خبرگزاری تسنیم- هفتم اردیبهشت در تقویم رسمی کشور به عنوان «روز ایمنی حمل‌ونقل» نامگذاری شده است؛ مناسبتی که فرصتی برای بازنگری در وضعیت ایمنی شبکه حمل‌ونقل، ارزیابی سیاست‌ها و تقویت همکاری میان دستگاه‌های مسئول و جامعه فراهم می‌کند. در جهانی که جابه‌جایی انسان و کالا به یکی از ارکان اصلی توسعه اقتصادی و اجتماعی تبدیل شده است، ایمنی نه یک مؤلفه فرعی، بلکه شرط بنیادین پایداری و کارآمدی نظام حمل‌ونقل محسوب می‌شود.

تجربه جهانی نشان می‌دهد هرچه شبکه حمل‌ونقل از ایمنی بالاتری برخوردار باشد، اعتماد عمومی افزایش یافته و در نتیجه بهره‌وری اقتصادی، تسهیل تجارت و کیفیت زندگی شهروندان نیز ارتقا می‌یابد. در مقابل، ضعف در مؤلفه‌های ایمنی نه‌تنها هزینه‌های انسانی و اجتماعی سنگینی به همراه دارد، بلکه روند توسعه اقتصادی را نیز با چالش مواجه می‌کند.

از این منظر «ایمنی حمل‌ونقل» موضوعی چند بُعدی است که تحقق آن مستلزم هماهنگی میان سیاست‌گذاری، زیرساخت، فناوری، آموزش و مشارکت اجتماعی است. وزارت راه و شهرسازی نیز در همین چارچوب، ارتقای ایمنی را یکی از محورهای اصلی برنامه‌های خود دنبال می‌کند.

ایمنی؛ رکن اعتماد در شبکه حمل‌ونقل

ایمنی در شبکه حمل‌ونقل، به‌ویژه در بخش جاده‌ای، مستقیماً با جان شهروندان در ارتباط است. از این‌رو ارتقای ایمنی راه‌ها و ناوگان، یکی از مهم‌ترین اولویت‌های سیاست‌گذاری کشور به شمار می‌رود.

در سال‌های اخیر تلاش شده است با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، توسعه زیرساخت‌های ایمنی و تقویت نظام نظارت، گام‌های مؤثری برداشته شود. توسعه سامانه‌های هوشمند ثبت تخلف، کنترل سرعت در محورهای برون‌شهری و پایش تردد از جمله اقداماتی است که با هدف کاهش رفتارهای پرخطر در دستور کار قرار دارد.

این اقدامات زمانی اثربخش خواهند بود که در کنار توسعه زیرساخت‌ها، فرهنگ ایمنی نیز در میان کاربران جاده‌ای تقویت شود؛ از طریق آموزش رانندگان، ارتقای آگاهی عمومی و توجه به حقوق کاربران آسیب‌پذیر راه.

فناوری و هوشمندسازی در خدمت کاهش سوانح

یکی از رویکردهای مهم در ارتقای ایمنی حمل‌ونقل، استفاده از سامانه‌های هوشمند برای پایش و مدیریت ناوگان است. در این چارچوب، طراحی سامانه‌های برخط اطلاعات فنی ناوگان گامی مهم در افزایش شفافیت و کنترل فنی وسایل نقلیه محسوب می‌شود.

بر اساس این رویکرد، صدور اسناد حمل‌ونقل تنها پس از ثبت و تأیید اطلاعات فنی ناوگان امکان‌پذیر خواهد بود. این سازوکار علاوه بر افزایش نظارت، به بهبود کیفیت خدمات و کاهش ریسک‌های ایمنی کمک می‌کند.

همچنین تجهیز ناوگان باری و مسافری به سامانه‌های موقعیت‌یاب (GPS) در حال اجراست که امکان پایش سرعت، مسیر و رفتار تردد را فراهم می‌کند.

ارتقای ایمنی ناوگان و استانداردهای فنی

ایمنی ناوگان از عوامل کلیدی در کاهش شدت سوانح است. در همین راستا، برنامه‌های ارتقای استانداردهای فنی ناوگان در حال اجراست.

اجرای طرح نصب حفاظ ایمنی بر روی ناوگان باری، مطابق مصوبات کمیسیون ایمنی راه‌ها، در حال پیگیری است. این اقدام علاوه بر کاهش خسارات تصادفات، حرکت به سمت استانداردهای بین‌المللی ایمنی را تقویت می‌کند.

نقش آموزش و مشارکت اجتماعی

ایمنی پایدار تنها با توسعه زیرساخت‌ها محقق نمی‌شود، بلکه نیازمند ارتقای فرهنگ عمومی است. آموزش کاربران راه، به‌ویژه گروه‌های آسیب‌پذیر مانند دانش‌آموزان، موتورسواران و عابران پیاده، اهمیت ویژه‌ای دارد.

در این راستا، برنامه‌های آموزشی متعددی طراحی شده و همکاری با نهادهای مدنی و انجمن‌های تخصصی نیز در دستور کار قرار دارد. مشارکت بخش خصوصی و گروه‌های مردمی می‌تواند اثربخشی این اقدامات را افزایش دهد.

همکاری‌های ملی و بین‌المللی

ارتقای ایمنی نیازمند بهره‌گیری از تجربیات جهانی است. همکاری با نهادهای بین‌المللی، دانشگاه‌ها و سازمان‌های تخصصی می‌تواند به بهبود سیاست‌ها کمک کند.

تبادل تجربه در حوزه‌هایی مانند ایمنی موتورسیکلت، استاندارد کلاه ایمنی و آموزش رانندگان از جمله محورهای مهم همکاری‌های بین‌المللی است.

ایمنی؛ مسئولیتی مشترک

ایمنی حمل‌ونقل مسئولیتی مشترک میان دولت، بخش خصوصی، نهادهای مدنی و کاربران است. روز ایمنی حمل‌ونقل فرصتی برای تأکید دوباره بر این مسئولیت است. با توسعه زیرساخت‌های هوشمند، ارتقای استانداردها، تقویت آموزش و گسترش همکاری‌ها، می‌توان گام‌های مؤثری در کاهش سوانح و ارتقای کیفیت نظام حمل‌ونقل برداشت.

هدف نهایی، ایجاد شبکه‌ای ایمن، کارآمد و قابل اعتماد در خدمت توسعه پایدار کشور و رفاه شهروندان است.

فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی

انتهای پیام/