به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، آخرین تهدیدات دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا و عبارت گستاخانه «نابودی یک تمدن»، از سوی اغلب شبکه های تلویزیونی و کارشناسان ترکیه مورد تمسخر و انتقاد قرار گرفت. اگر چه برخی از شبکه های ترکیه با قراردادن طرح گرافیکی ساعت شمار معکوس، منتظر حملات آمریکا به ایران بودند، اما چند ساعت بعد از آن، با انتشار خبر آتش بس 14 روزه، ورق برگشت.

از غروب دیروز تا نیمه های شب، بسیاری از شبکه های خبری مشهور ترکیه همچون سی.ان.ان ترک، آ.خبر، ان.تی.وی، 24، سوزجو و چندین شبکه دیگر، با برگزاری میزگردها و مصاحبه های متعدد، دیدگاه ها و نگرش متخصصین روابط بین الملل، دانشگاهیان و کارشناسان را به تماشاگران خود منتقل کردند.

به جرات می توان گفت که مخرج مشترک همه این برنامه ها، تاکید کارشناسان بر این نکته بود: «ایران زانو نزد، تاب آوری و قدرت بالایی از خود نشان داد و ترامپ ناچار شد، عقب نشینی کند».

ایران، سلاح بزرگ را رها نمی کند

پروفسور علی فواد گوکچه متخصص روابط بین الملل و استا دانشگاه غازی عنتاب ترکیه، درباره تفاوت محتوا بین شروط اعلامی آمریکا و ایران می گوید: «یکی از مهمترین اختلافات، بحث بر سر سلاح موشکی است. ایران در این مدت نشان داد که با استفاده درست از موشک، قدرت دفاعی عظیمی برای خود ایجاد کرده و با این مزیت برتر، نه تنها اسرائیل را به زانو درآورد، بلکه شرایط را برای پایگاه های نظامی آمریکا در منطقه دشوار کرد. تغییر بُرد موشک ها و تغییر راهبرد موشکی ایران، موضوعی است که اساساً ربطی به آمریکا ندارد که بخواهد درباره آن نظر بدهد. ممکن است اسرائیل درباره تسلیحات موشکی ایران، دیدگاهی داشته باشد و بخواهد آن را در یک فضای مناسب بیان کند. اما این مساله هیچ ربطی به آمریکا ندارد و قاعدتاً نباید بخشی از مذاکره بین تهران و واشنگتن باشد».

پروفسور گوکچه در ادامه می گوید: «قطعاً ایران تحت هیچ شرایطی حاضر نیست شمشیر خود را بر زمین بگذارد و سلاح بزرگ موشکی را دو دستی تقدیم کند. هر کشور دیگری به جای ایران باشد، درباره موشک امتیاز نمی دهد. ایرانی ها به جهانیان می گویند: ما سلاحی داریم که با آن، افسانه گنبد آهنین اسرائیل را سوراخ کردیم. عاقلانه است چنین سلاحی را رها کنیم؟»

مهمتر از انرژی هسته ای

دکتر اویون اورهان از دانشگاهیان ترکیه و از مدیران اندیشکده مطالعات خاورمیانه (اورسام) درباره توافق 14 روزه می گوید: «از بسیاری جهات می توانیم بگوییم ایران در این مدت، دستاوردهای خوبی داشته است. در نظر داشته باشید که قبل از جنگ، کشتی های نفتکش به راحتی از تنگه هرمز عبور می کردند و هزینه ای برای کسی نداشت. اما حالا ایران توانسته در آن جغرافیای حساس و استراتژیک، امتیاز مهمی به دست بیاورد که به باور من، حتی از انرژی هسته ای نیز مهم تر است. چرا که ایران با اعمال کنترل و مدیریت گذار انرژی از یک تنگه مهم، به قدرت مهم و تعیین کننده ای در معادلات انرژی جهان تبدیل شد. می توان پیشبینی کرد که از این به بعد، ایران بتواند از محل عوارضی و صدور مجوز عبور گشتی ها، سالانه نزدیک به 90 میلیارد دلار درآمد به دست بیاورد».

دکتر اورهان در ادامه افزود: «برای مدیریت این فضای پرتنش، نیاز به یک آتش بس وجود داشت. حالا این نیاز رفع شده و ایران می تواند به دستاوردهایش بیاندیشد. اگر بخواهیم از منظر منافع آمریکا و موقعیت آمریکا به این صحنه نگاه کنیم، می بینیم که ترامپ ناچار است به دنبال یک راه خروج بگردد. ولی ایران، دستاوردهای مهمی داشته و به خاطر تاب آوری و مقاومت، امکانات بیشتری در تولید روایت جنگی خود در اختیار دارد. البته باید به این نکته نیز اشاره کنیم که این آتش بس شکننده به معنی توافق نیست و نمی توان همه چیز را از حالا تضمین کرد. به ویژه در شرایطی که دیوار بی اعتمادی بلند است و ریسک و مخاطرات بسیاری وجود دارد. اما در هر صورت، تصور می کنم آمریکا انگیزه بالایی برای ترک آتش بس و حرکت به سمت گزینه حمله زمینی ندارد».

پروفسور اسماعیل ارمغان از دانشگاهیان ترکیه و متخصص روابط بین الملل نیز در میزگرد دیگری در شبکه تلویزیونی آ.خبر گفت: «همه ما در این مدت، دیدیدم که دونالد ترامپ اهل سخن پراکنی های بیهوده و بی اساس است. به تازگی باخبر شدم که یکی از دانشجویان ما تحقیقی درباره سخنرانی های ترامپ در نخستین دوره ریاست جمهوری او انجام داده و چنین نتیجه گرفته که بدون استثنا، سه چهارم از سخنان، وعده ها، اظهارنظرها، تهدیدات و هشدارهای ترامپ درباره مسائل مختلف، بی پایه و بی اساس بوده است. او در دوره دوم ریاست جمهوری نیز همین ویژگی را حفظ کرده و فقط بلد است به طور مداوم حرف بزند. به همین خاطر مسند و پایه های قدرتمندی برای تعریف روایت پیروزی ندارد. ولی ایرانی ها، با مقاومت بالایی که نشان دادند، مجال و فضای بیشتری برای روایت پیروزی دارند».

پروفسور ارمغان در ادامه افزود: «حالا در ایستگاه آغازین یک آتش بس 14 روزه هستیم و نمی توان قاطعانه اظهارنظر کرد. چون نمی دانیم قرار است در روزهای آتی چه اتفاقاتی روی دهند. اما در مجموع، باید بگویم که بسیاری از هزینه های سنگین و انتقادات داخلی کاری کرده که ترامپ باید آتش بس را حفظ کند و از این جنگ بیرون برود».

شبکه خبری تی.آ.رتی ترکیه نیز در گزارشی با دسته بندی یکایک شروط 10 گانه ایران برای توافق، این موضوع را بررسی کرد که آیا این آتش بس 14 روزه می تواند راهی برای یک توافق پایدار به وجود بیاورد؟

کارشناس این برنامه اعلام کرد که موضع ایران درباره شک و تردید در هر نوع آتش بس موقت، یک موضع صحیح و برحق است. چرا که بارها دریافته که آمریکا شایان اعتماد نیست.

به همین خاطر، بر این مساله پافشاری می کند که ایجاد صلح پایدار، از توافق موفت مهمتر است. حال باید در روزهای آتی، مذاکرات طرفین به کجا خواهد رسید و عنصری هچون اسرائیل، تا چه اندازه در این معادله تاثیرگذار خواهد بود.

انتهای پیام/