گذار از «واقعه نظامی» به «پدیده تمدنی»

به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، نشست علمی - تحلیلی «مواجهه اندیشه‌ای جهان اسلام با جنگ رمضان» در پنجمین بخش از گزارش‌های خود، به بررسی تطبیقی جایگاه ایران در شرق دور پرداخت. دکتر محمدعلی ربانی، مدیرکل همکاری‌های علمی و دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، با خوانشی تمدنی از نبرد اخیر، تحولات را فراتر از یک رویارویی نظامی توصیف کرد و از تثبیت تصویر ایران به عنوان «قطب عقلانیت و مقاومت» در جنوب شرق آسیا سخن گفت.

این اندیشمند در ابتدای سخنان خود با نگاهی کلان به تحولات اخیر، تأکید کرد که نباید جنگ رمضان را صرفاً در چارچوب یک «رخداد نظامی» محدود کرد. وی اظهار داشت: این نبرد در حقیقت یک رویداد گفتمانی و تمدنی بود که توانست تصویر ایران را به عنوان نماد مقاومت، عقلانیت و ایستادگی در برابر تجاوز، در افکار عمومی و محافل نخبگانی جهان اسلام به‌ویژه در منطقه آسیای جنوب شرقی برجسته‌تر از گذشته نماید.

به باور وی، این تحول نشان‌دهنده تغییر در ادراک نخبگان جهان اسلام نسبت به کنشگری ایران است؛ چرا که قدرت سخت ایران اکنون با یک پیوست نرم‌افزاری از جنس «عقلانیت دفاعی» در ذهنیت جمعی مسلمانان گره خورده است.

مدیرکل همکاری‌های علمی سازمان فرهنگ و ارتباطات با کالبدشکافی ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی کشورهای آسیای جنوب شرقی، به ریشه‌های درک مشترک میان ایران و این منطقه پرداخت. وی خاطرنشان کرد: گرایش تاریخی به صلح، تجربه تلخ استعمار در قرون گذشته و سابقه دیرینه تعاملات فرهنگی با ایران، موجب شده است تا بخش قابل توجهی از نخبگان و جریان‌های فکری این منطقه، تحولات اخیر را نه یک تنش منطقه‌ای، بلکه در چارچوب «تقابل با پروژه‌های سلطه و استعمار» تحلیل کنند.

دکتر ربانی تصریح کرد که این حافظه تاریخی مشترک، زبانی را پدید آورده است که نخبگان اندونزی، مالزی و دیگر کشورهای این حوزه، از طریق آن توانسته‌اند با منطقِ مقاومت ایران ارتباطی ارگانیک و معنایی برقرار کنند.

وی در بخش دیگری از گزارش خود، به تحلیل جریان‌های فکری فعال در منطقه پرداخت و افزود: جریان‌های روشنفکری دینی، گروه‌های اجتماعی و برخی جریان‌های اسلام‌گرا در شرق آسیا، با نگاهی مستقل و تحلیلی به میدان آمده‌اند. این گروه‌ها بدون تأثیرپذیری از بوق‌های تبلیغاتی غرب، بر «مشروعیت دفاع ایران» و نقش سازنده آن در معادلات منطقه‌ای تأکید ورزیده‌اند.

به گفته دکتر ربانی، این سطح از حمایت نخبگانی نشان‌دهنده آن است که روایت ایران از جنگ رمضان، به دلیل انطباق با قواعد حقوقی و اخلاقی، توانسته است در لایه‌های عمیق جریان‌های فکری منطقه نفوذ کرده و جایگاه ایران را به عنوان یک قدرت متوازن‌کننده تثبیت کند.

دکتر محمدعلی ربانی در پایان سخنان خود، بر جنبه‌های ایجابی و فرصت‌آفرین این تحولات برای آینده روابط فرهنگی تأکید کرد. وی خاطرنشان ساخت: تحولات اخیر می‌تواند به افزایش چشمگیر سرمایه اجتماعی و معنوی ایران در میان توده‌ها و نخبگان جهان اسلام منجر شود.

وی این دستاورد را یک فرصت راهبردی برای «تقویت دیپلماسی فرهنگی و علمی» جمهوری اسلامی ایران برشمرد و یادآور شد که اکنون زمان آن فرارسیده است تا با بهره‌گیری از این فضای مثبت، شبکه تعاملات نخبگانی میان دانشگاه‌ها و مراکز علمی ایران با جهان اسلام گسترش یابد. از دیدگاه ایشان، تبدیل این سرمایه معنوی به همکاری‌های پایدار علمی، کلید صیانت از دستاوردهای تمدنی نبرد رمضان در عرصه بین‌الملل خواهد بود.

انتهای پیام/