حجت‌الاسلام دکتر سید مهدی موسوی، پژوهشگر علوم اسلامی و استاد حوزه علمیه قم، در گفت‌و‌گو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، با موضوع سیر مطالعاتی آثار  امام شهید حضرت آیت الله خامنه‌ای به بررسی نقش سیره پیامبر اکرم(س) و اهل بیت(ع) در آثار ایشان پرداخت و گفت: نظام فکری امام شهید برای تحول و رستاخیز وجودی انسان است. اگر با این آثار انس بگیریم و نظم فکری ما بر پایه تحول و انقلاب درونی و رستاخیز اجتماعی شکل بگیرد ما می‌توانیم به عنصری مؤثر در فضای فرهنگی و سیاسی در جامعه تبدیل شویم. این نظام فکری برگرفته از قرآن کریم و سیره معصومین علیهم‌السلام است.

وی تحول‌خواهی انسان در جهت رشد و اثرگذاری را از آموزه‌های معصومین دانست و افزود: طبق این آموزه‌ها باید با ایجاد تحول در خود به یک انسان فاعل شکوفای تأثیرگذار و یک کنشگر مؤثر محوری در جامعه خود تبدیل شویم. سیره پیامبر و اهل بیت نیز همین مبارزه، تلاش و جهاد مداوم فکری و فرهنگی و سیاسی و اجتماعی بوده است. اگر به‌دنبال درک این مفهوم هستیم باید به سیره مراجعه کنیم. از همین رو رهبر شهید، بخش اعظمی از آثار خود را به تبیین سیره معصومین علیهم السلام اختصاص دادند و تلاش کردند دورنمایی از زندگی اهل بیت و محور حرکت ایشان را به ما معرفی کنند.

پژوهشگر علوم اسلامی و انسانی با بیان روش پرداخت رهبر شهید به سیره اهل بیت(ع) تصریح‌ کرد: ایشان یک مورخ نیست که بنا داشته ‌باشند همه جوانب حیات اهل بیت را بیان کند، بلکه رهبر شهید، یک متفکر و یک مصلح اجتماعی است که به‌دنبال کشف اصلاح‌گری اهل بیت و سلسله اتصال انبیا و اولیای الهی است که موجب تحول و تکامل جامعه اسلامی شده‌است. به همین جهت تلاش کردند سیره معصومین و تاریخ اسلامی را در چارچوب نظام فکری در «طرح کلی اندیشه اسلامی» و «روح توحید و نفی عبودیت غیر خدا» روایت کنند. سیره معصومین علیهم‌السلام الگو بخش تحول و صیرورت وجودی انسان‌هاست که هر چه انس بیشتری با این مفاهیم ایجاد شود، بیشتر اهل جهاد و انقلاب خواهد شد. همین سبب شد سیره معصومین در شرایط جنگ و صلح الهام‌بخش رهبر شهید باشد.

وی با اشاره به اولین بخش از کتاب «روح توحید و نفی عبودیت غیر خدا» گفت: این بخش مربوط به برنامه پیامبر اکرم در ایجاد تحول اجتماعی است. اینکه ایشان چگونه توانست با مفهوم توحید، یک جامعه جاهلی عربی را به یک مدینه فاضله نبوی تبدیل کند. به همین خاطر این کتاب را از باب سیره نیز باید مطالعه کرد. تا با زمانه پیامبر، آیاتی که پیرامون این حوادث وجود دارد و دشمنی‌هایی که با ایشان شد، آشنا شویم. برخی از این مباحث را در کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی» در بخش نیروهای معارض می‌توانیم مشاهده کنیم.

استاد حوزه علمیه قم با معرفی کتاب «همرزمان حسین علیه‌السلام» به‌عنوان اثر دیگری برای آشنایی با نقش سیره در اندیشه رهبر انقلاب افزود: ایشان در این کتاب درباره فلسفه وجودی بعثت، اسلام و تحولات بعد از شهادت پیامبر و همچنین به سیره امام علی و امام حسین علیهماالسلام تا امام یازدهم پرداخته‌است. در واقع این کتاب طرح کلی حیات اهل بیت از نگاه رهبری و سیر تحول و تطوّر جامعه اسلامی ذیل امامت و هدایت معصومین است. این کتاب اساس سیره اهل بیت از منظر فکری رهبر شهید است و همه آثار را باید براساس چارچوب نظری و مبنایی که در کتاب همرزمان حسین علیه‌السلام تبیین شده‌است دید.

وی در ادامه از آثار مرتبط دیگر نام برد و اضافه‌کرد: کتاب «دو مجاهد» که سیره امام حسن و امام حسین علیهماالسلام است. در این کتاب برخلاف باور غلط عمومی، امام حسن نیز به‌عنوان مجاهد معرفی شده‌است. همچنین ترجمه کتاب «صلح امام حسن علیه‌السلام» که نوشته مرحوم آل راضی از علمای عراق است. رهبر انقلاب علی رغم تهیه فیش‌های متعدد برای نوشتن کتابی در باب صلح امام حسن علیه‌السلام با دیدن این کتاب، مقصود خود را یافته‌اند و آن را ترجمه کرده‌اند. از این رو باید این کتاب را جزو آثار و معتقدات ایشان دانست. پس از آن کتاب «چهار گفتار عاشورایی» که طبق فرمایش خودشان، چهار گفتار مبنایی و اصلی ایشان درباره عاشوراست و مستقل چاپ شده‌است.

حجت الاسلام موسوی، علاوه بر اشاره به کتب دیگر از جمله کتاب «امام سجاد علیه‌اسلام» که مجموعه‌ای از نوشتارها و سخنرانی‌ها درباره امام سجاد است و سپس کتاب «پیشوای صادق» که درباره طرح‌واره کلان حیات اهل بیت ناظر به شرایط امام‌صادق، امام کاظم و امام‌رضا علیهم‌السلام است به معرفی آثار دیگری پرداخت و افزود: کتاب «مجموعه پیام‌های کنگره امام‌ رضا علیه‌السلام» شامل 6 سخنرانی و پیام ایشان درباره امام ‌رضا علیه‌السلام از سال 61 تاکنون است. پس از اینها کتاب‌های مکملی چون: «انسان 250 ساله» در دو جلد مختصر و مفصل، کتاب «انتظار» و مقاله‌ای درباره شیخ مفید است که سال 72، پیام مفصلی در حدود 40 صفحه تدوین شد و به هزاره شیخ مفید داده شد. این مقاله به‌جهت ویژگی شیخ مفید در فرهنگ‌سازی عصر غیبت روشنگر این دوران است که با آن دورنمایی از عصر غیبت تا انقلاب اسلامی را به‌دست می‌آوریم.

خبرنگار: زهرا شعبان‌زاده

انتهای پیام/