تکوین فلسفه نوین اقتدار دریایی ایران

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، در تبارنامه تاریخ ملت‌ها همواره مردانی قد برمی‌افرازند که حضورشان تنها در قامت فرماندهان نظامی خلاصه نمی‌شود بلکه به «مفهوم» و «معیار» تبدیل می‌گردند  به ایده‌هایی که سمت‌وسوی یک ملت را در بزنگاه‌های تاریخی معنا می‌بخشند. دریابان پاسدار شهید علیرضا تنگسیری از چنین سلاله‌ای است مردی که شهادت مظلومانه و پرافتخارش در جنگ رمضان نه فقط غروب یک عمر مجاهدت که طلوع فصل تازه‌ای در خودآگاهی راهبردی ایران در خلیج فارس بود او را باید نماد تولد قدرتی دانست که از دل امواج برخاست و خلیج فارس را از جغرافیا به هویت تبدیل کرد. اگر خلیج فارس را آیینه تاریخ و آستانه تمدنی ملت ایران بدانیم درک اهمیت ظهور یک ذهن راهبردی بومی که بتواند امنیت آن را از انفعال تاریخی به ابتکار آینده‌ساز ارتقا دهد آسان‌تر می‌شود و در همین افق است که می‌توان نقش شهید تنگسیری را تبیین کرد؛ نقشی که فراتر از فرماندهی یک نیرو  به مثابه معماری فکری یک رویکرد نوین امنیتی جلوه‌گر شد. دریابان تنگسیری به خوبی دریافت که خلیج فارس نه یک پهنه آبی بلکه سپهر تنفسی ایران است و هر موج آن خطی از جغرافیای سیاسی و هر تنگه‌اش  معبری سرنوشت‌ساز برای امنیت و هویت ملی است.

یکی از ژرف‌ترین دستاوردهای شهید تنگسیری تثبیت نگرشی بود که امروز از آن به‌عنوان «فلسفه بازدارندگی فعال دریایی» یاد می‌شود. در این فلسفه  امنیت نه محصول تجهیزات که برآیند ترکیب ایمان، ابتکار، خودباوری و شناخت هوشمندانه از دشمن است. ایشان به‌خوبی می‌دانست که در نبردهای مدرن قدرت دریا در چابکی، خلاقیت و توان ضربه‌ مؤثر نهفته است و نه در انباشت ساز وبرگ‌های پرهزینه و کند و  از همین‌رو راهبرد شهید تنگسیری بر توانمندی‌های نامتقارن پهپادهای هوشمند، موشک‌های دقیق، تاکتیک‌های چندلایه و ساختارهای چابک استوار شد  الگویی که توانست موازنه قدرت را در یکی از تنش‌خیزترین آبراهه‌های جهان دگرگون سازد. اما ژرفای میراث شهید تنگسیری را تنها در میدان‌های نظامی نمی‌توان سنجید، ایشان حامل ایده‌ای بود که امنیت را نه در گرو مداخله قدرت‌های بیگانه بلکه در پیوند اراده ملت‌های ساحلی با یکدیگر تعریف می‌کرد و بر این باور بود که امنیت پایدار هنگامی می‌روید که کشورهای منطقه نقش خود را از «میدان بازی قدرت‌های جهانی» به «معماران آینده امنیت بومی» تغییر دهند. بنابراین چنین درکی شهید تنگسیری را در صف مقدم اندیشه‌ورزی درباره نظم نوین امنیتی خلیج فارس قرار می‌داد نظمی که در آن ایران نه بازیگری منفعل بلکه قطب شکل‌دهنده و مرجع تعریف‌کنندۀ قواعد منطقه باشد.

اقتدار دریایی ایران در دوره فرماندهی شهید دریابان تنگسیری نیز از همین بنیان فکری سرچشمه می‌گرفت. گسترش دامنه حضور از خلیج فارس تا دریای عمان و آب‌های دوردست، برگزاری رزمایش‌های مشترک، آزمون ظرفیت‌های نوین عملیاتی و نمایش تسلط بر خطوط حیاتی منطقه همگی برآمده از یک درک ژرف بود اینکه امنیت ملی ایران به اندازه مرزهایش به افق‌های دریایی‌اش وابسته است و این فهم راهبردی با هم‌افزایی کم‌نظیری میان نیروی دریایی سپاه و نیروی دریایی ارتش به شکوفایی رسید؛ هم‌افزایی‌ که دو بازوی جداگانه را به یک منظومه منسجم و چندلایه دفاعی بدل کرد و قدرت دریایی ایران را به ساختاری بی‌سابقه و پایدار ارتقا داد.

راز ماندگاری شهید تنگسیری تنها در مدیریت و ابتکار نبود بلکه سرچشمه آن در فضائل اخلاقی و روحیات معنوی او نهفته بود. ایمان، اخلاص، صداقت، سلوک مردمی، ساده‌زیستی، روحیه جهادی، جوان‌باوری، دشمن‌شناسی و ولایتمداری آگاهانه در ایشان نه شعار که منش روزمره بود. شهید تنگسیری فرماندهی بود که اقتدار را از خشونت و هیمنه نمی‌جست بلکه آن را در صداقت، دستگیری از نیروها، شنیدن حرف جوانان و  باور به توان ملت می‌دید و همین ویژگی‌ها بود که نیروهایش را به پیروان دل‌سپرده او تبدیل می‌کرد و مدیریت او را از سطح فرماندهی به مرتبه «پیرایشگری معنوی» ارتقا می‌داد.

از همین منظر ایشان نه فقط یک فرمانده موفق بلکه آموزگار مکتبی نو در فلسفه قدرت ملی بود مکتبی که می‌توان آن را «ترکیب ایمان و عقلانیت راهبردی» نامید. در این مکتب قدرت نه گزاره‌ای برای سلطه نه ابزاری برای تهدید  بلکه عهدی برای صیانت از کرامت ملت و تضمین ثبات منطقه است. شهید تنگسیری در میدان عمل نشان داد که چگونه می‌توان از دل محدودیت‌ها فرصت آفرید و از دل تهدیدها قدرت استخراج کرد و  چگونه می‌توان جغرافیا را به سرمایه راهبردی و دریا را به منطق هویت تبدیل کرد. اکنون که خلیج فارس در یکی از پیچیده‌ترین مقاطع تاریخی خود قرار دارد و قدرت‌های جهانی در تکاپوی شکل‌دهی ترتیبات تازه‌اند میراث شهید تنگسیری می‌تواند چراغ راهی برای نسل امروز و فردا باشد؛ نسلی که نیاز دارد بداند امنیت هرگز در سایه دیگران نمی‌روید و اقتدار  همیشه از دل ایمان، اراده و خودآگاهی ملی سر برمی‌آورد. دریابان تنگسیری نشان داد که قدرت واقعی نه در حجم تجهیزات بلکه در عمق اندیشه و استواری اراده نهفته است و نام او از این پس نه تنها در ردیف سرداران رشید ایران بلکه در شمار معماران ایده‌ای خواهد بود که خلیج فارس را به عرصه قدرت‌سازی ملی بدل کرد.  دریابان شهید علیرضا تنگسیری مردی که از ساحل تنگستان برخاست تا در افق‌های دوردست اقتدار دریایی ایران طلوعی تازه بیافریند و  اکنون در حافظه راهبردی ایران همچون چراغی جاودان می‌درخشد.

انتهای پیام/