به گزارش خبرگزاری تسنیم از قم، از هر سو که به شهر قم پا می‌گذاریم، گنبد نورآفرین و طلایی کریمه اهل‌بیت(ع) برابر دیدگان، دل‌آرایی می‌کند و قم را زینت می‌بخشد. این خطه، خط دین‌باوری و دینداری را از رهبران الهی گرفته است. شهری است شهره که نامش در معراج شنیده شده و عطر یادش از گلواژه‌های معصومان(ع) به مشام جان رسیده است. وجود عالمه آل طاها، عظمتی افزون بدان بخشیده و قم را ولایتی کرده که همه مردمانش اهل «ولایت»‌اند و دیگر شهرها غبطه والایی‌اش را می‌خورند.

این همه، از برکات کریمه اهل‌بیت(ع) است. او چون کوثری در کویر، خط سبز سعادت و رستگاری را ترسیم کرده و دل‌های عاشق را از گوشه و کنار، سمت این شهر کشانده است. اینک در زادروز یاس یاسین، فاطمه زهرا(س) و سالروز یکصدمین سال میلاد حضرت امام خمینی(ره)، از ضریح چشمان آن عزیز سفرکرده، به حضرت معصومه(س) و قم نگاهی دوباره می‌افکنیم و قطراتی از امواج معرفت امام(ره) را نصیب خود می‌سازیم. در این بازنگری، از واژه‌های زیبایی که در سالیان بسیار از غنچه لبان آن انسان آسمانی بیرون تراویده، بهره می‌گیریم؛ واژه‌های نورانی راهبری که همواره خود را «قمی» و اهل قم می‌دانست، به این شهر افتخار می‌کرد و عالمان آن را در تمامی جهان نمونه می‌دید.

«آشیانه آل محمد و پناهگاه شیعیان» لقبی قدسی است که امام هفتم(ع) به شهر قم داده است. حضرت موسی‌بنجعفر(ع) قم را دیاری خوانده که خداوند شر دشمنان و هرگونه بدی و آزاری را از شیعیان آن دور می‌کند. فرزند فرزانه امام موسی‌بنجعفر(ع)، رهبر کبیر انقلاب، با الهام از این سخن فرمود: «از یزیدیان جز این انتظاری نیست که به حریم کشور اسلامی ما و به ملت پیرو امام زمان و حتی به خانه آل محمد(ع) یعنی قم تجاوز نمایند». پیش از میلاد کریمه اهل‌بیت(ع)، حضرت معصومه(س)، امام صادق(ع) در سخنانی تابناک فرمود: «به‌زودی بانویی از فرزندان من که فاطمه نام دارد در آنجا دفن می‌شود. هر کس او را زیارت کند، بهشت بر او واجب می‌شود.» سپس قم را «مرکز شیعیان» و «حرم اهل‌بیت(ع)» نامید و حرم خدا را مکه، حرم رسول خدا را مدینه، حرم ولی‌خدا علی(ع) را کوفه معرفی کرد و فرمود: «حرم ما نیز قم است».

حضرت امام خمینی(ره) در سخنانی که در جمع گروهی از مردم قم بیان فرمود، بیش از بیست صفت ارزشمند درباره این شهر، حوزه علمیه قم و مردم آن به کار برد: «قم حرم اهل‌بیت است. قم مرکز علم است. قم مرکز تقواست. قم مرکز شهادت و شهامت است. از قم علم به همه جهان صادر شده است و می‌شود؛ و از قم شهادت به همه‌جا صادر می‌شود. قم شهری است که در آن ایمان و علم و تقوا پرورش یافته است، از همان زمان که قم بوده است. قم از زمان ائمه اطهار(ع) مورد توجه اسلام بوده است؛ و از قم تقوا، شجاعت، شهامت و همه فضایل به همه‌جا صادر می‌شود و صادر خواهد شد.

علمایی که من در قم درک کرده‌ام، کسانی بودند که در دنیا نمونه نبودند؛ در علم و در تقوا. و من امیدوارم که این علم و تقوا در شهر شما تا زمان ظهور امام زمان(عج) ادامه پیدا کند». در فرازی دیگر، شوق سرشار خود به قم و ساکنانش را چنین بیان می‌کند: «من هر جا باشم قمی هستم و به قم افتخار می‌کنم. دل من پیش قم است و پیش قمی‌ها و دل من پیش همه اهل تقواست و همه کسانی که به اسلام خدمت می‌کنند. من گرچه از قم متأسفانه تا یک مقداری دور هستم، لکن به حسب قلب نزدیکم. سلام من را به اهل قم برسانید و از همه شما امیدوارم که این نهضت را به آخر برسانید».

امام صادق(ع) فلسفه نام قم را چنین بیان فرموده است: «از آنجا که اهل قم با قائم آل محمد(ص) همراه می‌شوند، با او قیام می‌کنند، او را یاری می‌کنند و استوار و پابرجا می‌مانند، این خطه را قم نامیده‌اند». از معصومان(ع) علت‌ها و تفسیرهای مختلفی درباره نام قم بیان شده است، اما آنچه فلسفه‌ای برتر در علت نام قم به شمار می‌آید، قیام و نهضت این شهر مقدس است. از دیرباز بیرق مبارزه علیه ستمگران در این شهر بر پا بوده است. از این‌رو، دشمنان بغضی دیرینه نسبت به مردم، حوزه و شهر قم داشته‌اند.

امام راحل(ره) در سخنی کوتاه، قم را شهری همیشه پیشقدم در نهضت معرفی می‌کند و می‌فرماید: «من در این حالی که هستم و ملاحظه می‌فرمایید، کمتر موفق شدم که برادرهای قمی خودم را از نزدیک ببینم و آن علاقه‌ای که به این جوان‌ها دارم... علاقه خودم را به آنها تقدیم کنم. این مسئله باید برای همه ملت مورد توجه قرار گیرد که امروز این مملکت به دست توانای شماها افتاده است و مبدأ آن از قم بود. باید خودتان به فکر آن باشید. قم همیشه پیشقدم در امور بوده است». این ویژگی پرفروغ سبب شد تا آن رهبر فرزانه، در روز ورود خود به این شهر، قم را «نمونه» و محل انتشار «دانش» معرفی کند و بفرماید: «از قم علم منتشر می‌شود. از قم قدرت منتشر می‌شود. قم نمونه بود و من مفتخرم که در قم هستم.

من پانزده سال یا قدری بیشتر از شما دور بودم، لکن دلم اینجا بود. با شما بودم. شما غیرتمندان، شما پاک‌جوانان سرمشق همه شدید».

شهرها انگشترند و قم نگین / قم هماره حجت روی زمین

مرقد «معصومه» چشم شهرها / مهر او جان‌های ما را کهربا

«حوزه قم» هاله‌ای برگرد آن / فقه و احکام خدا را مرزبان

قم همیشه رفته راه مستقیم / بوده در مهد هدایتی مقیم

قم نمی‌بیند مگر خواب قیام / تیغ قم بیگانه باشد از نیام

شهر خون، شهر شرف، شهر جهاد / شهر فقه و حوزه، علم و اجتهاد

هر کجا را هر چه سیرت داده‌اند / اهل قم را هم بصیرت داده‌اند

نقطه قاف قیامند اهل قم / برق تیغ بی‌نیامند اهل قم

انتشارات هر مرز و بوم، نشان روشنی از رشد، آگاهی و بینش مردم آن سرزمین است. آنگاه که تعداد روزنامه‌ها، مجلات، کتاب‌ها و دیگر نوشتارهای مفید و انسان‌ساز یک جامعه افزایش یابد، شمار جرائم، قتل، غارت و جنایت و دادگاه‌ها و زندان‌ها کاستی می‌پذیرد. بی‌شک وقتی بسیاری از نشریات به سعادت و سلامت جامعه می‌انجامد که با انگیزه‌ای مصلحانه و برای گشودن گره‌های فکری و فرهنگی گروه‌های مختلف، به‌ویژه جوانان، تدوین و منتشر شود؛ در غیر این صورت، به‌سان تیغ دادن در کف زنگی مست خواهد بود.

حضرت امام(ره) با توجه دادن همگان به انتشارات شهر قم، این قداست را عمق بیشتری بخشیده، می‌فرماید: «تبلیغات باید بر اساس معنویات باشد. معنویات اساس اسلام است... توجه داشته باشید کتاب‌ها و چیزهای دیگری که از قم منتشر می‌شود، غیر از کتاب‌هایی است که در سایر شهرها منتشر می‌شود. قم شهر علم و اسلام است. اگر خطایی از قم منتشر شود، در دنیا علم می‌شود. این موضوع هم باید مورد توجه باشد که از قم چیز خلافی منتشر نشود. خداوند به همه شما توفیق دهد».

نگاه تیزبین رهبری، دقیق و حساس است و از بلندای بصیرت به یکایک افراد و صحنه‌ها می‌نگرد. حضرت امام(ره) که از آغاز نهضت بر حضور تمامی گروه‌ها، به‌ویژه بانوان، در خروش میلیونی مردمی تأکیدی شایان داشت، حضور زنان قم را در نهضت چشمگیر می‌شمرد و می‌فرمود: «نام بزرگ ملت ایران در عالم به رشد سیاسی ثبت شد. نام بزرگ قم در بین ایران به رشد سیاسی و فعالیت و جان‌فشانی در تاریخ ثبت شد. نام بزرگ چهارمردان در فداکاری و جان‌نثاری در تاریخ عالم ثبت شد. نام بزرگ بانوان ایران ثبت شد. نام بزرگ بانوان قم ثبت شد. نام بزرگ بانوان چهارمردان ثبت شد. بانوان قم و بانوان چهارمردان پیشرو این نهضت اسلامی بودند. رشد سیاسی خودشان را اثبات کردند. نهضت را راهنمایی کردند».

و در فرازی دیگر، با لحنی سرشار از محبت و قدردانی، جایگاه رفیع بانوان قم را چنین ترسیم می‌کند: «شما رهبران این نهضت هستید. بانوان رهبر نهضت ما هستند. ما دنباله‌رو آنها هستیم. من شما را به رهبری قبول دارم و خدمتگزار شمایم. خداوند شما را برای اسلام حفظ کند. من باید تشکر کنم از اهالی قم و از بانوان معظم قم که در یک‌همچو اوقاتی که ما گرفتار ابرقدرت‌ها و قدرت‌های فاسد هستیم و ایران از هر طرف مورد حمله آنهاست، شما بانوان در پشت جبهه آن فعالیتی را می‌کنید که آن سلحشوران در جبهه‌ها... این امری است که بسیار مورد تشکر است و بسیار ارزنده است و در پیش خدای تبارک و تعالی ارزندگی شایان دارد».

آری، قم تنها یک شهر در جغرافیای ایران نیست؛ حرم اهل‌بیت(ع) است، آشیانه آل محمد(ص) است، مأوای شیعیان است و خاستگاه قیام و اجتهاد. این شهر به برکت وجود کریمه اهل‌بیت، حضرت فاطمه معصومه(س)، و به همت عالمان ربانی و مردم غیرتمندش، همواره پیشتاز عرصه‌های علم، تقوا و مبارزه بوده است. از قم علم به جهان صادر شده و می‌شود؛ از قم شهادت به همه‌جا صادر شده و می‌شود. و اینک در آستانه قرنی نو، چشم امید همه آزادگان جهان به این شهر مقدس دوخته شده است؛ شهری که به تعبیر امام راحل(ره)، نقطه قاف قیام است و تیغ بی‌نیام مبارزه با ظلم و ستم. قم، نگین درخشان انگشتری ایران اسلامی، همچنان بر تارک تاریخ می‌درخشد و راه را برای رهپویان حقیقت روشن می‌سازد.

نویسنده: احمد لقمانی، پژوهشگر حوزه معارف اهل بیت(ع)

انتهای پیام/