حجت‌الاسلام دکتر عبدالله نظرزاده، عضو هیأت علمی گروه فقه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، به باورمندی عمیق رهبر شهید انقلاب اسلامی نسبت به قطعیت سنت‌های الهی در نصرت مؤمنین در نبرد حق و باطل با تکیه‌بر آیات قرآن کریم پرداخت و در این‌باره گفت: رهبر شهید انقلاب اسلامی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (قدّس سره) با تأکید بر یکی از محوری‌ترین آموزه‌های قرآن کریم، به تبیین سنت‌های الهی حاکم بر تاریخ و جامعه، به‌ویژه در عرصه‌ی تقابل جبهه‌ی حق و باطل پرداخته‌اند. در این میان، «نصرت الهی مؤمنان» در سخنان و رهنمودهای ایشان جایگاهی ویژه دارد که با استناد به قرآن آن را در قالب قواعد ثابت و تغییرناپذیر معرفی می‌کند.

وی افزود: تأکید رهبر شهید انقلاب اسلامی نشان‌می‌دهد که نصرت الهی، امری حتمی و قطعی است، اما تحقق آن مشروط به عواملی همچون ایمان و اخلاص، نصرت دین خدا، صبر و استقامت، تقوا و احسان و جهاد در راه الهی است. همچنین سنت «معیت الهی» و «هدایت مجاهدان» به‌عنوان پشتوانه‌های معنوی پیروزی جبهه حق در سخنرانی‌های زیادی از سوی آن شهید عزیز تبیین شده‌است. در رهنمودهای ایشان، بررسی نمونه‌های تاریخی (همچون داستان موسی(ع) و جنگ احد) و تطبیق‌های معاصر (دفاع مقدس، مقاومت غزه و مواجهه‌ی جبهه‌ی استکبار با جمهوری اسلامی) نشان‌می‌دهد که نادیده‌گرفتن این سنت‌ها، سبب خطای راهبردی جبهه‌ی باطل در محاسبات سیاسی و نظامی می‌شود.

دکتر نظرزاده تصریح‌کرد: در دیدگاه تفسیری رهبر شهید، آیت‌الله امام خامنه‌ای (قدس سره) تقابل تاریخی حق و باطل از منظر قرآن کریم، صحنه‌ای تصادفی و بی‌قاعده نیست، بلکه عرصه‌ی تحقق «سنن الهی» است؛ سننی که تغییر و تبدیل در آن راه ندارد: «فَلَن تَجِدَ لس نت اللَّهِ تَبْدیلًا وَلَن تَجِدَ لس نت اللَّهِ تَحْویلا». (احزاب: 62) در این میان، وعده‌ی «نصرت الهی» به مؤمنان مجاهد، محور بسیاری از آیات جهادی و تاریخی قرآن است.

وی با بیان اینکه در جهان معاصر، مقاومت‌های مردمی و رویارویی‌های جبهه‌ای بین نظام سلطه و جبهه مقاومت، بدون درک عمیق سنت‌های الهی، به‌درستی فهم و تحلیل نمی‌شود، خاطرنشان کرد: در رهنمودهای قائد شهید، بارها بر این نکته تأکید شده که دشمن، به‌دلیل عدم فهم این سنت‌ها، در مواجهه با جمهوری اسلامی و مقاومت اسلامی دچار محاسبه‌ی غلط شده‌ است.

مفهوم «سنت الهی» در قرآن

حجت الاسلام نظرزاده با اشاره به‌بیان رهبر شهید که «سنت» در اصطلاح قرآنی، به‌معنای «روش ثابت الهی در تدبیر عالم تکوین و تشریع» است و در آیات الهی بارها بر «تغییر ناپذیری سنت‌های الهی» تأکید شده، اظهار کرد: سنت‌های الهی قواعدی هستند که تاریخ انبیا، جوامع و حتی سرنوشت امت اسلامی را بر پایه‌ی عدل، حکمت و ربوبیت الهی و نه بر اساس خواست‌های مقطعی سامان می‌دهند.

وی افزود: ویژگی‌های سنت‌های الهی در دیدگاه تفسیری رهبر شهید انقلاب اسلامی عبارت از ثبات و تغییرناپذیری؛ عمومیت و شمول نسبت به همه‌ی اقوام و زمان‌ها؛ پیوند با ایمان، عمل و اخلاق جوامع؛ امکان شناخت از طریق قرآن و تاریخ است.

 مفهوم «نصرت الهی»

عضو هیأت علمی گروه فقه سیاسی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تصریح‌کرد: «نصرت» به‌معنای یاری‌کردن و تقویت‌کردن است. در آیات مورد بحث، نصرت الهی دو بعد دارد: بُعد تکوینی؛ دخالت مستقیم یا غیرمستقیم خداوند در تغییر موازنه‌ی قدرت (مانند جنگ بدر، نجات حضرت  موسی(ع)، تغییر صحنه نبرد در دفاع مقدس). بُعد تشریعی– اجتماعی؛ اعطای هدایت، ثبات قدم، روحیه و مدیریت درونی به مؤمنان (آیات محمد: 7 و عنکبوت: 69)

سنت الهی «اذن جهاد» و نصرت مظلومان

وی با اشاره به اینکه بیانات رهبر شهید انقلاب اسلامی در دیدارهای مختلف مملو از تأکید بر سنن الهی و وعده‌های خداوند بر نصرت مجاهدین و رزمندگان و مظلومان در جبهه‌ی حق در مقابل استکبار و ظالمین است، ترکیب آیات استنادی ایشان را بر محورهایی از قبیل آیه‌ی اذن جهاد و پیوند آن با نصرت الهی (آیه‌ی 39 سوره حج) و دفع متقابل و سنت دفاع اجتماعی (آیه‌ی 40 سوره حج) تقسیم کرد.

 حجت‌الاسلام نظرزاده با اشاره به آیه 40 سوره حج که می‌فرماید: «الَّذینَ أُخرِجوا مِن دِیارِهِم … وَلَولا دَفعُ اللَّهِ الناس بعض هم بِبَعضٍ … وَلَیَنصُرَنَّ اللَّهُ مَن یَنصُرُهُ»، نکات اصلی آیه از منظر رهبر شهید را مظلومیت و اخراج از دیار، سنت دفاع متقابل اجتماعی که خداوند با ایجاد تقابل قدرت‌ها، از نابودی کامل دین جلوگیری می‌کند و سنت قطعی نصرت برای یاری‌کنندگان خدا دانست.

مقاومت غزه و فلسطین

وی همچنین اظهار کرد که در بیانات رهبر شهید، این آیات بر مقاومت غزه و فلسطین تطبیق شده‌است؛ رژیم صهیونیستی به‌عنوان «جبهه‌ی باطل» و «غدّه‌ی سرطانی» معرفی شده‌است. مردم فلسطین، مصداق «الَّذینَ أُخرِجوا مِن دِیارِهِم» هستند و سنت «دفع الله الناس بعضهم ببعض» در حمایت جبهه‌ی مقاومت و جلوگیری از سیطره‌ی مطلق باطل ظاهر می‌شود. در نتیجه سنت نصرت مظلومان مجاهد، در هر عصر قابل تطبیق است، مشروط بر آنکه نصرت دین خدا و صبر و استقامت محقق باشد.

سنت «معیت الهی» با متقین، محسنین و صابران

نظرزاده درباره معیت الهی در دیدگاه تفسیری رهبر شهید، ابراز کرد: معیت خاص الهی که به‌معنای همراهی در نصرت، هدایت و حمایت است، اختصاص به کسانی دارد که دو وصف را در خود جمع کنند؛ تقوا و احسان. در رهنمودهای ایشان، این آیه «إِنَّ اللَّهَ مَعَ الَّذینَ اتَّقَوا و الذین هُم مُحسِنون» به‌عنوان پشتوانه‌ی پیروزی جبهه‌ی حق در میدان نبرد معرفی شده‌است؛ یعنی اگر جبهه‌ای خود را «جبهه‌ی حق» می‌داند؛ اما فاقد تقوا و احسان است، از این معیت ویژه بهره‌مند نخواهد شد.

 معیت با صابران

وی همچنین تصریح‌کرد: استناد رهبر شهید به آیه «إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصّابِرین»، در زمینه‌ی مقاومت غزه تطبیق داده شده و مقاومت با حداقل امکانات، در برابر رژیم مجهز؛ از معجزات سنن الهی است. از جمع این آیات، سنت قرآنی معیت الهی استخراج می‌شود که خداوند به‌صورت ویژه با متقین، محسنین و صابران است؛ این معیت، پشتوانه‌ی تغییر موازنه‌ی قدرت به نفع جبهه‌ی حق است، هرچند در ظاهر، موازنه‌ی مادی به نفع دشمن باشد.

شرط نصرت؛ نصرت خدا و جهاد در راه او

استاد علوم سیاسی با بیان این نکته که در بخشی از رهنمودهای امام شهید به ویژگی‌ها و شرایط تعلق نصرت الهی به مؤمنان اشاره‌ شده، اظهار کرد که در آیه‌ی 7 سوره محمد: «یَا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرکُم ویثبت أَقدامَکُم»، گویای رابطه‌ای دوطرفه است که اولاً «نصرت خدا» به‌معنای نصرت دین او، ارزش‌ها، احکام و جبهه‌ی حق است. ثانیاً در مقابل، نصرت الهی شامل دو بعد می‌شود: یاری در برابر دشمن (یَنصُرکُم)؛ استواری در میدان مصاف(یُثَبِّت أَقدامَکُم). بنابراین نصرت الهی، نه یک لطف بی‌حساب، بلکه واکنش حکیمانه به نصرت بندگان از دین خداست.

پیوند سه‌گانه ایمان، اخلاص، نصرت

حجت‌الاسلام نظرزاده با اذعان به اینکه در رهنمودهای مقام معظم رهبری، بر سه محور ایمان، اخلاص و رضای الهی و نصرت دین خدا تأکید شده، خاطرنشان کرد: هرگاه جبهه‌ی مؤمن، با ایمان و اخلاص، در راه خدا جهاد کند و عملاً دین خدا را یاری دهد، سنت‌های الهی هدایت، تثبیت و نصرت، به‌طور قطعی برای او جاری خواهد شد.

سنت معیت در تاریخ انبیا؛ نمونه حضرت موسی(ع)

وی تصریح ‌کرد: یکی از فرازهای پرتکرار در رهنمودهای رهبر شهید انقلاب اسلامی، «سنت معیّت الهی در داستان حضرت موسی» است که مستند به این آیه است: «قالَ کَلاَّ إِنَّ مَعی رَبِّی سَیَهْدینِ؛ (موسی) گفت: چنین نیست! یقیناً پروردگارم با من است، به‌زودی مرا هدایت خواهد کرد!» این آیه، در اوج تهدید فرعون و به محاصره افتادن بنی‌اسرائیل نازل شده‌است.

حجت الاسلام نظرزاده افزود: سنت معیت و نصرت الهی در سخت‌ترین بن‌بست‌های تاریخی جاری است، مشروط بر آن‌که رهبر الهی و امت مؤمن، بر وعده‌ی الهی اعتماد و بر تکلیف خود استقامت کنند. این الگو در کلمات رهبر شهید، برای فهم مقابله معاصر جبهه‌ی مقاومت با جبهه‌ی استکبار به کار رفته‌است؛ دشمن به‌دلیل عدم فهم این سنت، گمان می‌کند محاصره‌ی کامل به شکست قطعی می‌انجامد، در حالی‌که در منطق قرآن بن‌بست، صحنه‌ی ظهور سنت نصرت الهی است.

سنت الهی در جنگ اُحد؛ تبیین شکست ظاهری

عضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی با اشاره به بیانات رهبر شهید انقلاب اسلامی در دیدار با قوه قضائیه که به آیات جنگ احد پرداخته‌بودند، پیام‌های اصلی این سخنرانی را بیان کرد که شامل تحقق اولیه‌ی وعده‌ی نصرت، شکست ثانوی به سبب عوامل درونی و تأکید بر ثبات سنن الهی بود. وی تصریح‌کرد: بر این‌اساس ایشان (رهبر شهید) اثبات می‌کند نصرت الهی تا زمانی جاری است که جبهه‌ی مؤمن شرایط آن را حفظ کند؛ تخلف از فرمان الهی و رهبری، سستی و دنیاطلبی، می‌تواند سنت دیگری را فعال کند؛ سنت امتحان و مجازات، که خود بخشی از نظام یکپارچه سنن الهی است.

خبرنگار: بابک شکورزاده

انتهای پیام/