روش‌های نوین تربیتی برای تقویت تاب‌آوری و آمادگی همه‌جانبه نسل نوجوان

به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری تسنیم، در دوره حساس کنونی که با نام "جنگ رمضان" شناخته می‌شود، رویکردهای تربیتی در کشور عزیزمان، با محوریت تقویت تاب‌آوری و آمادگی همه‌جانبه برای تعامل با نسل نوجوان، دستخوش تغییرات قابل توجهی شده است.

 این تغییرات را می‌توان در لایه‌های زیر بررسی کرد:

1- تربیت در بستر پدافند غیرعامل (آموزش زیست در شرایط سخت): در این دوره، مدارس و مراکز فرهنگی باید از حالت کلاس‌محور به مراکز مهارت‌محور تبدیل شوند. شیوه‌های نوین بر آموزش عملی تأکید دارند. دانش‌آموزان و جوانان باید اصول مدیریت بحران فردی و جمعی را بیاموزند تا در زمان حملات یا قطع زیرساخت‌ها، بتوانند آرامش خود را حفظ کرده و به دیگران کمک کنند.

سواد سلامت و امدادگری: آموزش کمک‌های اولیه باید به یکی از ارکان جدایی‌ناپذیر در مساجد و مدارس تبدیل شود. هدف این است که هر خانه یک امدادگر داشته باشد.

2- سواد رسانه‌ای به مثابه زره دفاعی: در "جنگ رمضان"، نبرد در فضای مجازی به اندازه‌ی میدان نظامی، شدید است. جنگ روایت‌ها ساری و جاری است و هرکس روایت صادقانه و سریع‌تری ارائه دهد، زودتر باورپذیر می‌شود. روش‌های تربیتی نوین بر تفکر انتقادی تمرکز دارند: تکنیک ضدشایعه: باید جوانان را آموزش دهیم که چگونه منبع خبر را شناسایی کنند و در برابر عملیات روانی دشمن (که هدفش ناامید کردن ملت است)، مقایسه و تحلیل انجام دهند. روایتگری اول شخص: تشویق جوانان به تولید محتوا از واقعیت‌های زندگی و مقاومت مردم، نقش مهمی در اعتمادسازی میان نسل نوجوان و جوان دارد. این اقدام باعث می‌شود روایت‌های جعلی رسانه‌های بیگانه نتوانند جایگزین حقیقت شوند.

3- الگوسازی از شهادت و ایثار: در پرتو شهادت مظلومانه قائد کبیر انقلاب اسلامی حضرت امام خامنه ای و شهدای جنگ رمضان، مفهوم ایثار در متون تربیتی بازتعریف می‌شود. برکت خون آنان باعث بیداری تمام ملت ایران گردید. پیوند عاطفی با قهرمانان ملی و معرفی ابعاد شخصیتی آنان به عنوان الگوهای زنده و ملموس، باعث نزدیکی الگوها و نوجوانان خواهد شد. برای یافتن قهرمان، کافیست نگاهی به اطراف خود بیندازیم؛ قهرمانان و الگوهایی بی‌بدیل در میان ما حضور دارند. * تقویت روحی ملی‌گرایی دینی: تأکید بر اینکه دفاع از خاک ایران یک وظیفه شرعی و میهنی جدایی‌ناپذیر است. این موضوع به نسل جدید کمک می‌کند تا هویت خود را در ایستادگی در مقابل متجاوز بازتعریف کند.

4- تربیت اقتصادی و خودکفایی (اقتصاد مقاومتی در آموزش و تربیت): با توجه به فشارهای اقتصادی و تحریم‌ها، تربیت باید به سمت تولید دانش‌بنیان سوق پیدا کند. فرهنگ قناعت و مدیریت منابع: آموزش دانش‌آموزان برای استفاده بهینه از منابع انرژی و مواد غذایی در زمان بحران و ترویج فرهنگ قناعت در این برهه زمانی، حیاتی است.  ترویج مشاغل خانگی و دانش‌بنیان: تشویق به یادگیری مهارت‌هایی که حتی در شرایط سخت جنگی بتوانند چرخه‌های اقتصاد کشور را (هرچند کوچک) به حرکت درآورند. نقش مشاغل خانگی در این میان حائز اهمیت است.

5- تقویت انسجام اجتماعی و همدلی (تربیت محله‌محور): یکی از زیباترین جلوه‌های تربیتی در این دوران، بازگشت به الگوی محله و مسجد است. پررنگ شدن نقش محوری مساجد در محلات، نقش بسزایی در ایجاد همدلی اجتماعی و همبستگی آحاد مردم داشته است. تشکل‌های خودجوش جوانان: تربیت در بستر گروه‌های جهادی که وظیفه توزیع اقلام، شناسایی خانواده‌های نیازمند و تقویت روحیه اهالی محل را برعهده دارند. این کار باعث شده تا نسل Z و آلفا، مسئولیت‌پذیری اجتماعی را در میدان عمل بیاموزند.

 این روش‌ها در مجموع، نسلی را می‌سازند که نه تنها از سایه جنگ نمی‌هراسد، بلکه از دل این تهدید بزرگ، فرصتی برای رشد شخصیت، تخصص و اتحاد ملی می‌سازد. حقیقتاً برکت خون شهیدان و رهبر انقلاب اسلامی با الهام‌بخشی باعث شده تا انقلابی نوین در تربیت نسل جوان پدید آید و مردم ما دوباره برای وطن، حماسه‌سرایی کنند. انگار نوجوانان و جوانان ما برای اعتلای ایران مبعوث شده‌اند.

دکتر علیرضا کربلایی میرزا

عضو شورای عالی آموزش و پرورش

انتهای پیام/