نگاه تحلیلگران ترکیه به استراتژی ایران؛ تضمین خردمندانه برای پایان جنگ

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، بلوف های مکرر دونالد ترامپ درباره انجام حملات کوبنده به ایران، توجه تحلیلگران جهان و منطقه را به سوی خود جلب کرده است.

شب گذشته، اغلب شبکه های تلویزیونی ترکیه میزگردهای خود را به بررسی این موضوع اختصاص دادند: چرا ترامپ مرتب جدول زمانی تهدیدات خود را عوض می کند و مسیر استراتژی سیاسی و دفاعی ایران در برابر ترامپ چیست؟ کارشناسان امنیتی - دفاعی ترکیه همچنین به سخنان ترامپ درباره ارسال تسلیحات برای گروه های تجزیه طلب کُرد اشاره کرده و سوابق این موضوع را بررسی کردند.

در میزگرد مفصل شبکه تلویزیونی سی.ان.ان ترکیه، به این اشاره شد که برخلاف تصور برخی از کارشناسان سیاسی، تغییر مکرر تصمیمات و مواضع ترامپ، نوعی تغییر تاکتیکی عامدانه برای فریب دادن سیاستمداران و فرماندهان ایرانی نبوده و نشان دهنده دو واقعیت آشکار است: اول این که ترامپ، شخصیت باثباتی نیست و به عنوان یک رئیس جمهور ناشی و کارنابلد، تلاش می کند تا با مواضع هیجانی و تکانشی، جنگ را به صورت روزمره و بدون برنامه پیش ببرد. دوم این که آمریکا و اسرائیل، با وجود حملات گسترده به ایران عملاً نتیجه ای به دست نیاورده و در بن بست قرار گرفته اند.

گونگور یاووز اصلان از روزنامه نگاران مشهور ترکیه در مصاحبه با شبکه خبری تی.آرتی گفت: «کافیست به طور مرتب، سخنان شفاهی و پیام های مکتوب ترامپ را پیگیری و رصد کنید و به شکلی ساده و اجمالی، رفتار و گفتار او را ارزیابی و تحلیل محتوا کنید. خیلی زود در می یابید که او نه تنها بی ادب و گستاخ است، بلکه تعادل روحی و عقلی ندارد و خودش هم یادش نیست که دیروز و پریروز چه گفته و بنابراین سخنانی بر زبان می آور که در تضاد با گفته های قبلی خود اوست. البته این فقط مشکل ترامپ نیست. در حالت عادی، انتظار می رود تیم معاونین، مشاورین و دستیاران، این نکته ها را گوشزد کنند و مانع از تکرار خطاها شوند. ولی مساله اینجاست که کل کابینه، تیم و مشاورین ترامپ مانند خود او بی تجربه و نابلد هستند و با رفتارهای نمایشی و دور از آداب سیاسی و حکمرانی رفتار می کنند».

غفار یاکینجا از دیگر روزنامه نگاران ترکیه نیز اعلام کرد: «شهروندان آمریکا، تا اینجای کار، فقط بابت گران شدن بنزین 8 میلیارد دلار ضرر کرده اند! یعنی اضافه خرج بنزین برای خودروهای آمریکایی فقط در یک بازه زمانی یک ماهه به 8 میلیارد دلار رسیده و این در حالی است که در بخش های دیگر نیز، تورم و رکود به وجود آمده است. می دانید که اقتصاد آمریکا، حساسیت فراوانی به افزایش آمار بیکاری دارد و معمولاً افزایش تعداد بیکارها، به عنوان زهری قوی شناخته می شود که می تواند موجب ورشکستگی یک سیاستمدار شود. الان این اتفاق برای دونالد ترامپ روی داده و تنها در عرض یک ماه، تعداد بیکارهای آمریکا با افزایش 4 دهم درصد روبرو شده و این به معنی تضعیف موقعیت جمهوریخواهان در انتخابات آتی خواهد بود».

استراتژی ایران و مقاله ظریف

پروفسور ارمغان اَزترک از دانشگاهیان ترکیه در میزگرد تلویزیونی شبکه ان.تی.وی اعلام کرد: «یکی از مهمترین و در عین حال دشوارترین وظایف یک رهبر سیاسی، مساله تصمیم سازی و تصمیم گیری است. اساساً رهبری که توان تصمیم گیری ندارد، نباید به فعالیت سیاسی ادامه دهد. حالا همه جهانیان متوجه شده اند که این تغییر حرف ها و این تغییرات مکرری که در جداول زمانی تهدیدات ترامپ روی می دهد، ناشی از عجز و ناتوانی او در تصمیم گیری و تصمیم سازی است. جنگ به چهلمین روز خود نزدیک شد و ترامپ هنوز هم نمی داند می خواهد چکارکند؟ آیا می خواهد بجنگد، می خواهد آتش بس کند، می خواهد ادامه دهد، می خواهد توافق امضا کند؟ سردرگم است. ولی در طرف مقابل، ایرانی ها تکلیفشان با خودشان روشن است. آنان می گویند: با تمام توان دفاع می کنیم، حمله می کنیم، آمادگی جنگ طولانی مدت داریم و تنها زمانی حاضر به توافق خواهیم شد که آمریکا و اسرائیل به ما تضمین ارائه دهند و مطمئن شویم که حمله مجددی در کار نخواهد بود. چنین چیزی به این معنی است که برخلاف آمریکا، ایران دچار بلاتکلیفی و ابهام استراتژیک نیست».

نوزاد چیچک از روزنامه نگاران مشهور ترکیه در میزگرد دیگری در شبکه تلویزیونی صد (یوز تی.وی) اعلام کرد: «من نگاهی به اخبار و اظهارنظر مقامات ایرانی و تحلیلگران منطقه و جهان انداختم. ظاهراً انتشار مقاله ظریف درباره یافتن مسیری برای دیپلماسی، با مخالفت های بسیاری روبرو شده و همه به این ایده او واکنش منفی نشان داده اند».

خانم پروفسور دنیز اولکه کایناک از دانشگاهیان ترکیه نیز در همین برنامه و در واکنش به سخنان چیچک گفت: «این واکنش ها طبیعی و منطقی است. وقتی طرف مقابل، همچنان حمله می کند، نمی توان از مذاکره حرف زد. آمریکا و اسرائیل در این مدت، هیچگاه حجم حملات خود به شهرهای ایران را کم نکرده و رفتاری انجام نداده اند که نشان دهد نیتی برای گفتگو و توقف جنگ دارند. در نتیجه سخن گفتن از مذاکره، منطقی نخواهد بود».

استراتژی دقیق ایران

عبدالله چیفتچی که رسانه های ترکیه او را به عنوان یک استراتژیست مشهور می شناسند، در میزگرد شبکه تلویزیونی سی.ان.ان ترک، درباره استراتژی ایران گفت: «اگر در هر کشور دیگری، این حجم از حمله روی دهد، آمریکا و اسرائیل همه فن آوری مدرن خود را به کار بگیرند و تعداد زیادی از رهبران و فرماندهان از بین بروند، افراد باقیمانده، سریعاً میدان جنگ را ترک کرده و به دو دسته تقسیم می شوند. یک دسته از آنها مقادیر فراوانی پول و جواهرات برداشته و به خارج فرار می کنند. دسته دوم نیز خودشان را تسلیم می کنند و جنگ خیلی سریع تمام می شود. اما در ایران چنین چیزی روی نداد و در آینده نیز روی نخواهد داد. چرا؟ چون رهبران و فرماندهان ایرانی، دیدگاه حسینی دارند و اهل فرار و تسلیم نیستند و این همان نکته ای است که فرماندهان آمریکایی و اسرائیلی آن را درک نمی کنند و با همان شابلون ها و ذهنیتی که رهبران کشورهایی مانند ونزوئلا و کشورهای دیگر را قضاوت کرده اند، به ایران نیز از همان دریچه می نگرند. یکی باید به آنها بگوید: این ابزار شناخت شما درباره ایران جواب نمی دهد».

عبدالله چیفتچی در ادامه افزود: «در جنگ های بزرگ، خطری بزرگتر از خطر محاسبات غلط وجود ندارد. الان به وضوح می توانیم ببینیم که هم آمریکا و هم اسرائیل، بر اساس محاسبات غلط به میدان آمدند. دیدید که ژنرال اسرائیلی هم به محاسبات غلط درباره حزب الله لبنان اذعان کرد و آشکارا گفته که انتظار این حجم از تاب آوری، ترمیم نیرو و حجم حملات را نداشته اند. آنها درباره ایران نیز خطای محاسباتی جدی دارند. ایرانی ها به تهدیدات خود درباره تنگه هرمز و حمله به پایگاه های آمریکا و در کشورهای خلیج فارس عمل کردند و ذخایر موشکی آنها نیز تمامی ندارد. در نتیجه دونالد ترامپ باید واقعاً فکری به حال خودش بکند و از این جنگ بیرون برود. اگر نه با هدف گرفتن پل ها و نیروگاه ها، به هیچ نتیجه روشنی دست نخواهد یافت».

دکتر نعیم بابور اوغلو از متخصصین مطالعات نظامی و دفاعی نیز می گوید: «آمریکا می گوید فقط 400 نفر از نظامیان مجروح شده اند. به طور طبیعی در میدان جنگ، ما چنین نگرشی داریم که اگر در یک کارزار 10 نفر زخمی شوند، یکی از آنها جان خود را از دست می دهد. یعنی اگر آمریکا 400 مجروح دارد، قطعاً شمار کشته ها نیز 40 نفر یا بالاتر از آن است. ولی ترامپ راضی به انتشار این آمارها نیست و در نمایشی که برای نجات خلبان به راه انداختند، یک هزینه پانصد میلیون دلاری صرف شده و ارتش آمریکا متحمل خسارات بسیاری شده است. اینها نشان می دهد که تیم ترامپ، هیچ شناختی از استراتژی جنگ ندارد».

ارسال سلاح برای کردها

یکی دیگر از موضوعات مورد توجه تحلیلگران ترکیه، اشاره مستقیم دونالد ترامپ، درباره ارسال سلاح برای گروه های تجزیه طلب کُرد بود.

خانم پروفسور دکتر چاغلا گل یسَوی از دانشگاهیان ترکیه درباره این موضوع گفت: «سخنان ترامپ درباره ارسال تسلیحات، تازه نبود. می دانیم که قبلاً هم، آمریکا و اسرائیل بارها تلاش کرده اند تا گروه های تجزیه طلب کُرد را در مسیر تحقق اهدافشان به کار بگیرند. اما این هدف، چندین مانع و چالش بزرگ دارد. اول این که حتی با فرض صحت ارسال سلاح، این گروه ها در برابر سپاه و ارتش ایران، هیچ نوع ظرفیت و توان خاصی برای رویارویی و اثرگذاری ندارند و به راحتی تار و مار خواهند شد. دوم این که بیش از 5 گروه کُردی به منظور مقابله با ایران یکی شدند و بیانیه صادر کردند. اما بررسی اجمالی اساسنامه ها و گذشته آنها، نشان می دهد که هر کدام از آنها، اهداف و خواسته هایی دارند که در تضاد با گروه دیگری است و در نتیجه اختلافات داخلی مهمی دارند و آمریکا نمی تواند به آنها تکیه کند».

در باره همین موضوع خانم دکتر اوزگه اوزون از دیگر چهره های دانشگاهی ترکیه نیز اعلام کرد: «البته این گروه های کُردی، صحت سخنان ترامپ را تکذیب کرده و گفته اند که هیچ نوع تسلیحاتی به دستشان نرسیده است. باید دید آیا این سخنان ترامپ، نوعی بلوف و تهدید غیرمستقیم علیه ایران است یا نه. برخی از این گروه ها نیز گفته اند: ما سلاحی نگرفته ایم و احتمالاً اطرافیان ترامپ او را فریب داده اند و با دادن گزارش غلط درباره هزینه گروه های پروکسی، دست به اختلاس زده اند».

انتهای پیام/