به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، بر اساس داده‌های گمرک جمهوری اسلامی ایران و گزارش‌های میدانی از بنادر کشور، روند ترخیص کالاهای اساسی در طول جنگ 40 روزه اخیر که از 9 اسفند ماه آغاز شد، نه تنها دچار اختلال نشد، بلکه با افزایش چشمگیری نسبت به دوره پیش از شروع جنگ همراه بود. این دستاورد در شرایطی محقق شده که بنادر راهبردی جنوب کشور از جمله بندرعباس، بوشهر و چابهار در شدیدترین حملات نظامی دشمن قرار داشتند، اما فرآیند تخلیه و ترخیص کالا به صورت شبانه‌روزی و بدون وقفه ادامه یافت.

گفتنی است، تشریفات گمرکی و خروج بیش از 112 هزار دستگاه کامیون حامل کالاهای اساسی طی 39 روز جنگ از 9 اسفند ماه 1404 تا 18 فروردین ماه 1405 از گمرکات کشور انجام گردید و در مجموع طی مدت یاد شده از طریق ناوگان حمل‌ونقل کشور به میزان 2 میلیون و 874 هزار تن کالای اساسی از گمرکات کشور بارگیری و وارد کشور شد.
گمرکات کشور جهت انجام تشریفات گمرکی و ترخیص شبانه‌روزی کالاهای اساسی و ضروری مردم و همچنین مواد اولیه واحد‌های تولیدی آمادگی دارند و این فرآیند همچنان با همکاری و همدلی بازرگان، سازمان‌های همجوار و شبکه حمل و نقل کشور در حال انجام است. ضمن اینکه بسته حمایتی ارائه تسهیلات گمرکی به فعالان اقتصادی در شرایط اضطرار همچنان در گمرکات کشور برقرار است.

روند صعودی ترخیص در اوج بحران/رشد 30 درصدی  در ایام جنگ تحمیلی

بررسی آمار نشان می‌دهد که در روزهای ابتدایی جنگ (9 تا 15 اسفند) میزان ترخیص روزانه با نوسانات جزئی همراه بود، اما از هفته دوم به بعد با فعال‌سازی ظرفیت‌های اضافی در بنادر و صدور دستورالعمل‌های ویژه از سوی وزارت اقتصاد، میانگین ترخیص روزانه به 85 هزار تن رسید. اوج این روند در روزهای پایانی جنگ ثبت شد؛ جایی که برای اولین بار میزان ترخیص روزانه کالاهای اساسی از مرز 100 هزار تن عبور کرد؛ رقمی که نسبت به میانگین 65 هزار تنی دوره پیش از جنگ، افزایشی حدود 54 درصدی را نشان می‌دهد.

همانطور که در جدول زیر قابل مشاهده است در دوره جنگ ظرفیت ترخیص به صورت میانگین حداقل 30 درصد رشد کرده است.

 آمارهای داخلی حاکی از آن است که برخلاف برخی شاخص‌های کلان تجاری که درگیری‌های منطقه‌ای بر آنها تأثیر گذاشته، حوزه ترخیص کالاهای اساسی نه تنها افتی نداشته، بلکه با رشد همراه بوده است . این در حالی است که بر اساس برخی داده‌ها، واردات کلی ایران در بازه‌های مشابه کاهش‌هایی را تجربه کرده، اما تمرکز مدیریت بحران بر کالاهای اساسی و اولویت‌دهی به بنادر استراتژیک، مانع از بروز اختلال در زنجیره تأمین این کالاها شده است .

عوامل کلیدی در رشد ترخیص

کارشناسان اقتصادی سه عامل اصلی را در این موفقیت مؤثر می‌دانند: نخست، هماهنگی شبانه‌روزی میان وزارت اقتصاد،  گمرک و بنادر اصلی که امکان ترخیص فوق‌العاده کالاها را حتی در روزهای تهاجم  نظامی فراهم کرد. دوم، فعال‌سازی حداکثری ظرفیت مناطق آزاد تجاری-صنعتی نظیر چابهار و اروند که با معافیت‌های گمرکی، بستری امن برای تخلیه و توزیع کالا ایجاد کردند. سوم، پیگیری وزارت اقتصاد برای حذف تشریفات موازی اداری  به خصوص در شرایط ملتهب جنگی مثل (کد ساتای بانک مرکزی) که زمان ترخیص را به میزان قابل توجهی کاهش داد.

آنچه این موفقیت را برای مدیران اعمال کننده تحریم‌ها و کارشناسان بین‌المللی شگفت‌انگیز کرده، تداوم این روند صعودی در شرایطی است که بنادر جنوبی مستقیماً هدف حملات نظامی قرار داشتند. عبور از مرز 100 هزار تن ترخیص روزانه در اوج جنگ، نه تنها یک رکورد تاریخی در مدیریت بحران کشور محسوب می‌شود، بلکه الگویی عملیاتی از تاب‌آوری اقتصادی در برابر تهدیدات ترکیبی (تحریم + تهاجم نظامی) ارائه می‌دهد که می‌تواند برای سایر کشورهای منطقه نیز قابل استفاده باشد.

انتهای پیام/