به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، با نگاهی اجمالی به رسانه ها و مطبوعات ترکیه، با این واقعیت روبرو می شویم که تحلیلگران و کارشناسان این کشور، بیش از هر زمان دیگری روی ابعاد گوناگون جنگ جاری زوم کرده اند. اندیشکده ها و رسانه های ترکیه، برای بررسی موازنه جنگ و قدرت در دو جبهه یعنی ایران از یک سو و آمریکا و رژیم صهیونیستی از دیگر سو، بر موضوعات مختلفی تمرکز کرده اند و بسامد اغلب تحلیل های آنان، بر روی مبحث «امنیت انرژی» است.

اندیشکده مشهور «ستا» به عنوان مهمترین مرکز مطالعات و تحقیقات راهبردی نزدیک به نهاد ریاست جمهوری ترکیه، برای بررسی اهمیت استراتژیک جزیره خارک در جنگ فعلی، گزارشی منتشر کرده که از بسیاری جهات، شایان توجه است.

در وصف اهمیت تحلیل های این اندیشکده باید گفت، موسس و مدیر نخست آن یعنی ابراهیم کالن، حالا ریاست سرویس اطلاعاتی میت ترکیه را در اختیار دارد و مدیر بعدی ستا یعنی پروفسور برهان الدین دوران نیز، هم اکنون به طور همزمان، پست معاونت سیاسی وزارت امور خارجه و همچنین ریاست اداره کل اطلاع رسانی نهاد ریاست جمهوری را در اختیار دارد.

اهمیت استراتژیکِ خارک

در گزارش اندشکده ستا به این اشاره شده که جزیره خارک از دیرباز برای ایران و منطقه مهم بوده و در دوران جنگ تحمیلی نیز، صدام حسین و ارتش بعث او، بارها رویای آن را در سر پرورانده بودند که با حملات هدفمند و دقیق، این سرمایه عظیم ایران را از بین ببرند.

با این حال به نتیجه نرسیدند و ایران توانست از این دارایی استراتژیک به خوبی مراقبت کند. جزیره خارک در نگاه دونالد ترامپ از چنان اهمیتی برخوردار است که برای توصیف آن از عبارت «تاج پادشاهی» (crown jewel) کرد.

گزارش اندیشکده ستا می گوید: «دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا در روز 13 مارس، از این موضوع خبر داد که با حمله به جزیره خارک، یک اقدام مهم و راهبردی انجام داده است. پس از آن، مرکز فرماندهی سنتکام ارتش آمریکا نیز اعلام کرد که 90 نقطه نظامی در جزیره خارک را مورد اصابت قرار داده اما در این حملات، به تاسیسات نفتی آسیبی نرسیده است. اما واکنش ایران نیز مهم بود و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی اعلام کرد که در صورت حمله به تاسیسات نفتی خارک، تاسیسات و مراکز تجاری و صنعتی شرکای آمریکا در منطقه مورد حمله قرار خواهند گرفت. پس از هشدار ایرانی ها، دونالد ترامپ در اقدامی عجیب و در مصاحبه با ان.بی.سی نیوز اعلام کرد که حمله به خارک را یک کار تفریحی و هیجان بخش می داند و ناو خود را از ژاپن به منطقه منتقل می کند. سپس محمد باقر قالیباف رئیس مجلس ایران نیز از این موضوع خبر داد که آمریکا و اسرائیل با همراهی یک کشور همسایه، در حال آمادگی برای حمله به یکی از جزایر ایران هستند. این اظهارنظرها در مجموع، نشان داد که ایران برای حفاظت از مناطق جنوبی و به ویژه جزایر خود، حساسیت دفاعی بالایی دارد».

یک جزیره، یک موقعیت استراتژیک تاریخی

در ادامه گزارش ستا درباره اهمیت راهبردی جزیره خارک آمده است: «جزیره خارک در استان بوشهر ایران و در مسافت 20 کیلومتری خط ساحلی، با مساحت محدود 20 کیلومتر مربع و جمعیت 8 هزار نفری، یکی از مهمترین نقاط جنوب ایران است. چرا که دست کم 90 درصد از صادرات نفت ایران از مجرای این جزیره صورت می گیرد و نزدیکی آن به تاسیسات نفتی بزرگی همچون پالایشگاه ابوذر در مسافت 75 کیلومتری، اهمیت خاصی به خارک داده است. خارک برخلاف بسیاری از جزایر مجاور، آب های عمیقی دارد و نفت کش های عظیم می توانند به راحتی به آن نزدیک شوند. چنین مزیتی در بسیاری از جزایر نفتی دنیا وجود ندارد و از هر نظر، جزیره خارک را باید به عنوان نقطه مهم و دارای ابعاد استراتژیک طلایی تلقی کنیم. نخستین پروژه بندرسازی در این جزیره به سال 1958 میلادی باز می گردد و اسکله شرقی در آن دوران ساخته شد. این اسکله با پتانسیل 275 تُنی خود، می تواند به طور همزمان پذیرای 6 نفتکش بزرگ باشد. در دیگر سو و در اسکله غربی نیز 4 نفتکش می توانند به طور همزمان بارگیری شوند. به این ترتیب، خارک به طور همزمان می تواند 10 نفتکش عظیم را بارگیری و روانه بازارهای جهان کند. از این گذشته، دارای 40 انبار عظیم با پتانسیل ذخیره 20 میلیون بشکه ای است. اینها ویژگی هایی است که از هر لحاظ به عنوان مزیت استراتژیک استثنایی تلقی می شود و جزیره خارک را در مقایسه با دیگر جزایر نفتی منطقه و جهان در یک موقعیت بالاتر و مهم تر قرار می دهد. اگر چه این جزیره می تواند به راحتی 5 میلیون بشکه در روز نفت صادر کند اما در حال حاضر به خاطر تحریم ها، ایران روزانه نهایتاً 3 میلیون بشکه نفت صادر می کند».

ستا در ادامه به موضوع امنیت خارک پرداخته و می نویسد: «اهمیت راهبردی خارک در صنعت نفت ایران و ارتباط 90 درصد صادرات نفت کشور به این جزیره، اهمیت امنیتی خاصی به آن بخشیده است. به طوری که ایران همواره برای جلوگیری از لطمه زدن به امنیت جزیره تدابیر مهمی اندیشیده و معماری امنیتی خود را روی این بنا کرده که اشغال آن، ناممکن باشد. با این حال، آمریکایی ها قبلاً هم درباره خارک اظهار نظر کرده اند و به عنوان مثال ترامپ در سال 1988 میلادی و در اثنای جنگ ایران و عراق، به روزنامه گاردین گفته بود؛ اگر روزی رئیس جمهور آمریکا شوم، کنترل جزیره خارک را در دست خواهم گرفت. یادمان باشد این سخن ترامپ در آن زمان ارتباط دقیقی با پرونده جنگ نفتکش ها داشته که در خلیج فارس و در سالیان 1984 تا 1988 میلادی، توجه همه کارشناسان جهانی بازار نفت را به سوی خود جلب کرده بود. در آن دوران، صدام حسین به این جمعبندی رسیده بود که تنها راه پیروزی ارتش او در جنگ، متوقف کردن صادرات نفت ایران است. اما ایرانی ها نیز چنین واکنشی نشان داده بودند: اگر راه فروش و صادرات نفت ما را بگیرند کاری می کنیم که هیچ کشوری نتواند نفت بفروشد. ایرانی ها به این شعار خود عمل کردند و در آن دوران، انتقال انرژی در خلیج فارس را تحت کنترل گرفتند. این مساله چنان عمیق شد که ایران و آمریکا دست کم 12 بار رو در روی هم قرار گرفتند و برخی از تاسیسات نفتی ایران توسط آمریکا بمباران شد».

در بخش پایانی مطلب، به این موضوع خواهیم پرداخت که بر اساس نگرش کارشناسان اندیشکده ستای ترکیه، چرا به ترامپ هشدار می دهند که خطاهای بزرگ صدام حسین و ارتش بعث عراق درباره خارک را تکرار نکند.

ادامه دارد...

انتهای پیام/