به گزارش خبرگزاری تسنیم از بیرجند، خراسان جنوبی، پهنه وسیعی از کویر و کوهستان که غالباً تصویر آرامش و سکون از آن در ذهن نقش می‌بندد، همچون سایر نقاط کشور، از گزند تنش‌های منطقه‌ای و تبعات زیست‌محیطی جنگ، مصون نمانده است.

این استان، با ویژگی‌های منحصربه‌فرد اکولوژیکی خود، بستری حساس است که هرگونه ناآرامی در منطقه می‌تواند زخم‌های عمیقی بر پیکره آن وارد سازد، زخم‌هایی که شاید در کوتاه‌مدت دیده نشوند، اما در بلندمدت، بقای زیست‌بوم و کیفیت زندگی مردمانش را به چالش می‌کشند.

در مواجهه با اثرات جنگ بر محیط زیست خراسان جنوبی، نباید تنها به تخریب مستقیم ناشی از درگیری‌های نظامی اندیشید. بلایای زیست‌ محیطی جنگ، غالباً ظریف‌تر و فراگیرترند. کمبود منابع آبی، که خود یکی از چالش‌های اساسی این استان است، در دوران جنگ و ناآرامی‌های منطقه‌ای می‌تواند تشدید شود.

تغییر در مسیر رودخانه‌ها، تخریب زیرساخت‌های آبی در کشورهای همسایه، یا حتی استفاده بی‌رویه از منابع آبی برای مصارف نظامی، همگی می‌توانند بر سهم ناچیز خراسان جنوبی از سفره‌های آبی زیرزمینی و سطحی افزوده و بحران کم‌آبی را عمیق‌تر کنند.

از سوی دیگر، توفان‌های گرد و غبار و ریزگردها، پدیده‌ای که این روزها نفس بسیاری از ایرانیان را به شماره انداخته، در دوران جنگ و بی‌ثباتی در مناطق بیابانی اطراف، شدت می‌یابد. تخریب پوشش گیاهی، گسترش بیابان‌زایی ناشی از جنگ، و دست‌اندازی به خاک، همگی به تشدید این پدیده دامن می‌زنند.

گرد و غبار نه تنها کیفیت هوا را به شدت کاهش می‌دهد و سلامت ریه‌ها را تهدید می‌کند، بلکه با نشستن بر روی خاک و گیاهان، چرخه طبیعی را مختل کرده و به کشاورزی و دامداری که ستون معیشت بسیاری از مردم این منطقه است، ضربه می‌زند.

حتی مناطق حفاظت‌شده و زیستگاه‌های حیات وحش خراسان جنوبی نیز از این گزند در امان نیستند. هرچند خط مقدم نبرد ممکن است کیلومترها دورتر باشد، اما اثرات جانبی جنگ، مانند مهاجرت اجباری حیوانات به دلیل ناامنی، تغییر در الگوهای پراکنش، یا حتی افزایش شکار غیرمجاز در سایه بی‌قانونی، می‌تواند تنوع زیستی این مناطق را به شدت تهدید کند.

اکوسیستم‌های خاص و شکننده کویری و نیمه‌کویری خراسان جنوبی، تاب‌آوری کمتری در برابر چنین فشارهایی دارند و بازیابی آنها پس از تخریب، زمان و انرژی فراوانی می‌طلبد.

در نهایت، تأثیرات روانی و اجتماعی جنگ بر جامعه، خود می‌تواند به تخریب محیط زیست دامن زند. اضطراب، ناامنی و تمرکز بر بقا، گاه باعث می‌شود تا ملاحظات زیست‌محیطی در اولویت‌های بعدی قرار گیرد. این امر می‌تواند منجر به بهره‌برداری بی‌رویه از منابع، نادیده گرفتن قوانین حفاظتی، و در نهایت، تسریع روند تخریب محیط زیست در خراسان جنوبی شود.

بنابراین، در تحلیل اثرات جنگ بر این استان، باید نگاهی جامع داشت که فراتر از مرزهای جغرافیایی و پیامدهای مستقیم نظامی، تمامی ابعاد زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی را در بر گیرد.

انتهای پیام/257