به گزارش خبرگزاری تسنیم؛ آخرین تحلیل‌های اقتصادی نهادهای مالی و بین‌المللی نشان می‌دهد که درگیری نظامی در خاورمیانه و به‌ویژه اقدامات نظامی علیه ایران، بزرگترین افزایش تورم جهانی انرژی در 25 سال گذشته را رقم زده است. این شوک عرضه از بحران نفتی سال 1990 و حتی جنگ اوکراین در سال 2022 فراتر رفته است.

گسترده‌ترین شوک قیمت انرژی

براساس محاسبات اقتصاددانان بانک سرمایه‌گذاری یو‌بی‌اس (UBS) سوئیس، در ماه منتهی به اواسط آوریل 2026، میانگین افزایش قیمت حامل‌های انرژی در سطح جهان به 5.5 درصد رسیده است، این رقم فراتر از نرخ تورم انرژی ثبت‌شده پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین در مارس 2022 است.

آرند کاپتین، رئیس تحقیقات اقتصاد و استراتژی جهانی UBS، تأکید کرده است: «این افزایش قیمت‌ها به‌طور گسترده در حدود دوسوم کشورهای جهان مشاهده شده است و یک شوک هماهنگ‌شده جهانی به قیمت انرژی ناشی از تحولات خاورمیانه را منعکس می‌کند.»

صندوق بین‌المللی پول؛ بزرگترین شوک عرضه انرژی در تاریخ مدرن

صندوق بین‌المللی پول (IMF) در تازه‌ترین گزارش «چشم‌انداز اقتصاد جهان» که در جلسات بهاره واشنگتن منتشر شد، اعلام کرده است که ادامه درگیری‌ها، اقتصاد جهانی را در آستانه رکود قرار داده است.

کریستالینا جورجیوا، مدیرعامل صندوق بین‌المللی پول، این بحران را «بزرگترین شوک عرضه انرژی در تاریخ مدرن» توصیف کرده است. بر اساس سناریوی نامطلوب این نهاد، در صورت ادامه جنگ، قیمت هر بشکه نفت به 100 دلار و نرخ تورم جهانی به بالای 6 درصد خواهد رسید.

کاهش 10میلیون‌بشکه‌ای عرضه نفت جهان

آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) نیز در جدیدترین گزارش ماهانه خود اعلام کرد که در مارس 2026، عرضه نفت جهان بیش از 10 میلیون بشکه در روز کاهش یافت که بزرگترین اختلال ثبت‌شده در تاریخ محسوب می‌شود. این آژانس پیش‌بینی خود را از رشد تقاضای نفت در سال 2026 از افزایش 640 هزار بشکه در روز به کاهش 80 هزار بشکه در روز اصلاح کرد؛ این اولین کاهش سالانه تقاضا از زمان همه‌گیری کووید‌ـ‌19 است.

افزایش بی‌سابقه قیمت نفت و گاز

قیمت نفت برنت از حدود 72 دلار پیش از آغاز حملات، به بیش از 102 دلار در هر بشکه رسیده است، همچنین قیمت گاز طبیعی اروپا (TTF) حدود 59 درصد و شاخص کالاهای UBS حدود 17 درصد افزایش داشته است.

علت بی‌سابقه‌بودن شوک اقتصادی

1. انسداد همزمان چند مسیر انرژی: حملات به تأسیسات انرژی در عربستان و امارات و مسدودشدن تنگه هرمز (عبورگاه 20 درصد نفت جهان) به‌طور همزمان رخ داده است.

2. بزرگترین اختلال عرضه در تاریخ: کاهش بیش از 10 میلیون بشکه‌ای عرضه نفت در ماه مارس بی‌سابقه است.

3. لنگرگسیختگی انتظارات تورمی: به‌خلاف سال 2022، بازارها باور دارند که این شوک پایدار خواهد بود، که بانک‌های مرکزی را به سیاست‌های انقباضی شدیدتر وامی‌دارد.

چشم‌انداز آینده

با اعلام محاصره دریایی تنگه هرمز توسط ایالات متحده تحلیلگران مؤسساتی مانند بلومبرگ اکونومیکس هشدار داده‌اند که در صورت شکست آتش‌بس، قیمت نفت می‌تواند به 150 دلار و در سناریوی گسترش حملات به تأسیسات ایران، به 200 دلار در هر بشکه برسد. کشورهای جنوب شرق آسیا که 60 درصد نفت و 80 درصد گاز خود را از خاورمیانه تأمین می‌کنند، هم‌اکنون با بحران عمیق انرژی مواجه شده‌اند.

انتهای پیام/+