افقهای جدید قفقاز؛ وعده ارمنستان برای صادرات به جمهوری آذربایجان
- اخبار بین الملل
- اخبار ترکیه و اوراسیا
- 30 فروردين 1405 - 16:10
به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، «واهان کوستانیان»، معاون وزیر امور خارجه جمهوری ارمنستان، با حضور در نشست تخصصی «قفقاز جنوبی: قطب راهبردی در حال ظهور» که در حاشیه مجمع دیپلماسی آنتالیا برگزار شد، اظهارات مهمی را پیرامون آینده روابط ایروان و باکو بیان کرد.
وی در این پنل تخصصی با تأکید بر اهمیت ثبات منطقهای، صراحتاً اعلام کرد که برقراری صلح پایدار میان ایروان و باکو، مهمترین و اصلیترین تضمین برای حفظ استقلال و حاکمیت ملی هر دو کشور (ارمنستان و جمهوری آذربایجان) به شمار میرود.
معاون دستگاه دیپلماسی ارمنستان در ادامه سخنان خود به تحولات دیپلماتیک اخیر اشاره کرد و یادآور شد: «رویداد تاریخی که در تاریخ 8 آگوست در واشنگتن به وقوع پیوست، نه تنها برای ارمنستان و جمهوری آذربایجان، بلکه برای کل منطقه راهبردی قفقاز جنوبی، از جمله برای کشورهای گرجستان و ترکیه نیز به یک نقطه عطف و تحول بنیادین تبدیل خواهد شد.»
این اظهارات نشاندهنده امیدواری مقامات ایروان به تثبیت توافقاتی است که با میانجیگریهای بینالمللی حاصل شده و میتواند ساختار امنیتی و سیاسی قفقاز را وارد مرحله جدیدی کند. توافق 8 آگوست واشنگتن که به عنوان مبنایی برای عادیسازی روابط معرفی شده، حاصل ماهها مذاکره فشرده دیپلماتیک است؛ روندی که احتمالا به دههها خصومت در این پهنه جغرافیایی پایان دهد.
گشایش مسیرهای مواصلاتی؛ حلقه وصل اروپا و آسیا
کوستانیان با اشاره به چالشهای پیشروی روند صلح خاطرنشان ساخت: «همانطور که دستیابی به توافق صلح نیازمند شجاعت سیاسی و اتخاذ تصمیمات دشوار و سرنوشتساز بود، اکنون نیز ما باید با ارادهای راسخ به سمت اتخاذ تصمیمات سیاسی جدید و بسیار حائز اهمیت در راستای بازگشایی خطوط مواصلاتی و ارتباطی در منطقه گام برداریم.»
وی در تشریح چشمانداز ترانزیتی منطقه افزود: «با ایجاد وابستگی متقابل و پیوندهای تکمیلی میان کشورهایمان، میتوانیم قفقاز را به یک پل ارتباطی مستحکم و مسیر ترانزیتی بدون مانع برای اتصال قاره اروپا، آسیای مرکزی و خاور دور تبدیل کنیم.»
اظهارات دیپلمات ارشد ارمنستانی در خصوص تبدیل شدن به پل ارتباطی میان شرق و غرب، در واقع بازتابی از طرح کلان دولت ایروان موسوم به «چهارراه صلح» است. دولت ارمنستان در تلاش است تا با ارائه این ابتکار عمل و قرار دادن زیرساختهای جادهای و ریلی خود در اختیار همسایگان، ضمن حفظ حاکمیت ملی خود، از بنبست ژئوپلیتیکی خارج شده و به یک بازیگر فعال در شبکه ترانزیتی منطقهای تبدیل شود.
آغاز تبادلات تجاری و ورود به بازار جمهوری آذربایجان
یکی از بخشهای قابل توجه سخنرانی معاون وزیر خارجه ارمنستان، اشاره صریح وی به آینده روابط اقتصادی دو کشور متخاصم پیشین بود.
وی در این نشست با لحنی امیدوارانه اعلام کرد: «امیدواریم در آیندهای نزدیک، روند صادرات برخی کالاها و محصولات از مبدأ جمهوری ارمنستان به بازارهای جمهوری آذربایجان را آغاز کنیم.»
این موضعگیری نشان از تمایل جدی دولت ایروان برای بهرهبرداری اقتصادی از توافقات صلح و شکستن انزوای تجاری ارمنستان در منطقه دارد.
آغاز صادرات کالا از ارمنستان به جمهوری آذربایجان، گام بسیار بزرگی در جهت عادیسازی روابط اجتماعی و اقتصادی دو کشور محسوب میشود. پس از دههها مناقشه خونین و قطع کامل روابط تجاری، برقراری مجدد مبادلات بازرگانی میتواند به عنوان یک عامل بازدارنده در برابر بروز درگیریهای نظامی جدید عمل کرده و منافع متقابل را به هم گره بزند. با این حال، تحقق این وعده نیازمند رفع موانع روانی، ایجاد سازوکارهای گمرکی مشترک و اجرای کامل پیمان جامع صلح میان دو کشور است.
امنیت انرژی و ورود آمریکا به معادلات قفقاز
کوستانیان در بخش دیگری از اظهارات خود، امنیت انرژی را یکی از ارکان حیاتی تعاملات منطقهای دانست و گفت: «امنیت انرژی یکی از حیاتیترین و مهمترین مؤلفههای همکاریهای احتمالی در آینده است؛ آن هم نه تنها در سطح دوجانبه، بلکه در سطح کلان منطقهای.»
معاون وزیر خارجه ارمنستان در ادامه با تأیید حضور بازیگران فرامنطقهای در زیرساختهای انرژی کشورش افزود: «همانطور که به درستی اشاره شد، این موضوع شامل پروژه استراتژیک «تریپ» (TRIPP) نیز میشود؛ پروژهای کلان که جمهوری ارمنستان قصد دارد آن را با مشارکت و سرمایهگذاری شرکای خود در ایالات متحده آمریکا به مرحله اجرا درآورد.»
اشاره صریح معاون وزیر خارجه ارمنستان به مشارکت آمریکا در پروژههای انرژی این کشور، حساسیتهایی را در خصوص تشدید حضور و نفوذ بازیگران فرامنطقهای در قفقاز جنوبی برانگیخته است. پروژه TRIPP با هدف ادعایی کاهش وابستگی ارمنستان به منابع انرژی سنتی و تنوعبخشیدن به سبد انرژی این کشور مطرح شده است. با این وجود، ورود غرب و به ویژه آمریکا به زیرساختهای حیاتی کشورهای قفقاز، عملاً با ایده «حل و فصل منطقهای بحرانها» در قالب پلتفرمهای درونمنطقهای در تضاد است و میتواند معماری امنیتی در حال شکلگیری را با چالشهای تازهای مواجه سازد.
دیپلماسی همهجانبه در پنل تخصصی آنتالیا
شایان ذکر است که در این پنل تخصصی و راهبردی که در مجمع دیپلماسی آنتالیا برگزار شد، چهرههای کلیدی دیپلماسی کشورهای منطقه حضور داشتند. علاوه بر واهان کوستانیان به عنوان نماینده ارمنستان، «حکمت حاجیاف» دستیار رئیسجمهور آذربایجان در امور سیاست خارجی، «لوان ژورژولیانی» رئیس دفتر نهاد نخستوزیری دولت گرجستان، و «عاکف چاغاتای کیلیچ» مشاور ارشد رئیسجمهور ترکیه در امور سیاست خارجی و امنیت ملی نیز در این نشست به بحث و تبادل نظر پیرامون آینده قفقاز پرداختند.
مجمع دیپلماسی آنتالیا به تریبون مهمی برای دیپلماسی عمومی کشورهای قفقاز تبدیل شده است. حضور همزمان مقامات ارشد ارمنستان، جمهوری آذربایجان، ترکیه و گرجستان در یک پنل مشترک، به تنهایی پیامدهای مثبتی برای کاهش تنشهای سیاسی به همراه دارد، اما باید دید که آیا این ارادههای دیپلماتیک در عرصه عمل نیز منجر به گشایش مرزها و تحقق صلح پایدار در قفقاز جنوبی خواهد شد یا خیر.
انتهای پیام/