تأکید باکو بر همگرایی منطقهای و پایان مداخله خارجی در قفقاز
- اخبار بین الملل
- اخبار ترکیه و اوراسیا
- 28 فروردين 1405 - 15:15
به گزارش گروه بینالملل خبرگزاری تسنیم، حکمت حاجیاف، دستیار رئیسجمهور و مدیر شعبه سیاست خارجی نهاد ریاستجمهوری آذربایجان، در سخنرانی خود در نشست تخصصی «نقش عاملیت منطقهای در جهان در حال تغییر» در حاشیه مجمع دیپلماسی آنتالیا، به تشریح رویکردهای کلان سیاست خارجی باکو پرداخت.
به گفته وی، در خصوص مفهوم مسئولیتپذیری منطقهای، جمهوری آذربایجان از حامیان سرسخت دکترین عاملیت و استقلال عمل منطقهای است.
حاجیاف در این باره اظهار داشت: «مسئولیتپذیری منطقهای برای جمهوری آذربایجان چه معنایی دارد؟ اصول بنیادین و ارکان اصلی آن چیست؟ از نگاه ما، مسئولیتپذیری منطقهای به معنای حلوفصل مستقلانه چالشها و معضلات منطقهای در کنار شرکای همفکر خود در همین منطقه است، بدون آنکه منتظر تحمیل راهحلهایی از بیرون باشیم. ما پیش از هر چیز باید نظم مختص به خود را در منطقهمان بنا نهیم و نباید چشمانتظار بمانیم تا بیگانگان بیایند و مأموریتهای خود را در اینجا پیادهسازی کنند. این یکی از مسائل و اصول کاملاً اساسی است.»
ارکان عاملیت منطقهای و ائتلافهای راهبردی
وی در ادامه سخنان خود افزود: «ثانیاً، از نظر ما عاملیت منطقهای دربرگیرنده مجموعهای از عناصر بسیار مهم است. یکی از آنها، پذیرش کامل و مشترک مسئولیت امور منطقه است. این امر همچنین باید با رهبری و پیشگامی منطقهای تکمیل شود که ما در تلاشیم آن را در کنار کشورهای برادر و دوست در منطقه خود محقق سازیم. افزون بر این، همکاری و همگرایی منطقهای نیز از دیگر عناصر کلیدی است. تجمیع تمامی این مؤلفهها به ما این امکان را میدهد که رسالت عاملیت منطقهای را به منصه ظهور برسانیم.»
حاجیاف تصریح کرد: «اما این مفاهیم در عرصه عمل چه معنایی دارند؟ اجازه بدهید چند نمونه عینی از نحوه اجرای این رویکرد را بیان کنم. بدون شک، ما از ابزارهای دیپلماسی و گفتوگو در سطوح دوجانبه، سهجانبه و حتی چهارجانبه بهره میبریم و الگوهای بسیار منعطف و نوینی از دیپلماسی را در منطقه خود به کار میبندیم. امروزه امنیت برای هر کشور و هر منطقهای از اهمیتی حیاتی برخوردار است، چرا که ما در شرایطی با خلأ امنیت جهانی زندگی میکنیم. در این راستا و در سطح دوجانبه، همکاریهای ترکیه و جمهوری آذربایجان، ستون فقرات صلح و امنیت منطقهای به شمار میرود. روابط برادرانه آنکارا و باکو بر پایه احساسات و ارزشهای مشترک استوار است و رهبران دو کشور با امضای اعلامیه شوشا، این روابط راهبردی را نهادینه کردهاند.»
از دیپلماسی چندجانبه تا ابتکارات انرژی
دستیار رئیسجمهور آذربایجان تأکید کرد: «با این حال، ما به همین نقطه بسنده نکردیم و با تداوم اجرای اصل عاملیت کامل منطقهای، این تعاملات دوجانبه را به چارچوبهای همکاری سهجانبه ارتقا دادیم. منظور من فرمتهای "ترکیه-آذربایجان-گرجستان"، "ترکیه-آذربایجان-ایران" و همچنین گسترش همکاریها با برادرانمان در آسیای مرکزی است. ما در قالبهای سهجانبه و چندجانبه، سازوکارهای عملیاتی متعددی برای تعامل ایجاد کردهایم که تأمینکننده منافع تمامی کشورهای مشارکتکننده است.»
وی با ارائه مثالهایی ملموس افزود: «یکی از نمادهای بارز این عاملیت و همکاری منطقهای، مسئله امنیت انرژی و تعاملات مرتبط با آن است. ما منتظر نماندیم تا قدرت دیگری وارد عمل شود و رسالت تأمین امنیت انرژی منطقه ما را بر دوش بکشد. ما خودمان ابتکار عمل را به دست گرفتیم و صادرات منابع هیدروکربنی جمهوری آذربایجان از دریای خزر را، در گام نخست از طریق خط لوله باکو-تفلیس-جیحان به سواحل ترکیه آغاز کردیم. امروزه این خط لوله نه تنها در خدمت منافع کلان امنیت انرژی جهانی است، بلکه منافع ترکیه و آذربایجان را نیز تأمین میکند. بدین ترتیب، ما بار دیگر پیشگامی و رهبری منطقهای خود را به اثبات رساندیم؛ اقدامی که زمینه را برای شکوفایی و همکاریهای میانمنطقهای نیز فراهم آورد.»
پایان مناقشه قرهباغ و شکست گروه مینسک
این مقام ارشد جمهوری آذربایجان همچنین به موضوع مناقشه با ارمنستان و روند حلوفصل آن پرداخت و تصریح کرد: «در این عرصه نیز ما توانایی رهبری خود را به نمایش گذاشتیم. این مناقشه اکنون حلوفصل شده و به برگی از تاریخ پیوسته است. جمهوری آذربایجان به شیوهای منحصربهفرد، توانمندی خود را در حل این درگیری از طریق راهکارهای سیاسی، نظامی و نظامی-سیاسی اثبات کرد. ما تمامیت ارضی و حاکمیت ملی خود را احیا کردیم و همزمان، دست دوستی و صلح را به سوی جمهوری ارمنستان دراز کردیم. در ماه آگوست سال گذشته، دو کشور با حضور مقامات آمریکایی، توافقنامهای را برای عادیسازی روابط فیمابین پاراف کردند.»
حاجیاف در انتقاد از رویههای گذشته خاطرنشان کرد: «گروه مینسک سازمان امنیت و همکاری اروپا در طول 30 سال، نماد بارز یک مدل تحمیلی خارجی برای حلوفصل امور منطقه بود و در نهایت نیز شکست و ناکامی مطلق خود را در حل این مناقشه به اثبات رساند. این تجربه تاریخی بار دیگر نشان میدهد که وقتی شما رهبری و مسئولیت کامل منطقه خود را بر عهده میگیرید، توانایی دستیابی به نتایج مطلوب را خواهید داشت؛ و ما این نتایج را محقق کردیم. اکنون وضعیت جدیدی در منطقه شکل گرفته است. برخلاف همسایگی بلافصل ما که شاهد ظهور کانونهای جدید درگیری و شعلهور شدن آتش جنگهاست، قفقاز جنوبی امروز در وضعیت صلح و آرامش به سر میبرد.»
کریدور زنگهزور و چشمانداز تعاملات جهانی
وی در بخش پایانی سخنان خود بر اهمیت پروژههای زیرساختی تأکید کرد و گفت: «پروژههای اتصال و ارتباط منطقهای نقش بسزایی ایفا میکنند. ما در کنار یکدیگر در حال ایجاد شبکه ارتباطی ترانسخزر هستیم. گام نخست در این مسیر، همکاریهای مشترک ترکیه، جمهوری آذربایجان و گرجستان، از جمله اجرای پروژه راهآهن باکو-تفلیس-قارص بود. اکنون ما در حال توسعه و گسترش این مسیر هستیم و بر این باوریم که مدل کریدور زنگهزور میتواند شبکه ارتباطی مضاعفی را هم برای ما و هم برای برادرانمان در کشورهای آسیای مرکزی فراهم آورد.»
حاجیاف در پایان تصریح کرد: «در عین حال، زمانی که از عاملیت منطقهای سخن میگوییم، نباید دچار سوءبرداشت شد. منظور ما انزواطلبی منطقهای و قطع ارتباط با جهان نیست. بلکه کاملاً برعکس، ما با پیادهسازی مفهوم عاملیت منطقهای، در حال ایجاد بستری پویا برای تعامل و گسترش همکاریها با شرکای خود در سایر نقاط جهان هستیم.»
یادآوری میشود که پنجمین مجمع دیپلماسی آنتالیا (ADF 2026) در کشور ترکیه آغاز به کار کرد. این رویداد بینالمللی تحت حمایت و نظارت رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه و با سازماندهی وزارت امور خارجه این کشور در حال برگزاری است. محور اصلی مجمع امسال «غلبه بر عدم قطعیتها در برنامهریزی برای آینده» تعیین شده است. جمهوری آذربایجان نیز با هیئتی بلندپایه در این رویداد دیپلماتیک حضور یافته است.
انتهای پیام/