ورود جمهوری آذربایجان به باشگاه هسته‌ای؛ روس‌اتم پیمانکار می‌شود؟

به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، جمهوری آذربایجان تصمیم راهبردی جدیدی اتخاذ کرده تا انرژی هسته‌ای را به صورت رسمی در ترازنامه انرژی کشور خود بگنجاند. این بیانیه و خبر مهم توسط پرویز شهبازوف، وزیر انرژی جمهوری آذربایجان، در جریان برگزاری نشست تخصصی پنل انرژی در مجمع دیپلماسی آنتالیا به صورت رسمی اعلام شد.

گذار باکو به مدل نوین امنیت انرژی

همان‌طور که این وزیر کابینه جمهوری آذربایجان تاکید کرد، دولت باکو با توجه به افزایش شدید تقاضا برای مصرف نیروی برق در سال‌های آینده، انرژی هسته‌ای را به عنوان یک عنصر بسیار مهم و حیاتی در ترازنامه انرژی آینده خود ارزیابی می‌کند.

وی با اشاره به برنامه‌های کلان دولت خاطرنشان کرد که این کشور در حال گذر به یک مدل کاملاً جدید برای تضمین امنیت انرژی خود است.

پرویز شهبازوف در این باره اظهار داشت: «ما امنیت انرژی کشور را نه تنها از طریق منابع سنتی مانند هیدروکربن‌ها (نفت و گاز)، بلکه از طریق تولید نیروی برق، از جمله با بهره‌گیری از منابع انرژی تجدیدپذیر و نوین تامین خواهیم کرد.»

رئیس وزارت انرژی جمهوری آذربایجان در ادامه سخنان خود پیش‌بینی کرد که در آینده‌ای نه‌چندان دور، می‌توان انتظار داشت که تقاضای داخلی برای مصرف برق در این کشور تقریباً به میزان سه برابر افزایش یابد.

وی تصریح کرد: «بنابراین، از دیدگاه ما، یک گذار معقول و منطقی در حوزه انرژی، مستلزم ترکیبی هوشمندانه از گاز طبیعی، منابع انرژی تجدیدپذیر و انرژی هسته‌ای است. دقیقاً همین ترکیب است که به اعتقاد ما، پایه و اساس تامین انرژی در سطح جهانی را در آینده شکل خواهد داد.»

توسعه همه‌جانبه زیرساخت‌های انرژی با وجود منابع نفتی

وی همچنین با اشاره به راهبردهای کلان دولت باکو تاکید کرد که سیاست‌های ترسیم شده توسط الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور آذربایجان، توسعه تمامی انواع انرژی‌ها را در دستور کار قرار داده و این رویکرد علیرغم آن است که این کشور خود یکی از تولیدکنندگان و صادرکنندگان مهم نفت و گاز در منطقه محسوب می‌شود.

شهبازوف در بخش دیگری از اظهارات خود اعلام کرد که طی سال‌های آینده، جمهوری آذربایجان ظرفیت تولید انرژی‌های تجدیدپذیر خود را تا سقف 8 گیگاوات توسعه خواهد داد که بخش قابل توجهی از آن (حدود 2 گیگاوات) تا سال آینده میلادی تکمیل شده و به عنوان بخشی از سیستم تامین انرژی داخلی کشور مورد بهره‌برداری قرار خواهد گرفت.

وزیر انرژی جمهوری آذربایجان افزود: «مابقی این ظرفیت‌های تولیدی در سال‌های متعاقب آن توسعه یافته و درست همانند رویکردی که پیشتر در قبال صادرات نفت داشتیم و اکنون در خصوص صادرات گاز طبیعی پیاده‌سازی می‌کنیم، بخش مازاد آن به بازارهای هدف صادر خواهد شد.»

این مقام ارشد کابینه جمهوری آذربایجان خاطرنشان کرد که باکو هرگز از صادرات نفت خود دست نخواهد کشید، اما در عین حال با جدیت تلاش می‌کند تا در آینده از تمامی منابع در دسترس انرژی به نحو احسن استفاده کند. بر این اساس، اجزای اصلی و تشکیل‌دهنده سبد انرژی این کشور در سال‌های پیش رو شامل گاز طبیعی، منابع انرژی تجدیدپذیر و انرژی هسته‌ای خواهد بود.

پرویز شهبازوف در پایان سخنان خود نتیجه‌گیری کرد که جمهوری آذربایجان برای تحقق این اهداف بلندپروازانه، به توسعه و تعمیق روابط و پیوندهای خود در حوزه انرژی با سایر کشورها ادامه خواهد داد.

نیروگاه اتمی جمهوری آذربایجان را چه کسی می‌سازد؟

در همین ارتباط، ایگور یوشکوف، تحلیلگر ارشد «صندوق امنیت ملی انرژی» و مدرس دانشگاه مالی وابسته به دولت روسیه، در گفتگو با خبرنگاران این گمانه‌زنی را مطرح کرد که منطقی‌ترین و محتمل‌ترین مجری و پیمانکار برای پروژه احداث نیروگاه اتمی در جمهوری آذربایجان، ابرشرکت دولتی روسیه یعنی «روس‌اتم» است.

این کارشناس ارشد انرژی در وهله نخست اظهار داشت: «مسئله تنها این نیست که "روس‌اتم" یکی از بزرگترین و قدرتمندترین بازیگران در بازار جهانی طراحی، ساخت و بهره‌برداری از نیروگاه‌های هسته‌ای به شمار می‌رود، بلکه نکته کلیدی این است که این شرکت از نسبت بهینه و بسیار مناسبی میان قیمت پیشنهادی و فناوری‌های پیشرفته برخوردار است. بی‌دلیل نیست که این ابرشرکت روسی از نظر تعداد پروژه‌های در حال اجرا در خارج از کشور، رهبر و پیشتاز بلامنازع در سطح جهان محسوب می‌شود. مشتریان و کارفرمایان همواره می‌توانند به روسیه (و حتی سایر کشورها) سفر کرده و از نزدیک نحوه عملکرد و کارایی نیروگاه‌های هسته‌ای ساخته شده توسط "روس‌اتم" را مشاهده کنند.»

مزیت‌های رقابتی روس‌اتم در بازار جهانی

ایگور یوشکوف در ادامه تحلیل خود افزود: «پروژه استاندارد خارجی که معمولاً از سوی روس‌اتم به مشتریان پیشنهاد می‌شود، راکتورهای پیشرفته مدل "VVER-1200" است. این مدل در حال حاضر در نیروگاه هسته‌ای وورونژ در روسیه و همچنین در کشور بلاروس در حال فعالیت است و در پروژه نیروگاه هسته‌ای "آک کویو" در ترکیه نیز در دست ساخت می‌باشد. اما الزامی وجود ندارد که حتماً مدل VVER-1200 ساخته شود؛ روس‌اتم طیف گسترده‌ای از ظرفیت‌های نیروگاهی را در سبد محصولات خود دارد: این شرکت می‌تواند یک نیروگاه هسته‌ای کوچک با ظرفیت 400 مگاوات یا یک نیروگاه متوسط با توان 1000 مگاوات احداث کند. در واقع، روس‌اتم این توانمندی را دارد که هر نوع راکتوری را که متناسب با نیاز و سفارش مشتریان باشد، با بالاترین استانداردها بسازد.»

تامین مالی و چرخه کامل خدمات هسته‌ای

این استاد دانشگاه روسیه در خصوص مباحث مالی این پروژه‌ها تصریح کرد: «اگر در گذشته روس‌اتم با بودجه و سرمایه خود وارد پروژه‌های خارجی می‌شد و نیروگاه‌ها را با استفاده از وام‌های دولتی روسیه احداث می‌کرد، امروزه به دلیل کسری بودجه فدراسیون روسیه، این امکانات تا حدودی محدودتر شده است. اما چنانچه جمهوری آذربایجان آمادگی آن را داشته باشد که نیروگاه هسته‌ای را با بودجه و سرمایه ملی خود احداث کند، روس‌اتم این کار را تحت تمامی شرایط استاندارد و متعارفی که در سراسر جهان کار می‌کند، به انجام خواهد رساند و هیچ‌گونه مشکل خاصی در این مسیر وجود نخواهد داشت. یکی از مزیت‌های رقابتی بسیار مهم و کلیدی این شرکت روسی، توانایی آن در اجرای پروژه‌های با چرخه کامل است: یعنی نه تنها عملیات ساخت و ساز نیروگاه، بلکه بهره‌برداری از آن، از جمله تامین مستمر سوخت هسته‌ای و انجام عملیات تعمیر و نگهداری دوره‌ای را نیز بر عهده می‌گیرد.»

وی خاطرنشان کرد: «بنابراین، بر اساس شاخص‌های فناوری و مهندسی، پیشنهاد روس‌اتم می‌تواند رقابتی‌ترین گزینه روی میز باشد. به طور معمول، برای پروژه‌های احداث نیروگاه هسته‌ای یک مناقصه بین‌المللی برگزار می‌شود که در آن پارامترهای اصلی اعلام می‌گردند؛ از جمله اینکه در آینده چه میزان نیروی برق از طریق ایستگاه‌های اتمی مورد نیاز است و این پروژه‌ها در چه بازه زمانی باید تکمیل و تحویل داده شوند. سپس شرکت‌های مختلف پیشنهادات خود را ارائه می‌دهند. با نگاهی به نمونه احداث نیروگاه هسته‌ای در قزاقستان، شاهد بودیم که روس‌اتم در چنین مناقصه رقابتی به پیروزی رسید؛ بنابراین این شرکت شانس بالایی برای پیروزی در مناقصه احتمالی جمهوری آذربایجان نیز دارد.»

ایگور یوشکوف در پایان ارزیابی خود نتیجه‌گیری کرد: «باید به این نکته مهم نیز اشاره کنم که شرکت روس‌اتم از جمله معدود نهادهایی است که سوخت هسته‌ای مصرف‌شده را برای بازیافت دریافت می‌کند و در چشم‌انداز چند دهه‌ای، زمانی که راکتورها به پایان عمر مفید خود می‌رسند، عملیات از رده خارج کردن نیروگاه هسته‌ای را نیز به صورت ایمن انجام می‌دهد. به عبارت دیگر، برخلاف سایر رقبای بین‌المللی، این ابرشرکت روسی در تمامی بخش‌ها و حلقه‌های چرخه حیات هسته‌ای حضور فعال دارد. شرکت‌های دیگر در سراسر جهان معمولاً تنها در یک بخش (مانند تولید سوخت هسته‌ای) یا نهایتاً در چند بخش محدود فعال هستند، اما به جز روس‌اتم هیچ شرکت دیگری به طور همزمان در تمامی مراحل حضور ندارد. این مسئله، مزیت رقابتی اصلی روس‌اتم است: مشتری با یک شرکت واحد برای تمام مراحل قراردادی جامع امضا می‌کند، که از نظر اقتصادی بسیار مقرون‌به‌صرفه‌تر و امن‌تر از عقد چندین قرارداد مجزا با شرکت‌های مختلف است.»

انتهای پیام/