به گزارش خبرگزاری تسنیم از سمنان، استان سمنان در سال‌های اخیر به‌تدریج به یکی از کانون‌های قابل‌توجه گردشگری ایران تبدیل شده است؛ استانی که از کویر پهناور و چشم‌اندازهای بی‌بدیل بیابانی تا رشته‌کوه‌های البرز و زیست‌بوم‌های کم‌نظیر را در دل خود جای داده و اکنون با اجرای برنامه‌های توسعه‌ای تازه، تلاش دارد سهم بیشتری از بازار گردشگری کشور را در اختیار بگیرد.

استان سمنان روی ریل تحول؛ عبوراز گردشگری عبوری و ورود به نقشه مقاصد ملی

قرارگیری سمنان در گذرگاه تاریخی شمال و جنوب ایران، تنوع اقلیمی کم‌نظیر آن از دامنه‌های البرز تا مرزهای دشت کویر و پیشینه تاریخی چندین هزار ساله این منطقه، زمینه‌ای فراهم کرده تا این استان در کنار مقاصد شناخته‌شده‌تر کشور، به مقصدی پویا برای گردشگران داخلی و خارجی تبدیل شود. داده‌های پلتفرم‌های گردشگری بین‌المللی از جمله ToIran نیز نشان می‌دهد که آثار تاریخی شاخصی همچون مسجد جامع سمنان، برج چهل‌دختر و مجموعه گرمابه پهنه، همچنان جزو پرجست‌وجوترین نقاط استان هستند.

در کنار بناهای تاریخی، طبیعت سمنان نیز خود یکی از مهم‌ترین محرک‌های سفر به این استان است. کوه اژدها، چشمه آب‌گرم سمنان، منطقه حفاظت‌شده پرور و غارهای طبیعی، بخش مهمی از ظرفیت‌هایی هستند که طبق داده‌های منتشرشده در پلتفرم‌های مسیریاب و شبکه‌های اجتماعی، به‌ویژه در بهار و پاییز با استقبال چشمگیر علاقه‌مندان طبیعت‌گردی روبه‌رو می‌شوند.

قلعه‌بالا در کانون توجه جهانی؛ روستایی که به برند گردشگری ایران بدل شد

در سال‌های اخیر توجه ویژه به گردشگری روستایی، فصل تازه‌ای را برای توسعه گردشگری سمنان رقم زده است. در این میان، روستای قلعه‌بالا در حاشیه پارک ملی توران، یکی از برجسته‌ترین مقصدهای نوظهور استان به شمار می‌رود؛ روستایی که هم‌اکنون در فهرست گزینه‌های منتخب برای قرارگیری در لیست بهترین روستاهای گردشگری جهان قرار دارد و بر اساس تحلیل‌های محتوایی شبکه‌های اجتماعی، یکی از پربازدیدترین هشتگ‌های مرتبط با سفر به سمنان محسوب می‌شود.

موقعیت راهبردی قلعه‌بالا در مجاورت زیستگاه یوزپلنگ آسیایی، معماری منحصر‌به‌فرد پلکانی و نقش آن در توسعه اکوتوریسم، سبب شده این روستا از مرز یک مقصد محلی فراتر رفته و در سال‌های اخیر به یکی از نقاط کانونی برنامه‌های رسانه‌ای و تورهای طبیعت‌گردی تبدیل شود. بررسی داده‌های مراکز گردشگری نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از گردشگران خارجی که به سمنان سفر می‌کنند، مقصد نخستشان همین روستاست.

تحلیل آمارهای گردشگری کشور بیانگر آن است که سهم سمنان از سفرهای داخلی طی دو سال گذشته روند افزایشی داشته و کارشناسان این رشد را نتیجه ترکیب سه عامل می‌دانند: توسعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی، افزایش تولید محتوای دیجیتال درباره جاذبه‌های استان و توجه ویژه به معرفی روستاهای هدف گردشگری. این روند، جایگاه سمنان را در نقشه گردشگری ایران بیش از گذشته تقویت کرده و زمینه را برای برنامه‌های کلان‌تری همچون تبدیل استان به مقصد پایدار و چهارفصل فراهم ساخته است.

محمد طاهریان، معاون گردشگری استان سمنان در گفت و گو با خبرنگار تسنیم،با تشریح راهبردهای تازه توسعه گردشگری استان توضیح داد که مجموعه برنامه‌ها با هدف ارتقای معرفی ظرفیت‌های بومی و تثبیت جایگاه سمنان در گردشگری کشور دنبال می‌شود.

او بیان کرد: تمرکز اصلی بر تولید محتوای کوتاه، خلاق و اثرگذار با همراهی هنرمندان، عکاسان و فیلم‌سازان قرار گرفته تا حتی یک ویدئوی کوتاه بتواند انگیزه سفر به سمنان را تقویت کند.

طاهریان افزود: در همین راستا برگزاری فم‌تورهای تخصصی و دعوت از تولیدکنندگان محتوا و فعالان رسانه‌ای در دستور کار است تا این افراد نقش سفیر گردشگری استان را برعهده بگیرند.

وی اظهار کرد: اقامتگاه‌های بوم‌گردی، به دلیل قرارگیری در مناطق بکر، خود به مقصد سفر تبدیل شده‌اند و به توزیع گردشگران در سراسر استان کمک می‌کنند.

معاون گردشگری استان، تصریح کرد: با وجود پتانسیل چشمگیر مناطق کویری سمنان، کمبود اکوکمپ‌های استاندارد یکی از خلأهای مهم است و با هماهنگی نهادهای مرتبط زمینه توسعه این فضاها فراهم خواهد شد.

طاهریان اضافه کرد: حضور فعال در عرصه‌های ملی و جهانی از جمله پیگیری ثبت جهانی آثار تاریخی و معرفی روستاهای هدف گردشگری بخشی از اولویت‌های استان محسوب می‌شود.

وی عنوان کرد: روستای قلعه‌بالا یکی از گزینه‌های شاخص برای قرار گرفتن در فهرست بهترین روستاهای گردشگری جهان است و ظرفیت تبدیل‌شدن به مقصدی ویژه برای علاقه‌مندان به فرهنگ بومی را دارد.

او خاطرنشان کرد: تدوین مسیرهای گردشگری در کوهستان و بیابان و طراحی سفرهای ترکیبی با استان‌های همجوار در حال انجام است تا نیاز گردشگر امروز برای تجربه‌های متفاوت و ماجراجویانه پاسخ داده شود.

طاهریان اظهار داشت: واگذاری بناهای تاریخی و برخی فضاهای اداری به بخش خصوصی با قراردادهای بلندمدت پیگیری می‌شود تا این بناها از طریق احیا وارد چرخه خدمات گردشگری شوند.

معاون گردشگری استان، یادآور شد: اجرای دوره‌های آموزشی برای ارتقای کیفیت خدمات و توانمندسازی فعالان گردشگری از جمله برنامه‌های جاری استان است.

طاهریان بیان کرد: حضور دانشجویان خارجی و گردشگران آموزشی فرصتی ارزشمند به شمار می‌رود و از این ظرفیت برای معرفی استان در کشورهای مبدا بهره گرفته خواهد شد.

وی تأکید کرد: اجرای این مجموعه اقدامات می‌تواند چشم‌اندازی روشن برای تبدیل سمنان به یکی از مقاصد پایدار و متنوع گردشگری کشور ترسیم کند و جایگاه استان را در رقابت‌های گردشگری ارتقا دهد.

گذار سمنان از یک «استان معبر» به یک «استان مقصد»، صرفاً یک تغییر واژگان در اسناد بالادستی نیست؛ بلکه نتیجه تغییر پارادایم در مدیریت منابع است.

 تحلیل‌ها نشان می‌دهد که با افزایش میانگین اقامت شبانه در این استان، سمنان توانسته است از رکود «گردشگری عبوری» خارج شده و به واسطه تنوع اقلیمی (از کویر تا جنگل در فاصله‌ای کوتاه)، به یکی از قطب‌های نوین اکوتوریسم تبدیل شود. این تحول، ضریب بهره‌وری زیرساخت‌های جاده‌ای و ریلی استان را از حالت ایستایی به پویایی اقتصادی تغییر داده است.

انتخاب روستای «قلعه‌بالا» به عنوان کاندیدای بهترین روستاهای جهانی گردشگری (UN Tourism)، اعتبار بین‌المللی سمنان را در مقیاس جهانی ارتقا داده است. این روستا که به واسطه معماری پلکانی به «ماسوله کویر» شهرت یافته، اکنون نه تنها یک جاذبه، بلکه یک «برند ملی» در حوزه گردشگری پایدار است. استناد به معیارهای سازمان جهانی گردشگری نشان می‌دهد که قلعه‌بالا به دلیل حفظ هویت بصری و پیوند ارگانیک با ذخیره‌گاه زیست‌کره توران، شانس بالایی برای جذب جریان‌های بین‌المللی گردشگری علمی و محیط‌زیستی دارد.

رشد اقامتگاه‌های بوم‌گردی؛ موتور محرک اشتغال محلی و توسعه روستایی

آمارها حکایت از رشد تصاعدی اقامتگاه‌های بوم‌گردی در سطح استان دارند؛ به طوری که سمنان اکنون با داشتن بیش از 100 واحد فعال، در ردیف استان‌های پیشرو قرار گرفته است. تحلیل اقتصادی این پدیده نشان می‌دهد که بوم‌گردی در سمنان از یک فعالیت تفننی به «موتور محرک اشتغال روستایی» تبدیل شده و توانسته است با معکوس کردن جریان مهاجرت در روستاهایی نظیر قلعه‌بالا و بیارجمند، مدل موفقی از اقتصاد مقاومتی را در حوزه خدمات ارائه دهد.

 فم‌تورهای تخصصی؛ بازسازی چهره دیجیتال گردشگری سمنان درشبکه‌های اجتماعی

بررسی داده‌های شبکه‌های اجتماعی و ترندهای سفر نشان می‌دهد که برگزاری «فم‌تورهای تخصصی» و تمرکز بر تولید محتوای بصری، هویت گردشگری سمنان را در فضای دیجیتال بازتعریف کرده است. استفاده از ظرفیت اینفلوئنسرهای تخصصی و عکاسان حیات‌وحش برای معرفی «توران» به عنوان آفریقای ایران، باعث شده تا نرخ جست‌وجوی کلیدواژه‌های مرتبط با گردشگری سمنان در سال 1403 نسبت به سال پیش از آن، رشدی معنادار را تجربه کند که این امر مستقیماً بر تصمیم‌سازی گردشگران نسل نو تاثیرگذار بوده است.

کمبود اکوکمپ‌های استاندارد؛ چالشی جدی در مسیر بهره‌گیری از ظرفیت کویر

با وجود پیشرفت‌های خیره‌کننده، تحلیل وضعیت موجود نشان می‌دهد که خلاء «اکوکمپ‌های استاندارد کویری» و ضعف در زیرساخت‌های حمل‌ونقل ترکیبی، همچنان از موانع اصلی جهش گردشگری استان است. برای آنکه سمنان بتواند از ظرفیت‌های بکر ریگ‌جن و پارک ملی کویر بهره‌برداری کامل کند، نیازمند ورود جدی‌تر سرمایه‌گذاران بخش خصوصی در حوزه اقامتگاه‌های لوکسِ همساز با اقلیم (Eco-Luxury) است تا بتواند گردشگران با توان مالی بالاتر را نیز جذب نماید.

 پیوند گردشگری با حفاظت؛ توران و یوز آسیایی محور توسعه مسئولانه

نقطه تمایز گردشگری در سمنان، گره خوردن آن با مفهوم «حفاظت» است. در منطقه‌ای که زیستگاه یوزپلنگ آسیایی است، گردشگری نباید به تهدیدی برای تنوع زیستی تبدیل شود. الگوی توسعه در قلعه‌بالا نشان داد که می‌توان از درآمدهای گردشگری برای حفاظت از محیط‌زیست هزینه کرد. این رویکردِ «گردشگری مسئولانه»، ارزش افزوده‌ای است که سمنان را در جایگاهی فراتر از سایر مقاصد سنتی قرار می‌دهد و مدل توسعه‌ای آن را به استانداردهای جهانی نزدیک‌تر می‌کند.

افق 1405؛ استان سمنان در مسیر تبدیل شدن به مقصدی پایدار و چهارفصل

سمنان اکنون بر روی ریل توسعه‌ای قرار دارد که مقصد نهایی آن تبدیل شدن به «مرکز گردشگری نجومی و حیات‌وحش ایران» است. تحقق کامل این چشم‌انداز نیازمند هم‌افزایی میان نهادهای دولتی برای تسهیل مجوزها و بخش خصوصی برای نوآوری در خدمات است. با تداوم مسیر فعلی، انتظار می‌رود در افق 1405، صنعت گردشگری به دومین رکن درآمدزایی غیرنفتی استان تبدیل شده و سمنان را به الگویی در توسعه متوازن و پایدار تبدیل کند.

گزارش از علیرضا رحیمیان

انتهای پیام/