به گزارش خبرگزاری تسنیم از نطنز، در این جنگ نباید دچار غرور و انفعال شویم و به تعبیر رهبر شهیدمان هر دو سمی مهلک هستند و تلاش‌ها، رشادت‌ها، تدبیرها و استراتژی‌های انسانی، هرچند ضروری و ارزشمندند، اما در نهایت، کارایی و نتیجه‌بخش بودن آن‌ها به اراده و مشیت الهی وابسته است.

تنگه هرمز به عنوان یکی از حیاتی‌ترین نقاط استراتژیک جهان در عرصه روابط بین‌الملل نقشی کلیدی در انتقال انرژی و تجارت جهانی ایفا می‌کند و جمهوری اسلامی ایران، با درک این اهمیت و با رعایت اصل حُسن همجواری، همواره از این موقعیت ژئوپلیتیک به شکلی مسئولانه عمل کرده است.

با این حال جنگ‌ پیشرو و رویکردهای منطقه‌ای و بین‌المللی، ضرورت بازنگری در استراتژی‌های ایران در این حوزه را بیش از پیش نمایان ساخته است؛ تنگه هرمز گلوگاه اصلی انتقال بخش قابل توجهی از نفت و گاز جهان یعنی حدود 30 درصد است و کنترل یا تأثیرگذاری بر این تنگه، به معنای دستیابی به اهرم قدرتمندی در معادلات جهانی انرژی و اقتصاد است.

هنری کیسینجر، استراتژیست برجسته، بر اهمیت کنترل جریان نفت جهانی تأکید کرده و آن را مساوی با کنترل جهان دانسته است و ایران نیز با الهام از این دیدگاه، و با توجه به فشارهای فزاینده بین‌المللی، از رویکرد منفعلانه عبور کرده و رویکردی فعالانه‌تر را در قبال تنگه هرمز اتخاذ کرده است.

با تصمیم کمیسیون امنیت ملی مبنی بر دریافت عوارض از عبور کالاها از تنگه هرمز به ریال و همچنین الزام پرداخت‌ها به یوان، گامی اساسی در جهت تقویت موقعیت اقتصادی و سیاسی ایران تلقی می‌شود و از طرفی دیگر روسیه با اعلام پرداخت‌های نفت و گاز با یوان تکمیل‌کننده پازل شده است.

این ابتکار عمل، در صورت اجرای موفقیت‌آمیز، می‌تواند منجر به نتایج مختلفی از جمله افزایش اعتبار و ارزش ریال ایران شود؛ دریافت عوارض به واحد پول ملی ایران، می‌تواند به تقویت جایگاه ریال در بازارهای جهانی و افزایش تقاضا برای آن کمک کند ک این امر به نوبه خود، در مقابله با تورم و بی‌ثباتی اقتصادی داخلی مؤثر خواهد بود.

خنثی‌سازی تحریم‌های یک‌جانبه از دیگر آثار این موضوع است به نحوی که با اعمال محدودیت‌هایی برای عبور کشتی‌های کشورهای خاص مانند آمریکا و اسرائیل و الزام به پرداخت با ارزهای جایگزین مانند یوان، ایران می‌تواند بخش قابل توجهی از تأثیر تحریم‌های اقتصادی غرب را کاهش دهد  این رویکرد، کشورهای اروپایی را نیز به پذیرش ساز و کارهای جدید وادار خواهد کرد.

شکل‌گیری نظم نوین جهانی از دیگر آثار است به نحوی که پذیرش پرداخت‌ها به یوان توسط سایر کشورها، به ویژه با همراهی قدرت‌هایی چون روسیه، می‌تواند نقطه عطفی در گذار از سلطه پترودلار در تجارت جهانی و آغازگر شکل‌گیری نظم اقتصادی و سیاسی نوین باشد و این نظم جدید، احتمالاً شاهد افزایش نقش کشورهای عضو بریکس و کاهش نفوذ سنتی قدرت‌های غربی خواهد بود.

تقویت روابط با قدرت‌های نوظهور از دیگر آثار است و این استراتژی می‌تواند موجب تقویت روابط ایران با کشورهای آسیای مرکزی، قفقاز، شرق آسیا و سایر کشورهایی شود که به دنبال تنوع‌بخشی به شرکای تجاری و کاهش وابستگی به سیستم مالی غرب هستند.

اجرای موفقیت‌آمیز این استراتژی، مستلزم مدیریت دقیق تنش‌ها، دیپلماسی فعال و هماهنگی کامل در سطوح داخلی و بین‌المللی است و در حالی که این رویکرد پتانسیل بالایی برای منافع ملی ایران دارد، موفقیت نهایی این طرح، به همراهی و حمایت حداکثری تمامی ارکان نظام و همچنین همراهی مردم بستگی دارد.

استراتژی ایران در قبال تنگه هرمز که با هدف افزایش اقتدار ملی و تأثیرگذاری در نظم نوین جهانی اتخاذ شده، فرصتی بی‌نظیر را برای بازتعریف جایگاه ایران در معادلات منطقه‌ای و بین‌المللی فراهم می‌آورد و این رویکرد، با تأکید بر ابزارهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی، می‌تواند گامی مؤثر در جهت تحقق منافع ملی و شکل‌گیری جهانی عادلانه‌تر و متوازن‌تر باشد.

یادداشت از عبداله اختری، کارشناس مسائل سیاسی

انتهای پیام/804