گروه تفسیر جنگ خبرگزاری تسنیم (روز 35 - گزارش شماره 212)

اما پرسش مهم این است که این اهداف چگونه سرنگون می‌شوند. شواهد تصویری منتشرشده نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از این عملیات‌ها با سامانه‌های پدافندی اپتیکی انجام می‌شود؛ سامانه‌هایی که هم علیه پرنده‌های بدون‌سرنشین و هم در برخی موارد علیه اهداف سرنشین‌دار به‌کار گرفته شده‌اند.

بر اساس این شواهد، یکی از مهم‌ترین سامانه‌های مورد استفاده، سامانه «مجید» است؛ سامانه‌ای که در سال‌های اخیر توسعه یافته و در هر دو دوره درگیری اخیر عملکرد خیلی خوبی از خود نشان داده است. این سامانه به‌ویژه در مقابله با اهداف کوچک، کم‌ارتفاع و با سطح مقطع راداری پایین مانند پهپادها کارایی بالایی دارد و عملاً بخشی از خلأهای پدافند کلاسیک را پوشش داده است.

تفاوت اصلی سامانه‌های اپتیکی با سامانه‌های راداری در ماهیت عملکرد آن‌هاست. رادارها با ارسال امواج و دریافت بازتاب آن‌ها کار می‌کنند؛ مزیتی مانند برد بلندتر و عدم نیاز به دید مستقیم دارند، اما در عین حال، به‌دلیل انتشار امواج، قابل کشف و اخلال نیز هستند. در مقابل، سامانه‌های اپتیکی به‌صورت پسیو (غیرفعال) عمل می‌کنند؛ یعنی امواجی منتشر نمی‌کنند و بنابراین شناسایی آن‌ها برای طرف مقابل بسیار دشوارتر است. افزون بر این، در شرایط مناسب، دقت بالاتری نیز دارند.

البته این سامانه‌ها محدودیت‌هایی هم دارند؛ از جمله نیاز به دید مستقیم و تأثیرپذیری از شرایط جوی. با این حال، در سناریوهایی که هدف در ارتفاع پایین و در برد مناسب قرار دارد که دقیقاً ویژگی بسیاری از پهپادهاست کارآمدی آن‌ها به‌مراتب بیشتر می‌شود.

در کنار «مجید»، تسلیحات دیگری مانند موشک‌های قائم-118 یا سامانه‌هایی نظیر 385 نیز در این حوزه به‌کار گرفته شده‌اند و به‌ویژه در مقابله با پهپادها عملکرد مؤثری داشته‌اند. مجموعه این ابزارها نشان می‌دهد که پدافند، به‌صورت ترکیبی از راهکارهای اپتیکی و موشکی، در حال پاسخ‌دادن به تهدیدات نوین است.

یکی از تفاوت‌های مهم این درگیری با جنگ‌های پیشین از جمله جنگ 12روزه همین بهبود در مقابله با پهپادهاست. در آن دوره، پهپادها نقش مهمی در هدف قرار دادن سامانه‌های پدافندی و لانچرهای موشکی ایفا می‌کردند؛ اما اکنون، با افزایش توان رهگیری و انهدام آن‌ها، این مزیت تا حدی از طرف مقابل سلب شده است.

در نهایت، باید به پهپادهایی مانند «لوکاس» نیز اشاره کرد که گفته می‌شود با الگوبرداری از پهپادهای انتحاری ایرانی توسعه یافته‌اند. طبق گزارش‌ها، تاکنون چند فروند از این نوع نیز مورد اصابت قرار گرفته‌اند. مجموع این تحولات نشان می‌دهد که کنترل و انهدام پهپادها به یکی از میدان‌های اصلی رقابت در جنگ‌های مدرن تبدیل شده و هرگونه برتری در این حوزه، مستقیماً بر موازنه عملیاتی تأثیر می‌گذارد.

انتهای پیام/