخی ماندند و با انگیزه بالا برای احیای خانه‌های خدا تلاش کردند.

اسدی با بیان اینکه این پروژه‌ها علاوه بر ارزش معنوی، بستر‌های تازه‌ای برای توسعه گردشگری شیراز فراهم می‌کند، افزود: آنچه گردشگران در شیراز جست‌و‌جو می‌کنند، اصالت و هویت تاریخی است؛ ویژگی‌ای که در مساجد کهن این شهر به‌خوبی حفظ شده است.

وی خاطرنشان کرد: این اقدامات آغاز راهی گسترده‌تر است و مدیریت شهری قصد دارد با محوریت مساجد، نقش تاریخی آنها را در زندگی اجتماعی و فرهنگی محلات دوباره احیا کند.

احیای شبستان‌های کهن، بازگشت به الگوی مسجدالنبی

مهدی پارسایی معاون هماهنگی امور گردشگری و زیارت استانداری فارس، نیز در این مراسم با تبیین پیوند عمیق معماری شیراز با سنت پیامبر (ص) تأکید کرد: نهضت کنونی شهرداری در احیای مساجد، در واقع زنده کردن «قلب تپنده» محلات کهن و بازآفرینی اصالت شیرازی است.

وی با اشاره به ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد معماری مساجد شیراز اظهار داشت: بسیاری می‌پرسند چرا مساجد تاریخی شیراز گنبد ندارند؟ پاسخ در اصالت تاریخی این شهر است. اولین معماران شیراز، الگوی خود را مستقیماً از "مسجدالنبی" گرفتند؛ مسجدی شبستانی و بدون گنبد که پیامبر (ص) بنا کردند. این سنت معماری تا قرن‌ها در شیراز حفظ شد و امروز مرمت این شبستان‌ها، در واقع احیای همان سنت نبوی است.

معاون استاندار فارس به ماجرای تاریخی مسجد گنج و بازسازی آن در دوران زندیه اشاره کرد و افزود: تاریخ تکرار می‌شود؛ همان‌طور که قرن‌ها پیش فرهاد میرزا با آواربرداری، پی‌های گم‌شده مسجد را یافت و آن را احیا کرد، امروز نیز مدیریت شهری شیراز با همان نگاه میراثی، پی‌های مدفون شده را از دل خاک بیرون کشیده و مسجدی که رو به نابودی بود را به چرخه حیات بازگردانده است. 

پارسایی با تأکید بر لزوم تبدیل مساجد به مراکز اجتماعی گفت: مرمت کالبدی (بنا) گام اول است، اما هدف نهایی ما احیا به معنای بازگشت کارکرد‌های اجتماعی است.

وی با تاکید بر این نکته که مساجد بافت تاریخی باید دوباره نقش خود را به عنوان کانون حل مسائل محله ایفا کنند، بیان کرد: نام مسجد جامع عتیق با طنین صدای شهید محراب، آیت‌الله دستغیب گره خورده است و این هویت معنوی، بزرگترین جاذبه برای گردشگران و زائران است.

پارسایی ضمن ابلاغ پیام تشکر استاندار از شهردار و شورای شهر شیراز، خاطرنشان کرد: اینکه امروز در دهه کرامت شاهد رونق دوباره این بنا‌ها هستیم، افتخاری برای فارس است. 

وی خاطرنشان کرد: این پروژه‌ها باید با نصب کتیبه‌های تاریخی ماندگار شوند تا آیندگان بدانند در این دوره از مدیریت شهری، چه مجاهدتی برای حفظ تاریخ شیراز انجام شده است.

صرفه‌جویی صد‌ها میلیارد تومانی با احیای مساجد تاریخی

رضا محمدیان رئیس کمیسیون حمل‌ونقل، ترافیک و عمران شورای اسلامی شهر شیراز نیز در این مراسم احیای مساجد بافت تاریخی را یک سرمایه‌گذاری هوشمندانه اقتصادی توزیع کرد و گفت: اگر دولت یا شهرداری قصد داشتند زمین‌هایی با این موقعیت را تملک و چنین بنا‌هایی بسازند، باید صد‌ها میلیارد تومان هزینه می‌کردند؛ لذا مرمت این آثار، صیانت از ثروت ملی و هویت 1100 ساله شیراز است.

وی با انتقاد از طرح‌هایی که صرفا بر روی کاغذ می‌مانند، گفت: در شورای ششم، ما به دنبال مرد میدان عملیات بودیم. امروز شاهدیم که پروژه‌های مرمتی از مرحله طراحی عبور کرده و به اجرا رسیده‌اند. این مساجد که برخی از آنها قدمتی پیش از اسلام دارند و همواره نماد فرهنگ و اصالت بوده‌اند، سرمایه‌هایی هستند که جایگزینی ندارند.

عضو شورای شهر شیراز با تبیین رویکرد اقتصاد هویت، افزود: احیای یک مسجد تاریخی، بسیار ارزان‌تر و ارزشمندتر از ساخت یک بنای جدید است. 

محمدیان اضافه کرد: شهرداری با این اقدام، بنا‌هایی را برای نسل‌های آینده ماندگار کرد که اگر تخریب می‌شدند، جبران آنها با هیچ بودجه‌ای امکان پذیر نبود.

وی در ادامه به یک نکته کلیدی در معماری مدرن اشاره کرد و گفت: توصیه بنده به مدیران و مهندسان این است که حتی وقتی بنای جدیدی می‌سازیم، باید آن را با چنان اصالت و کیفیتی طراحی کنیم که 100 سال دیگر، خود به یک اثر تاریخی تبدیل شود؛ نه اینکه صرفا یک ساختمان معمولی باشد. 

محمدیان تصریح کرد: معماری ما در مساجدی مانند عتیق و نو، باید الگوی ساخت‌وساز‌های جدید قرار گیرد.

رئیس کمیسیون حمل‌ونقل، ترافیک و عمران شورای اسلامی شهر شیراز ضمن قدردانی از تلاش‌های جهادی شهردار بافت تاریخی و تیم‌های فنی، خاطرنشان کرد: این نهضت مرمت که در تمام مناطق شیراز آغاز شده، باید تداوم یابد. از هیئت امنا و خادمان مساجد نیز سپاسگزاریم که در کنار شهرداری، آستین همت را برای حفظ این سنگر‌های میراثی بالا زدند.

محمدیان همچنین تاکید کرد: مدیریت شهری با نگاهی جامع، به دنبال آن است که شیراز را هم در حوزه زیرساخت‌های مدرن و هم در صیانت از گنجینه‌های تاریخی، به تراز جهانی برساند.

احیای هویت شیراز قدیم با اعتبار 900 میلیارد ریالی

حسام‌الدین اسدزاده شهردار منطقه تاریخی فرهنگی شیراز نیز در این مراسم، از هزینه 90 میلیارد تومانی برای باز زنده‌سازی اماکن مذهبی خبر داد و گفت: این پروژه با هدف حفظ میراث گذشتگان و تقویت نقش اجتماعی مساجد در دل محلات به سرانجام رسیده است.

وی با اشاره به تراکم بالای اماکن مذهبی در این منطقه افزود: بافت تاریخی شیراز با برخورداری از بیش از 100 مسجد، حسینیه و مقبره، یکی از تاثیرگذارترین کانون‌های تمدن اسلامی است. 

شهردار منطقه 8 شیراز افزود: مساجد در این منطقه همواره فراتر از یک بنا، به عنوان کانون‌های مردمی و حلال مشکلات اهالی محلات نقش‌آفرینی کرده‌اند.

وی همچنین با تشریح جزئیات پروژه‌های اخیر تصریح کرد: امروز با افتخار اعلام می‌کنیم که شبستان شمالی مسجد جامع عتیق که سال‌ها به دلیل تخریب‌های گذشته از مدار خدمت خارج شده بود، با همت شهرداری و شورای اسلامی شهر مرمت و به روز‌های باشکوه خود بازگشته است، همچنین عملیات احیا در شبستان شرقی و سایر بخش‌های این بنای کهن در حال پیگیری است.

اسدزاده همچنین به تنوع پروژه‌ها در سایر مساجد شاخص اشاره کرد و گفت: مساجدی همچون مسجد نو (شهدا)، مسجد آقا احمد، مسجد بغدادی‌ها، مسجد پاکت‌نیمان و مسجد گنج که پیش از این مورد بی‌مهری قرار گرفته یا دچار تخریب‌های جدی شده بودند، اکنون تحت عملیات مرمت، زیرسازی و مقاوم‌فونی قرار گرفته‌اند. در برخی از این مساجد مانند مسجد گنج، حین عملیات مرمت با کشف فونداسیون‌های قدیمی، شبستان‌های جدیدی با هماهنگی میراث فرهنگی به بنا اضافه شد.

وی با قدردانی از حمایت‌های شهردار شیراز و اعضای شورای اسلامی شهر تأکید کرد: امروز شیراز به یک کارگاه بزرگ عمرانی تبدیل شده است. در هر نقطه‌ای از بافت تاریخی که بایستید، در شعاع کمتر از 500 متری یک پروژه فعال عمرانی یا مرمتی را مشاهده می‌کنید که همگی در راستای حفظ میراث ماندگار این شهر است.

شهردار منطقه هشت شیراز با اشاره به اهمیت حفظ بافت سنتی شهر اظهار کرد: احیای 21 مسجد در این منطقه، تنها یک پروژه عمرانی ساده نیست، بلکه بازگرداندن حیات به رگ‌های فرهنگی و اجتماعی شیراز قدیم است. 

اسدزاده تصریح کرد: مساجد تاریخی قطب‌نمای هویت ما هستند و احیای آنها زمینه‌ساز بازگشت دوباره ساکنان و رونق گردشگری در این محدوده خواهد بود.

وی افزود: این پروژه‌ها شامل مرمت کالبدی، بهسازی محیطی و رفع خطر از بنا‌هایی بوده که دهه‌ها با بی‌مهری رو‌به‌رو بودند. 

شهردار منطقه 8 شیراز تأکید کرد: در مرحله 75 جهش عمرانی، تمرکز ویژه‌ای بر پیوند میان زیرساخت‌های شهری و اماکن مذهبی صورت گرفته تا توازن میان مدرنیته و سنت در شیراز حفظ شود.

اسدزاده همچنین خاطرنشان کرد: مسجد جامع عتیق به عنوان کهن‌ترین سنگر عبادی شهر، محور این طرح‌های احیا قرار دارد. 

به گفته وی، بهسازی معابر منتهی به این 21 مسجد و تأمین روشنایی و مبلمان شهری متناسب با الگوی معماری ایرانی-اسلامی، از دیگر اقداماتی است که همزمان با این افتتاح‌ها به سرانجام رسیده است.

احیای مساجد تاریخی، بازگشت به هویت اصیل شیراز است

حجت‌الاسلام سید محمدابراهیم دستغیب مسئول مسجد جامع عتیق شیراز نیز در این آیین، ضمن قدردانی از نهضت خدمات‌رسانی در مدیریت شهری، خواستار تداوم نگاه میراثی و معنوی به قلب تاریخی شیراز شد. 

وی با تأکید بر اینکه مسجد جامع عتیق شناسنامه 1100 ساله شیراز است، احیای این سنگر‌های معنوی را راهبرد اصلی در جنگ فرهنگی و ضامن حفظ ایران دانست.

دستغیب با تشکر از مجاهدت 11 ماهه تیم‌های عمرانی در این پروژه افزود: مسجد جامع عتیق مانند پیرمردی 1100 ساله است که نیاز به مراقبت دائمی دارد. در این دوره از شورا و شهرداری، به‌ویژه با حمایت‌های محمدحسن اسدی، شاهد بودیم که برای مساجد سنگ تمام گذاشته شد؛ تا جایی که امروز در هر 500 متری بافت تاریخی، یک کارگاه عمرانی برای حفظ میراث مذهبی فعال است.

وی همچنین به نقش اجتماعی مساجد در طول تاریخ اشاره کرد و گفت: در این مسجد کتیبه‌ای از فرمان شاه صفوی درباره مالیات وجود دارد؛ این نشان می‌دهد که در گذشته، مهم‌ترین فرامین دولتی را در مسجد نصب می‌کردند، چون می‌دانستند محل اجتماع و اعتماد مردم است. 

دستغیب تاکید کرد: امروز نیز ما باید مدیریت شهر را بر محور مساجد پیش ببریم، چرا که در جنگ‌های اخیر ثابت شد برای نگه داشتن ایران عزیز، جایگاه مذهب و مسجد بی‌بدیل است.

وی همچنین از اختصاص بودجه برای چاپ کتب شهید دستغیب و حمایت از فعالیت‌های فرهنگی در کنار پروژه‌های عمرانی قدردانی کرد و گفت: بسیاری از نیرو‌های شهرداری و بخش خصوصی، علی‌رغم پیشنهاد‌های مالی بهتر در جا‌های دیگر، با عشق و روحیه جهادی در این بافت تاریخی ماندند و برای احیای خانه خدا تلاش کردند.

دستغیب، خطاب به مدیران شهری گفت: رضایت خدا در گرو رضایت مردم و خدمت به این سنگر‌های الهی است؛ با اتمام پروژه‌های نیمه‌تمام در حرم مطهر حضرت سید علاءالدین حسین (ع) و سایر مساجد، شیراز همچنان به عنوان سومین حرم اهل‌بیت (ع) در ایران اسلامی بدرخشد؛.

به گزارش تسنیم در هفتاد و پنجمین گام جهش عمرانی شیراز، قلب تاریخی سومین حرم اهل‌بیت (ع) با مرمت و احیای 21 مسجد کهن، صحنه یکی از گسترده‌ترین حرکت‌های بازآفرینی مذهبی–تاریخی کشور شد؛ اقدامی که ضمن زنده‌کردن «معماری نبوی» در شبستان‌های بی‌گنبد شیراز، زیرساخت‌های گردشگری معنوی این شهر را تقویت کرد.

در این راستا در بافت تاریخی–فرهنگی این کلان‌شهر، جایی که بیش از 100 مسجد، حسینیه و مقبره در هم‌تنیدگی کوچه‌ها و گذر‌های کهن، نقشه تمدن اسلامی را شکل داده‌اند، مدیریت ارشد شهری تصمیم گرفت به‌جای افزودن صرفِ سازه‌های جدید، به ریشه‌ها بازگردد.

مرمت شبستان‌های فراموش‌شده، استحکام‌بخشی بنا‌های مذهبی پرخطر، احیای فضا‌های پیرامونی و روشنایی‌بخشی معابر منتهی به مساجد، در قالب مرحله هفتاد و پنجم طرح «جهش عمرانی»، روایتی تازه از پیوند مدرنیته و سنت در شیراز رقم زده است؛ روایتی که در آن، مسجد نه یک بنای صرفا عبادی، بلکه محور مدیریت شهری، هویت‌بخشی محله و پیشران گردشگری معنوی تعریف می‌شود.

انتهای پیام/424