به گزارش گروه بین‌الملل خبرگزاری تسنیم، انتخابات پارلمانی 12 آوریل در مجارستان به حاکمیت 16 ساله ویکتور اوربان در این کشور پایان داد.

بر اساس نتایج رسمی منتشر شده، حزب «تیزا» (Tisza) به رهبری «پیتر مجار»، موفق شد 138 کرسی از مجموع 199 کرسی پارلمان را از آن خود کرده و بدین ترتیب اکثریت قاطع و قانون اساسی را به دست آورد. ویکتور اوربان نیز در پی اعلام این نتایج، رسماً شکست خود را پذیرفت و قدرت را واگذار کرد.

این نتیجه تنها یک تغییر و تحول سیاسی داخلی در بوداپست محسوب نمی‌شود؛ بلکه در سراسر قاره اروپا، این رویداد به عنوان یک عقب‌گرد و شکست بزرگ برای یکی از باسابقه‌ترین مدل‌های «حکمرانی غیرلیبرال» تلقی می شود.

رسانه‌های بین‌المللی این اتفاق را فراتر از یک تغییر دولت ساده ارزیابی کرده و آن را نشانه‌ای از تغییر در توازن سیاسی قاره سبز می‌دانند.

طی سال‌های متمادی، اوربان با استفاده از حق وتوی خود، مانع از تصویب بسیاری از تصمیمات کلیدی در اتحادیه اروپا، به‌ویژه در ارتباط با بحران اوکراین و تحریم‌ها علیه روسیه شده بود. در نتیجه، انتظار می‌رود که با تغییر دولت در بوداپست، سیاست‌های اتحادیه اروپا در قبال مسکو تهاجمی‌تر، قاطعانه‌تر و منسجم‌تر شود.

شوک در تفلیس؛ از دست رفتن مهم‌ترین متحد اروپایی

در گرجستان، انتخابات مجارستان با دقت و توجه ویژه‌ای دنبال شد، هرچند که جناح‌های مختلف سیاسی انتظارات و نگاه‌های کاملاً متفاوتی به آن داشتند. برای طیف حامی دولت و جامعه هوادار آن، ویکتور اوربان معتمدترین و کلیدی‌ترین متحد اروپایی حزب حاکم «رویای گرجستان» به شمار می‌رفت. بنابراین، شکست وی عملاً به معنای از دست رفتن تنها شریک و حامی سیاسی این حزب در سطح قاره اروپا است.

از سوی دیگر، برای بخش غرب‌گرا و حامی اروپای جامعه گرجستان، این انتخابات اهمیت و پیامدهای گسترده‌تری به همراه داشت. بسیاری از ناظران و شهروندان گرجی، شباهت‌های بسیاری میان وضعیت مجارستان و کشور خود می‌بینند؛ جایی که یک حزب واحد برای سال‌های متمادی بر تمام ارکان قدرت تسلط داشته است.

شکست اوربان نه تنها توجهات را جلب کرد، بلکه موجی از امید را در دل اپوزیسیون زنده کرد: اگر تغییرات بنیادین سیاسی از طریق صندوق‌های رای در مجارستان امکان‌پذیر است، پس تحقق آن در گرجستان نیز دور از دسترس نخواهد بود.

چرا اوربان برای حزب «رویای گرجستان» تا این حد اهمیت داشت؟

رابطه نزدیک میان بوداپست و تفلیس در سال‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی سیاست خارجی حزب «رویای گرجی» تبدیل شده بود. در شرایطی که دولت گرجستان به دلیل سیاست‌های داخلی خود با انتقادات شدید و انزوای فزاینده‌ای از سوی نهادهای غربی مواجه شده بود، ویکتور اوربان به عنوان یک سپر حمایتی دیپلماتیک در برابر این فشارها عمل می‌کرد.

اوربان همواره از رویکردهای حزب حاکم گرجستان در مجامع اروپایی دفاع می‌کرد و مانع از اجماع کامل اروپا علیه تفلیس می‌شد. با خروج او از عرصه قدرت، اکنون الیگارش‌های گرجی خود را در برابر فشارهای غرب بی‌پناه و منزوی‌تر از همیشه می‌بینند.

واکنش گسترده مقامات و رهبران اپوزیسیون گرجستان

پیروزی پیتر مجار در مجارستان با واکنش‌های سریع و گسترده‌ای از سوی مقامات دولتی و چهره‌های اپوزیسیون در گرجستان همراه شد که نشان‌دهنده عمق تأثیرگذاری این رویداد بر سیاست داخلی تفلیس است.

ایراکلی کوباخیدزه، نخست‌وزیر گرجستان، در پیامی ضمن تبریک محتاطانه به مجار، به صراحت از اوربان تشکر کرد.

وی تصریح کرد: «به نمایندگی از مردم و دولت گرجستان، پیروزی پیتر مجار و حزب وی را تبریک می‌گویم و همزمان مراتب قدردانی عمیق خود را از ویکتور اوربان و تیم وی به دلیل حمایت‌های بی‌نظیر و تزلزل‌ناپذیرشان از منافع ملی گرجستان و مردم ما طی سالیان متمادی ابراز می‌دارم.» کوباخیدزه افزود که گرجستان و مجارستان دارای «تاریخچه‌ای طولانی از دوستی و شراکت» هستند که «بدون شک ادامه خواهد یافت».

در مقابل، سالومه زورابیشویلی، رئیس‌جمهور سابق گرجستان که مواضعی کاملاً همسو با اپوزیسیون غرب‌گرا دارد، در شبکه اجتماعی ایکس (توییتر سابق) پیام تبریک معناداری منتشر کرد و نوشت: «ما از طرف تمامی گرجی‌هایی که برای پیروزی دموکراسی در مجارستان دعا کردند، به شما تبریک می‌گوییم.»

وی با کنایه به سیاست‌های همسو با مسکو در منطقه تاکید کرد: «ما به اروپایی قوی‌تر اعتقاد داریم که در برابر تجاوزات مستقیم یا ترکیبی (هیبریدی) از سوی روسیه تسلیم نخواهد شد.»

هراس الیگارش‌ها از اثر دومینو در قفقاز

چهره‌های شاخص اپوزیسیون گرجستان این تحول را فرصتی تاریخی برای به چالش کشیدن اقتدار حزب حاکم کشورشان می‌دانند.

میخائیل ساکاشویلی، رئیس‌جمهور پیشین و زندانی گرجستان، در واکنش به این رویداد اظهار داشت که بیدزینا ایوانیشویلی (رهبر در سایه و الیگارش حزب حاکم گرجستان) و حزب رویای گرجستان، «پدرخوانده» خود یعنی اوربان را از دست دادند.

وی نوشت: «اوربان تمام بدترین رویه‌ها و شیوه‌های حکمرانی را به ایوانیشویلی آموخت؛ از جمله استفاده از پوسترهای تبلیغاتی مملو از نفرت‌پراکنی، شعارهایی مانند "مرد مرد است و زن زن"، فساد علنی، لفاظی‌های ضد اروپایی، استفاده از مشاوران روابط عمومی سایه‌نشین از اسرائیل و ارعاب نظامی.»

ساکاشویلی با بیان اینکه «هیچ یک از این ترفندها دیروز کارساز نبود و اوربان در مجارستان فروپاشید»، استدلال کرد که تفاوت کلیدی میان دو کشور این است که در مجارستان تقلب در روز انتخابات و زندانی سیاسی وجود ندارد.

وی این نتیجه را یک پیروزی تاریخی برای «مجارها، اوکراینی‌ها و گرجی‌ها» ارزیابی کرد.

تینا بوکوچاوا، رئیس حزب «جنبش ملی متحد» (UNM) نیز تاکید کرد که این نتیجه پیش‌بینی حزب او را ثابت کرد؛ اینکه ایوانیشویلی «تنها متحد خود در اروپا را از دست داده است».

وی این رویداد را یک «فرصت بزرگ» برای تضعیف بیشتر الیگارشی حاکم خواند و افزود که ایوانیشویلی اکنون «در صحنه بین‌المللی کاملاً منزوی شده است».

بوکوچاوا همچنین خاطرنشان کرد که شکست اوربان برای پویایی روابط ترانس‌آتلانتیک، سیاست‌های اروپا، روابط اتحادیه اروپا با روسیه و تحولات اوکراین بسیار حائز اهمیت است.

گریگول گگلیا، از رهبران حزب «للو برای گرجستان» (Lelo)، نتایج انتخابات را به مثابه «بازگشت مجارستان به اروپا» دانست.

وی با اشاره به اینکه پیروزی مردم مجارستان یک شکست مستقیم و راهبردی برای مسکو محسوب می‌شود، پیش‌بینی کرد که تحولات مشابهی ممکن است «بر اساس اصل دومینو» در کشورهای دیگر از جمله گرجستان رخ دهد.

واختانگ منابده، از فعالان سیاسی جنبش سوسیال دموکراسی نیز با اشاره به ساختارهای انتخاباتی نوشت: «اوربان روزگاری این سیستم انتخاباتی را برای حفظ ثبات قدرت خود طراحی کرد و برای 15 سال هم جواب داد، اما در انتخابات دیروز همین سیستم دقیقاً علیه خود او عمل کرد. رژیم‌های اقتدارگرا همواره بازی "برنده صاحب همه چیز می‌شود" را انجام می‌دهند، اما این بازی روی تلخ دیگری هم دارد؛ بازنده‌ای که همه چیز را از دست می‌دهد.»

همچنین، گیورگی گاخاریا، نخست‌وزیر پیشین و رهبر حزب اپوزیسیون «فدرالیست‌ها» نیز پیروزی پیتر مجار را تبریک گفتند و آن را تحولی مثبت برای جبهه دموکراسی‌خواهان در شرق اروپا و قفقاز قلمداد کردند.

انتهای پیام/