مزارع الگویی؛ موتور جهش بهره‌وری کشاورزی تهران

محسن سیلسپور، رئیس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران، در گفت‌وگو با خبرنگار تسنیم، اظهار کرد: ایجاد مزارع الگویی در سطح استان تهران یکی از مؤثرترین شیوه‌های انتقال دانش فنی و فناوری‌های نوین به بهره‌برداران است و این طرح با هدف ارتقای بهره‌وری، افزایش تولید و گسترش کشاورزی دانش‌بنیان در سال جاری آغاز شده است. 

وی با بیان اینکه ساختار تولید کشاورزی کشور نیازمند تحول بنیادین و فاصله گرفتن از روش‌های سنتی است، افزود: مزارع الگویی با نمایش عملی دستاوردهای پژوهشی، امکان مشاهده نتایج واقعی را برای کشاورزان فراهم می‌کنند و تعامل مستقیم میان مراکز علمی و تولیدکنندگان را تقویت می‌سازند و این روند موجب کاهش شکاف میان پژوهش و اجرا شده و ظرفیت تصمیم‌گیری مبتنی بر اطلاعات معتبر را در عرصه تولید افزایش می‌دهد.

سیلسپور در ادامه با اشاره به جایگاه مراکز تحقیقاتی استانی وابسته به سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی گفت: این مراکز تنها وظیفه تولید دانش ندارند، بلکه مسئولیت دارند یافته‌های علمی را به راهکارهای عملی و قابل اجرا در مزرعه تبدیل کنند. 

وی تصریح کرد: خروجی واقعی پژوهش زمانی شکل می‌گیرد که در شرایط واقعی مزرعه آزمایش شود و مورد پذیرش بهره‌بردار قرار گیرد و این مراکز با تکیه بر داده‌های دقیق، مدل‌های علمی و تجربه میدانی، بستری فراهم می‌کنند که فناوری‌های جدید در قالب الگوهای عملیاتی مورد استفاده قرار گیرد‌ و چنین رویکردی به‌طور مستقیم بر بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و افزایش کیفیت تولید اثرگذار است.

رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی استان تهران، با اشاره به نقش پررنگ بخش خصوصی و بهره‌برداران پیشرو در اجرای این طرح ابراز داشت: مزارع الگویی بدون مشارکت فعال تولیدکنندگان واقعی نمی‌توانند کارکرد اصلی خود را ایفا کنند.

وی تصریح کرد: بهره‌برداران پیشرو، به‌دلیل تجربه بالا و مدیریت دقیق، بهترین شرکا برای آزمون فناوری‌های نوین هستند و عملکرد آن‌ها برای دیگر تولیدکنندگان ارزش مرجعیت دارد. 

سیلسپور افزود: این همکاری سه‌جانبه میان بخش تحقیقاتی، تولیدکنندگان و بدنه خصوصی موجب شکل‌گیری شبکه‌ای هم‌افزا می‌شود که مسیر توسعه فناوری را هموارتر می‌کند که این تعاملات در نهایت به افزایش پایداری تولید و مدیریت اصولی‌تر منابع منجر خواهد شد.

وی با اشاره به محورهای فنی اجرای طرح مزارع الگویی ابراز داشت: مدیریت علمی آب و خاک، استفاده از ارقام اصلاح‌شده و مقاوم، کنترل بیولوژیک آفات، تغذیه اصولی گیاه و بهره‌گیری از ماشین‌آلات نوین از مهم‌ترین موضوعات این مزارع است و با توجه به محدودیت منابع آبی استان تهران، روش‌هایی مانند آبیاری هوشمند، پایش مستمر رطوبت و سنجش وضعیت تغذیه‌ای گیاه اهمیت ویژه‌ای دارند.

 سیلسپور عنوان کرد: تمامی مراحل تولید زیر نظر متخصصان و محققان انجام می‌شود و اطلاعات حاصل از آن برای تدوین الگوهای منطقه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. این داده‌ها مبنای تصمیم‌گیری برای بهبود روش‌های تولید در سطح استان هستند.

وی به نقش آموزشی و ترویجی مزارع الگویی اشاره کرد و گفت: این مزارع تنها محل اجرای یافته‌ها نیستند، بلکه به‌عنوان کلاس‌های عملی برای کشاورزان، کارشناسان و دانشجویان عمل می‌کنند.

به گفته وی، آموزش زمانی اثرگذار است که مبتنی بر مشاهده مستقیم و تجربه عملی باشد و مزارع الگویی دقیقاً چنین قابلیتی را فراهم می‌سازند و بسیاری از بهره‌برداران وقتی اثرات مثبت یک فناوری را در مزرعه واقعی می‌بینند، به‌سرعت آن را می‌پذیرند و در مزرعه خود پیاده‌سازی می‌کنند که این فرآیند موجب تسریع در پذیرش نوآوری و ارتقای رفتارهای مدیریتی در بخش کشاورزی می‌شود.

رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی استان تهران، در پایان با اشاره به اهمیت طرح مزارع الگویی در ارتقای امنیت غذایی استان تهران، خاطرنشان کرد: نتایج اولیه اجرای این طرح نشان می‌دهد که مزارع الگویی می‌توانند تأثیر قابل توجهی در افزایش عملکرد، کاهش ضایعات، کاهش هزینه‌های تولید و بهبود کیفیت محصولات داشته باشند و با رشد جمعیت و فشار روزافزون بر منابع، حرکت به‌سوی کشاورزی دانش‌بنیان ضرورتی انکارناپذیر است و مزارع الگویی در این مسیر نقشی محوری دارند.

انتهای پیام/