به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، وزرای امور خارجه اتحادیه اروپا امروز چراغ سبز نشان دادند تا یک مأموریت مدنی جدید در ارمنستان آغاز به کار کند. این مأموریت با هدف ادعایی کمک به ایروان برای مقابله با تهدیدات ترکیبی از جمله دستکاری‌های خارجی در فرآیندهای انتخاباتی، حملات سایبری و تأمین مالی غیرقانونی سیاسی طراحی شده است.

این مأموریت که در ماه‌های آینده فعالیت خود را آغاز خواهد کرد، دارای یک دستور کار دو ساله بوده و «مأموریت مشارکت اتحادیه اروپا در ارمنستان» (EUPM Armenia) نامیده خواهد شد.

ارمنستان در دسامبر سال گذشته با ارسال درخواستی به اتحادیه اروپا، خواستار استقرار این هیئت شده بود. پس از رایزنی‌ها و گفتگوهای گسترده در بروکسل و ارمنستان، سرانجام سفرای کشورهای عضو این ائتلاف هفته گذشته به اتفاق آرا به پیشنهاد تأسیس این مأموریت رأی مثبت دادند.

جایگزینی مأموریت‌ها؛ از پایش مرزی تا تمرکز بر پایتخت

مأموریت جدید اتحادیه اروپا (EUPM Armenia) در عمل جایگزین مأموریت پیشین این اتحادیه در ارمنستان موسوم به «EUMA» خواهد شد که در سال 2023 میلادی با هدف ادعایی نظارت بر مرزهای ارمنستان و جمهوری آذربایجان و کمک به تقویت و تحکیم اعتماد متقابل ایجاد شده بود.

مأموریت چهار ساله هیئت قبلی در اوایل سال 2027 میلادی به پایان می‌رسد. مأموریت مرزی پیشین بیش از 200 عضو داشت و رسماً برای کمک به ثبات در مناطق مرزی ارمنستان و حمایت از تلاش‌ها برای عادی‌سازی روابط میان ایروان و باکو از طریق گشت‌زنی و تهیه گزارش‌های میدانی مستقر شده بود.

در مقابل، انتظار می‌رود مأموریت جدید به شکلی محدودتر اما متمرکزتر عمل کند و تنها بین 20 تا 30 نماینده داشته باشد که عمدتاً در پایتخت مستقر بوده و در همکاری تنگاتنگ و مستقیم با مقامات دولتی ارمنستان فعالیت خواهند کرد.

بر اساس اسناد موجود، مأموریت جدید هیچ‌گونه ارتباطی با جمهوری آذربایجان نخواهد داشت؛ هرچند در یکی از اسناد پیشین اتحادیه اروپا، تأکید شده بود که بروکسل به تماس‌های خود با مقامات باکو ادامه خواهد داد تا اهداف حمایت اتحادیه اروپا از ارمنستان را برای آن‌ها تشریح کرده و از هرگونه تأثیر منفی بر روند جاری صلح جلوگیری کند.

تقلای بروکسل برای مهندسی انتخابات در تقابل با کرملین

اگرچه در سند تصویب‌شده توسط وزرای اروپایی مستقیماً اشاره‌ای نشده است، اما کاملاً آشکار است که نگرانی اصلی در خصوص مأموریت جدید اعزامی به ارمنستان، مقابله با نفوذ و مداخله روسیه، به‌ویژه در ارتباط با انتخابات پارلمانی آتی ارمنستان است که قرار است در 7 ژوئن برگزار شود.

چندین دیپلمات اتحادیه اروپا که نخواستند نامشان فاش شود، اعلام کرده‌اند که بروکسل امیدوار است آنچه را که تحت عنوان «تجربه موفقیت‌آمیز مولداوی» شناخته می‌شود، در ارمنستان نیز تکرار کند.

در انتخابات پارلمانی سال گذشته در مولداوی، نیروهای غرب‌گرا و حامی اروپا توانستند قدرت را حفظ کنند. اگرچه در آن زمان مأموریت کاملی به کیشیناو (پایتخت مولداوی) اعزام نشد، اما اتحادیه اروپا نمایندگانی را در اختیار وزارتخانه‌های این کشور قرار داد تا به ادعای خود، اطلاعات نادرست روسیه در ارتباط با انتخابات را شناسایی و خنثی کنند.

این مأموریت همچنین قرار است در انتخابات محلی آینده ارمنستان و رفراندوم احتمالی قانون اساسی که پس از انتخابات پارلمانی برگزار می‌شود، نقش‌آفرینی و از روند مورد نظر غرب حمایت کند. در این پیشنهاد مشخصاً قید شده که مأموریت اروپایی باید از طریق ارائه مشاوره‌های راهبردی به نهادهای امنیتی مربوطه و همچنین پشتیبانی در سطح عملیاتی، مقاومت و تاب‌آوری ارمنستان را در برابر تهدیدات ترکیبی افزایش دهد.

خیز اروپا برای حذف بازیگران سنتی از قفقاز جنوبی

بر اساس اسناد درز یافته، این مأموریت شامل ارائه مشاوره‌های استراتژیک به وزارتخانه‌ها و نهادهای مربوطه ارمنستان برای مقابله با دستکاری اطلاعات و مداخلات خارجی (FIMI)، جرایم سایبری و جریان‌های مالی غیرقانونی در بستر انتخابات و فضای سیاسی است. با این حال، در سند پیشین «سرویس اقدام خارجی اروپا» (بازوی سیاست خارجی اتحادیه اروپا)، صراحتاً بر ضرورت مقابله با نفوذ مسکو در ارمنستان تأکید شده بود.

در آن سند تصریح شده بود که کمک‌های ارائه‌شده باید آشکارا علیه آنچه «فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده روسیه» خوانده شده، جهت‌گیری شود؛ چرا که به ادعای غرب، مسکو در واکنش به چرخش تدریجی ایروان به سمت اتحادیه اروپا، سیاست‌های سختگیرانه خود را در قبال ارمنستان تشدید کرده است. در این راستا، تأکید شده که اتحادیه اروپا نباید این فرصت تاریخی را برای خارج کردن بازیگران منطقه‌ای از آغوش مسکو در شرایطی که مواضع روسیه تضعیف شده، از دست بدهد.

اجلاس سران اروپا و ارمنستان؛ نمایشی نمادین بدون وعده عضویت

برگزاری نخستین اجلاس سران اتحادیه اروپا و ارمنستان در تاریخ 5 می در ایروان، شاخص روشن دیگری از اهمیت نقش ارمنستان برای بروکسل در پازل ژئوپلیتیک منطقه است. در این نشست، اورزولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا و آنتونیو کوشتا، رئیس شورای اروپا شرکت خواهند کرد. این گردهمایی تنها یک روز پس از نشست «جامعه سیاسی اروپا» (EPC) در پایتخت ارمنستان برگزار خواهد شد.

با این حال، پیش‌نویس بیانیه این اجلاس نشان می‌دهد که این نشست بیشتر جنبه‌ای نمادین دارد تا دستاوردی عملی. علی‌رغم لفاظی‌های اخیر دولت ارمنستان درباره پیوستن به اتحادیه اروپا، هیچ اشاره‌ای به این موضوع در پیش‌نویس نشده است. در عوض، صرفاً ذکر شده که اتحادیه اروپا تعهد خود را برای تقویت روابط، حمایت از دستور کار اصلاحات و توسعه بلندمدت ارمنستان برای نزدیک‌تر کردن این کشور به ساختارهای اروپایی تائید می‌کند. پیش‌بینی می‌شود مسائل مربوط به ایران و اوکراین نیز در این نشست به بحث گذاشته شود و در خصوص جمهوری آذربایجان نیز تنها به حمایت از روند صلح بسنده شده است.

فشار برای اجرای تحریم‌ها و وعده لغو روادید

نکته قابل توجه این است که در این پیش‌نویس هیچ اشاره مستقیمی به روسیه نشده، اما تأکید بر اینکه «آینده ارمنستان باید بدون فشار خارجی تعیین شود»، کنایه‌ای آشکار به کرملین است. بروکسل همچنین خواهان آن است که ارمنستان نقش فعال‌تری در جلوگیری از دور زدن تحریم‌های اعمال‌شده علیه مسکو، به‌ویژه در زمینه کالاهای با کاربرد دوگانه ایفا کند.

در این سند، هیچ اشاره‌ای به حمایت مالی جدید از ارمنستان نشده و تنها به بسته‌های قبلی (270 میلیون یورو کمک و 2.5 میلیارد یورو سرمایه‌گذاری) بسنده شده است. در زمینه کمک‌های نظامی نیز تعهد جدیدی دیده نمی‌شود. در بخش دیگری از این پیش‌نویس به آزادسازی روادید اشاره شده و آمده است که پیشرفت‌های چشمگیری در این زمینه حاصل شده و هدف آن است که تا پایان دهه جاری، شهروندان ارمنستانی بتوانند بدون نیاز به ویزا به اکثر کشورهای عضو اتحادیه اروپا سفر کنند؛ پروژه‌هایی مانند کابل زیردریایی انتقال برق دریای سیاه و نقشه راه تعطیلی نیروگاه اتمی متسامور نیز در دستور کار قرار دارند.

انتهای پیام/