چالش بزرگ آمریکا با ناتو در تنگه هرمز از نگاه تحلیلگران ترکیه- بخش اول

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، زیاده خواهی آمریکا باعث شد گفتگوهای اسلام آباد به نتیجه روشنی نرسد و حالا ترامپ، امیدوار است با ابزارهای تهدید و بلوف، پای ناتو را به این ماجرا بکشاند.

تحلیلگران و کارشناسان سیاسی ترکیه نیز در این میان، از چالش های دفاعی و حقوقی سخن به میان آورده و می گویند: هیچ راهی وجود ندارد برای آن که ترامپ بتواند به بهانه ماده 5 ائتلاف ناتو، از کمک رفقای غربی خود بهره مند شود.

شب گذشته، بیش از 8 شبکه تلویزیونی مشهور ترکیه، میزگردهای مفصلی درباره چالش های ناتو در تنگه هرمز برگزار کردند و در یک ارزیابی کلی می توان گفت: در هیچ کدام از میزگردها، حال و هوای دیدگاه کارشناسان به نفع آمریکا نبود و اتفاق نظر آنان بر این است که دونالد ترامپ نمی تواند با این ترفندها، شکست در میدان نبرد با ایران را جبران کند.

خانم دکتر یلیز آلبایراق متخصص مسائل سیاسی خاورمیانه و استاد دانشگاه آیدین استانبول، در میزگرد شبکه تلویزیونی سی.ان.ان ترک اعلام کرد: «دونالد ترامپ به معنی واقعی کلمه یک سیاستمدار غیرقابل اعتماد است. او هیچگونه ثباتی ندارد و نمی توان به سخنانش باور کرد. به عنوان مثال، از طرفی با خواسته های حداکثری، گفتگوهای اسلام آباد را به انسداد رساند و از طرف دیگر، درباره مین روبی تنگه هرمز، به لاف و بلوف پناه می برد. او مدعی شده که با حمایت اعضای ناتو، تنگه هرمز را محاصره می کند. ولی چنین چیزی در عمل امکانپذیر نیست».

دکتر آلبایراق در ادامه گفت: «هیچ رهبر و سیاستمدار عاقلی حاضر نیست در کنار ترامپ بایستد. چرا که همه می دانند حمایت از تصمیمات غلط ترامپ چه عواقب و چه ریسک بالایی دارد. من بعید می دانم اروپایی ها نیز حاضر باشند در این ماجرا از او حمایت کنند. ایران چهل روز در برابر آمریکا و اسرائیل جنگید و اعضای ناتو حاضر نشدند از ترامپ حمایت کنند. حالا هم دلیلی برای تغییر تصمیماتشان ندارند و از این گذشته، معلوم نیست آمریکا در چشم انداز فردا، بتواند با کشورهای عربی حوزه خلیج فارس همکاری کند و معماری امنیتی منطقه را بیش از این دچار بی ثباتی نکند».

ترامپ، مکانیسم دفاع جمعی ناتو را نمی شناسد

در میزگرد سی.ان.ان ترک، دکتر لونت ارسین اوراللی متخصص روابط بین المللی و استاد دانشگاه حاجی بایرام ولی گفت: «دونالد ترامپ نشان داد که از ساده ترین مبانی مربوط به اصل همکاری و دفاع جمعی در ناتو، بی اطلاع است. بر اساس ماده 5 پیمان نظامی ناتو، در صورتی که به یک عضو حمله شود، بقیه اعضا نیز به کمک او می روند. ولی سوال اینجاست: مگر ایران به آمریکا حمله کرده که حالا اعضای ناتو ناچار شوند برای کمک به آمریکا وارد جنگ شوند؟ خیر! ایران در منطقه خودش نشسته بود و کسی را تهدید نمی کرد. این آمریکا بود که جنگ را آغاز کرد. بر اساس همین استدلال ساده، هیچ راهی برای مشارکت ناتو وجود ندارد. اما ترامپ حتی این مبانی ساده را بلد نیست».

دکتر اوراللی در ادامه افزود: «ایران و تنگه هرمز، نه لیبی است نه عراق، نه سارایوو نه هیچ جای مشابه دیگری که ضرورت حرکت جمعی ناتو را ایجاب کند. بنابراین راهی برای جلب حمایت نظامی ناتو وجود ندارد و دیر یا زود ترامپ باید خود را از این معرکه خارج کند».

ناتو، پنتاگون نیست!

در میزگرد شبکه تلویزیونی ان.تی.وی ترکیه نیز، موضوع انتظارات دونالد ترامپ از همکاری نظامی شرکای نظامی ناتو مورد بررسی قرار گرفت.

دکتر علی شاهین از تحلیلگران سیاسی ترکیه درباره این موضوع گفت: «ما شاهد این هستیم که خو و منش اخلاقی دونالد ترامپ باعث شده که او در ساده ترین موضوعات سیاسی – نظامی، مرتکب گاف شود. او طوری درباره ناتو صحبت می کند که پیداست این پیمان نظامی را با وزارت جنگ یا همان پنتاگون سابق اشتباه گرفته است. یکی نیست به ترامپ بگوید: ناتو یک نهاد زیردست و تابع تو نیست که بخواهی برایش تعیین تکلیف کنی. در تاریخ هشتاد ساله این ائتلاف غربی، آمریکا همواره مهمترین ارتش ناتو بوده اما هیچگاه رئیس جمهور آمریکا به دنبال دستور دادن به کشورهای عضو نبوده است».

درباره همین موضوع، دکتر بارش آدی بللی در میزگرد شبکه تلویزیونی خبرترک اعلام کرد: «تیم ترامپ باید یک بار تاریخچه تمام اقدامات ناتو را مرور کند. ما تنها در سال 1999 میلادی شاهد یک اقدام عجولانه و بی معنی ناتو در بلگراد بودیم که البته اقدام بسیار محدودی بود. آن چه به عنوان انتظارات ترامپ از ناتو برای مداخله در تنگه هرمز مطرح شده، برآمده از یک خطای شناختی و تفسیر غلط است. یادمان باشد در پرونده های عراق و لیبی، بین آمریکا و نظرات اعضای ناتو، اجماع فکری وجود داشت و علاوه بر این، تیم جورج بوش موفق شده بود در شورای امنیت سازمان ملل متحد نیز بهانه های لازم برای حمله به عراق را ثبت کند. ولی هیچکدام از این شرایط در مورد ایران و تنگه هرمز صادق نیست».

دکتر آدی بللی در ادامه افزود: «اساساً روال کار ناتو به این شکل نیست که دبیرکل دستوری بدهد و همه تبعیت کنند! برای نخستین بار شاهد این هستیم که در ناتو، یک نگرش منفی گسترده درباره تصمیمات آمریکا به وجود آمده و به عنوان مثال، کشوری مانند اسپانیا، به راحتی اعلام کرده که کاری به پرونده ایران و تنگه هرمز ندارد، ایتالیا می گوید این جنگ ما نیست، آلمان در گوشه ای ایستاده و نظاره گر است، فرانسه خودش را قاطی ماجرا نمی کند و اعضای دیگر نیز، هیچکدام قول روشنی به ترامپ نمی دهند».

دکتر بارش آدی بللی در ادامه به شکست سناریوی ترامپ اشاره کرده و می گوید: «همچنان که تحلیلگر واشنگتن پست نیز به روشنی توضیح داده، سناریوی اصلی ترامپ در ایران شکست خورد. نقشه ترامپ این بود که رهبران و سران و فرماندهان را بزند، مردم ایران را به خیابان بکشاند، شعار سردهند، درگیری صورت بگیرد و کار نظام سیاسی این کشور را یکسره کند. ولی مردم ایران حاضر نشدند از ترامپ پیروی کنند».

در میزگرد مفصل شبکه خبری تی.آر.تی ترکیه نیز به این اشاره شد که زنجیره ای از خطاهای دونالد ترامپ، انسداد تنگه هرمز را به یک معضل بزرگ تبدیل کرد و این معضل می توانست در اسلام آباد حل شود. اما زیاده خواهی تیم مذاکره کننده آمریکا، مانع از گره گشایی شد. 

در بخش بعدی این گزارش، به این اشاره خواهیم کرد که بر اساس دیدگاه ها و نظرات کارشناسان و تحلیلگران سیاسی ترکیه، تنها راه ممکن برای کشاندن پای ناتو به جنگ ایران و آمریکا چیست.

ادامه دارد...

انتهای پیام/