به گزارش خبرگزاری تسنیم از اراک، عبدالحسین میرزا فرمانفرما، بانی و واقف یکی از مهم‌ترین موسسات پژوهشی و پزشکی کشور یعنی انستیتو پاستور است که 90 سال پیش در بخشی از اراضی خویش در غرب تهران آن روزگار بنیان گذارد و تاکنون خدمات مفیدی در زمینه مبارزه با امراض مسری و واگیردار به مردم تهران و ایران ارائه کرده است البته فرمانفرما به عنوان واقف در اراک و استان مرکزی نیز شناخته شده است و موقوفات مختلفی بنامش موجود است.

در متن وقف‌نامه انستیتو پاستور، هدف از ساخت این موسسه، تهیه و تدارک مواد تزریقی لازم و اسباب و لوازم تلقیح امراضی مانند آبله، طاعون، وبا، هاری، سفلیس، سوزاک و غیره ذکر شده است. فرمانفرما مبلغ 10 هزار تومان آن زمان هم برای ساخت این بناها اختصاص داد. اراضی مورد نظر برای محل ساخت این موسسه، محلی بود که فرمانفرما آن را از خواهرش نجم‌السلطنه و نیز ورثه سید فندرسکی خریداری کرده بود.

فرمانفرما در تاریخ بیست و یکم فروردین ماه سال 1303 ش. زمین این موسسه را به انضمام مجرای دو ساعت در گردش هفت از مجرای قنات کوثریه به طور رسمی برای استفاده در مریضخانه با سقف پذیرش 20 بیمار، طبیب، جراح و مستخدم وقف نمود. قنات کوثریه، طولانی‌ترین قنات تهران آن زمان نیز به دست عبدالحسین خان و با هزینه شخصی‌اش احداث شد. مظهر این قنات، نبش خیابان پاستور و 12 فروردین امروز بود. علاوه بر مصرف شخصی و نیز وقف بخشی از آب این قنات برای انستیتو پاستور، فرمانفرما اجازه داد تا سهم دیگری از آب این قنات، به مصرف ساکنان غرب شهر تهران برسد.

طبق متن وقف‌نامه موجود، تولیت موقوفات فرمانفرما تا زمان حیات به عهده خودش و بعد از آن به عهده بزرگ‌ترین فرزندان ذکور او، فرزندان ذکور همسرش عزت‌الدوله، نسل در نسل گذاشته شده است. نظارت بر این موقوفات هم بر عهده بزرگ‌ترین فرزند ذکورش که ممکن است از سایر همسران او باشند، نسل در نسل گذاشته شده است.

انستیتو پاستور از اقدامات ارزشمندی بود که در پایان دوره قاجار انجام شد و به تدریج «در مهار بیماری شایع عفونی از جمله سل در ایران نقش عمده‌ای داشت».

مه‌سا رجبی در مقدمه کتاب میراث فرمانفرما خاندان فرمانفرماییان را از خاندان‌های پرآوازه و ثروتمند ایرانی برمی‌شمارد و می‌نویسد: نفوذ سیاسی، اقتصادی و فرهنگی این خانواده در طول دوران قاجار و حتی پس از آن غیرقابل انکار است. عبدالحسین میرزا فرمانفرما مهم‌ترین و بانفوذترین عضو این خانواده است. نگارش زندگی پرفراز و نشیب او که مردی قدرتمند، بانفوذ و زیرک در عرصه سیاست بود، از چند نظر اهمیت دارد.

از یک سو عبدالحسین میرزا صاحب تعداد زیادی فرزند و نواده است که اغلب آنها در زمینه‌های مختلف دانش و انواع مهارت، پرآوازه و صاحب اثر هستند و راه پدر را در شاخه‌های مختلف ادامه داده‌اند. در میان فرزندان او از معمار استادیوم ورزشی آزادی تا متخصص در امور بانکی و مادر مددکار اجتماعی تا مورخ و حتی مبارز سیاسی وجود دارد و همه اینها به رویکرد و نگاه آینده‌نگر عبدالحسین میرزا و عطش او برای یادگیری علوم و فنون جدید و ترغیب و تشویق و سخت‌گیری او برای علم‌آموزی فرزندانش بازمی گردد که منجر به ایجاد عقبه‌ای بزرگ شده است.

وی، وقفیات عبدالحسین میرزا را دارای اهمیت قابل توجهی برمی‌شمارد که با مطالعه زندگی او و خاندانش متوجه می‌شویم که اغلب خاندان او از مادر، خواهر و برادر همه وقفیاتی دارند که حائز اهمیت است: ''شاهزاده هما خانم، مادر عبدالحسین میرزا، مسجد و مدرسه شاهزاده خانم که امروز با نام مسجد الزهراء شناخته می‌شود را وقف کرد. نجم‌السلطنه خواهر تنی او، بیمارستان نجمیه که اولین بیمارستان خصوصی تهران بود را وقف بیماران مستمند کرد.''

به گزارش تسنیم، درحالی که در روزهای اخیر دشمن صهیونی- آمریکایی در جنایتی علیه ملت ایران خوی وحشیانه اش را به نمایش گذاشته و انستیتو پاستور را در تهران مورد هدف تهاجم تروریستی خود قرار داده، صنم نراقی، از نوادگان عبدالحسین میرزا فرمانفرما واقف زمین انیستیتو روایت می‌کند: ''پدربزرگم زمین را برای ساخت این انیستیتو به عنوان بخشی از توسعه زیرساخت‌های بهداشت عمومی ایران اهدا کرد. عمویم سال‌ها آن را مدیریت کرد. ما بچه‌ها به دیدنش می‌رفتیم و واکسیناسیون‌ مختلف‌مان را دریافت می‌کردیم. این موضوع درباره نظام فعلی ایران نیست. هدف اسرائیل نابودی گذشته، حال و آینده ما به عنوان یک ملت است. روزی خواهد رسید که رضا پهلوی را به جرم خیانت و کمک و معاونت در جنایات جنگی محاکمه خواهیم کرد.''

انتهای پیام/711/