علیرضا شافعی‌نیا، عضو هیأت علمی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم در اهواز، اظهار داشت: کودهای شیمیایی از دیرباز به عنوان محرک اصلی افزایش عملکرد در کشاورزی مدرن و صنعتی هستند.

وی افزود: این نهاده‌ها با تأمین سریع عناصر پرمصرفی و کم مصرفی نظیر نیتروژن، فسفر و پتاسیم، نقش کلیدی در جبران کمبود مواد مغذی خاک و افزایش تولید محصولات گیاهی ایفا می‌کنند.

بحران ژئوپلیتیکی و اقتصادی ناشی از اختلال در تأمین

وی افزود: با این حال، وابستگی شدید به این منابع، به ویژه در شرایطی که حمله به تأسیسات پتروشیمی (به‌عنوان تولیدکنندگان اصلی کودهای شیمیایی) باعث اختلال در زنجیره تأمین و افزایش بی‌سابقه قیمت‌ها شده، به یک نگرانی ژئوپلیتیکی و اقتصادی مبدل گشته است. از سوی مدیریت تنگه هرمز که نقش مهمی در انتقال کودهای شیمیایی دارد، باعث شده ضمن ارتقا اهمیت این تنگه ایرانی، کشاورزی دنیا با مساله کاهش کودهای شیمیایی مواجه شود.

شافعی نیا گفت: این بحران و نگرانی بابت تولید و قیمت کودهای شیمیایی، زنگ خطری برای سیستم‌های کشاورزی متکی به نهاده‌های شیمیایی  است.

فرصت طلایی برای گذار به کشاورزی پایدار

این استاد کشاورزی تصریح کرده است: به جای دیدن این بحران صرفاً به عنوان یک تهدید، باید آن را یک فرصت تاریخی برای بازتعریف اصول تغذیه خاک در نظر گرفت.

عضو هیأت علمی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان گفت: اتکای صددرصدی به کودهای شیمیایی نه تنها آسیب‌پذیری اقتصادی را افزایش می‌دهد، بلکه در بلندمدت منجر به تخریب ساختار خاک، اسیدی شدن، شوری، کاهش مواد آلی و آلودگی منابع آب زیرزمینی می‌شود. 

وی گفت: اکنون زمان آن رسیده که با تکیه بر اصول کشاورزی پایدار، وابستگی به این نهاده‌های فسیلی را کاهش دهیم و به سمت سیستم‌های تاب‌آورتر حرکت کنیم.

راهکارهای عملی جایگزین؛ کودهای آلی و کشاورزی حفاظتی

عضو هیأت علمی دانشگاه کشاورزی خوزستان در ادامه بیان داشت: برای تحقق این گذار، باید سبد تغذیه خاک را متنوع کنیم. استفاده از کودهای دامی (پوسیده و فرآوری‌شده)، کودهای سبز (گیاهانی که برای غنی‌سازی خاک کشت و برگردانده می‌شوند) و کمپوست‌های حاصل از پسماندهای آلی و گیاهی، می‌توانند مواد مغذی را به آرامی در اختیار گیاه قرار دهند . همزمان ماده آلی و فعالیت میکروبی خاک را افزایش دهند. 

وی گفت:علاوه بر این، ترویج کشاورزی حفاظتی (با اجزای کاهش شخم، حفظ پوشش دائمی خاک و تناوب زراعی، کشت مخلوط، تقویت تنوع اکوسیستم) و گسترش سیستم‌های ارگانیک، راهبردی مؤثر برای کاهش چشمگیر نیاز به کودهای شیمیایی است.

این استاد دانشگاه گفت: البته این به معنی حذف فوری و صدرصدی کودهای شیمیایی نیست. بلکه باید طی فرایندی و براساس اصول کشاورزی پایدار به این چشم انداز برسیم.

انتهای پیام/