به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، نشست ابتکار مدنی «پل صلح» میان نمایندگان جوامع ارمنستان و جمهوری آذربایجان در شهر «قبله» در جمهوری آذربایجان برگزار شد، که نشان‌دهنده تلاش‌های سطح پایین اما حیاتی برای آماده‌سازی افکار عمومی دو کشور جهت پذیرش یک صلح پایدار در منطقه حساس قفقاز جنوبی است.

طی دو روز گفت‌وگوی فشرده، هیئت‌های ارمنی و آذربایجانی به بحث و تبادل نظر پیرامون مسائل کلیدی و راهکارهای ایجاد ارتباط میان جوامع دو کشور پرداختند؛ مباحثی که شامل حساس‌ترین و پیچیده‌ترین گره‌های موجود در روند عادی‌سازی روابط بود.

ارزیابی رسانه‌های هر دو کشور حاکی از آن است که میزگرد اخیر در شهر قبله، چه از منظر افزایش چشمگیر تعداد شرکت‌کنندگان و چه از لحاظ گستردگی و تنوع موضوعات مورد بحث، تفاوت‌های آشکاری با نشست‌های پیشین داشته است.

سایه سنگین انتخابات ارمنستان بر روند دیپلماسی مدنی

یکی از نکات حائز اهمیت در برگزاری این دور از نشست‌های نمایندگان «پل صلح»، تقارن زمانی آن با ایام پیش از برگزاری انتخابات پارلمانی در ارمنستان است؛ انتخاباتی که تحلیلگران سیاسی آن را برای آینده صلح در قفقاز جنوبی، حیاتی و تعیین‌کننده توصیف می‌کنند.

«روبِرت گِووندیان»، کارشناس مرکز تحقیقاتی «شورای ارمنیان» و دکترای علوم سیاسی که از اعضای هیئت ارمنستانی در این نشست بود، درباره خروجی این ابتکار مدنی معتقد است: ویژگی اصلی و بارز این ابتکار مدنی در آن است که شرکت‌کنندگان در آن، تنها به شعار دادن برای صلح و عادی‌سازی روابط بسنده نمی‌کنند، بلکه این رسالت سنگین را بر دوش گرفته‌اند تا در اجرای عملی بسیاری از ایده‌ها پیشگام باشند؛ ایده‌هایی که پس از دهه‌ها مناقشه، پذیرش آن‌ها همچنان برای بخش‌های قابل‌توجهی از افکار عمومی و جوامع دو کشور بسیار دردناک و حساسیت‌برانگیز است.

این کارشناس ارمنی با اشاره به چالش‌های پیش‌رو تصریح کرد: «بحث‌های متعددی پیرامون ابعاد و جنبه‌های جدید همکاری صورت گرفت، هرچند که اتخاذ تصمیمات عملی درباره برخی از آن‌ها به زمان دیگری موکول شد. دلیل اصلی این تعویق را می‌توان در نوعی عدم قطعیت سیاسی جستجو کرد که مستقیماً با انتخابات پیش‌رو در ارمنستان گره خورده است. در این برهه حساس، ما ناگزیر هستیم فعالیت‌ها و خروجی‌های گروه‌های خود را با روندهای سیاست داخلی در هر دو کشور تنظیم و هماهنگ کنیم. انتخابات آتی ارمنستان بدون شک مهر خود را بر فعالیت‌های "پل صلح" خواهد کوبید و در اینجا، درک درست از شرایط پیچیده فعلی بسیار حائز اهمیت است.»

درک متقابل و عبور از خطوط قرمز احساسی

با وجود تمام این محافظه‌کاری‌های سیاسی، گووندیان پویایی حاکم بر کار این ابتکار مدنی را بسیار چشمگیر ارزیابی کرده و می‌افزاید: «نکته مثبت و بسیار مهم این است که طرفین اکنون به درک روشنی از نقاط تلاقی منافع یکدیگر، پتانسیل‌های موجود برای پروژه‌های سودآور متقابل و همچنین مرزهای اخلاقی و احساسی یکدیگر دست یافته‌اند. این درک متقابل، بستر و محیطی مساعد را برای کار مشترک و پرثمر فراهم می‌آورد و به شکل‌گیری یک دستور کار سازنده برای توسعه مسیرهای جدید کمک می‌کند. با این تفاسیر، انتظار می‌رود که در آینده، حوزه‌های همکاری، عرصه‌های جدیدتر و متنوع‌تری را در بر بگیرد که شامل ابعاد سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و دیگر جنبه‌های تعاملات دوجانبه خواهد بود.»

ورود مقامات عالی‌رتبه به دیپلماسی عمومی

از سوی دیگر، «کماله ممدووا» از اعضای هیئت جمهوری آذربایجان در نشست «پل صلح»، با تشریح جزئیات این رویداد یادآور شد که میزگرد اخیر به چهار نشست تخصصی مجزا تقسیم شده بود که در جریان آن‌ها، طیف وسیعی از مسائل منطقه‌ای مورد کالبدشکافی قرار گرفت.

ممدووا به یک نقطه عطف در این نشست اشاره کرده و گفت: «در چارچوب این میزگرد، دیدار بسیار مهمی با "حکمت حاجی‌اف"، دستیار رئیس‌جمهور و رئیس نهاد سیاست خارجی ریاست‌جمهوری آذربایجان برگزار شد. در این نشست، گفت‌وگویی بسیار شفاف و تبادل نظری صریح صورت گرفت. حکمت حاجی‌اف به پرسش‌ها و دغدغه‌هایی که موجبات نگرانی جامعه ارمنستان را فراهم کرده بود، پاسخ داد. من این اتفاق را یک لحظه گره‌گشا و نقطه‌ای کلیدی در ارتباطات گروه‌های مدنی دو کشور می‌دانم که نشان‌دهنده اراده جدی برای شفاف‌سازی است.»

ضرورت صلح پایدار در دوران تلاطم‌های جهانی

به باور این فعال رسانه‌ای جمهوری آذربایجان، پویایی و شتاب تحرکات در چارچوب «پل صلح» به وضوح در حال افزایش است؛ امری که عواملی نظیر افزایش تعداد شرکت‌کنندگان و تنوع تخصص‌های آن‌ها نیز بر آن صحه می‌گذارد.

وی در ادامه تاکید کرد: «با هر نشست، ما نقاط مشترک بیشتری پیدا می‌کنیم و به بیان ساده‌تر، زبان یکدیگر را بهتر می‌فهمیم، به خصوص زمانی که پای مسائل و معادلات پیچیده منطقه‌ای به میان می‌آید. در شرایط تلاطم‌های سیاسی در سطح بین‌المللی و وقوع درگیری‌های نظامی گسترده در جهان، اهمیت حفظ گفت‌وگو میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان بیش از پیش خودنمایی می‌کند. به همین دلیل، در این دور از نشست‌ها، تمرکز ما بر چشم‌اندازهای امضای یک توافقنامه صلح جامع و نهایی بین دو کشور بود. با نگاهی به حوادث نگران‌کننده‌ای که دقیقاً در مرزهای پیرامونی منطقه ما در حال رخ دادن است، به عمق اهمیت و فوریت برقراری صلح میان باکو و ایروان پی می‌بریم.»

ممدووا در جمع‌بندی اظهارات خود بار دیگر به عامل تعیین‌کننده انتخابات اشاره کرده و گفت: «نشست قبله، آخرین گردهمایی ما پیش از انتخابات ارمنستان بود. سرنوشت بسیاری از مسائل به این بستگی دارد که شهروندان کشور همسایه چگونه پای صندوق‌های رای حاضر شوند و آیا از دستور کار صلحِ کابینه "نیکول پاشینیان" حمایت خواهند کرد یا خیر. پویایی و سرعت کار پروژه مدنی ما نیز مستقیماً به همین امر وابسته است. با این حال، نمایندگان این ابتکار مدنی با قاطعیت عزم خود را برای تداوم تلاش‌های مشترک در راستای اعتمادسازی در جوامع خود ابراز کردند و مصمم هستند تا حلقه افراد درگیر در این فرآیند را گسترش داده و با جدیت در این مسیر گام بردارند.»

انتهای پیام/