حجت‌الاسلام والمسلمین غلامرضا پرهیزکار، مدیر گروه جامعه‌شناسی مؤسسه‌ امام خمینی(ره)، در گفت‌وگو با خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، درباره نقش عامل یا ساختار در اجتماعات شبانه‌ ایام جنگ تحمیلی تصریح کرد: وقتی افراد به عنوان کنشگر وارد عرصه فرهنگ و جامعه می‌شوند، تولیداتی دارند که در مقطعی خارج از آنها جلوه‌گر شده و نقش ایفا می‌کند و صرف نظر از اینکه چه کسی هستند به آنها جهت می‌دهد و جامعه را پیش می‌برد.

وی با بیان اینکه این ساختار می‌تواند شکل‌های مختلف اعم از نقش‌های اجتماعی، قوانین یا نهادهای جامعه داشته باشد، افزود: برخی جامعه‌شناسان سراغ تحلیل ساختاری رفته‌ و فارغ از افراد، کارکردهای آن را تحلیل می‌کنند، برخی دیگر (مثل معتقدان به کنش متقابل) سراغ افراد و کنشگری‌شان رفته‌اند و اینکه افراد چطور واقعیت را می‌سازند؛ برخی هم تلاش دارند بین این دو دیدگاه جمع کنند و تحلیل می‌کنند که چگونه افراد در عین حال که در ساختار هستند، خودشان هم کنشگری دارند؟

عضو هیأت علمی مؤسسه‌ امام خمینی(ره) ادامه داد: در مقابل این گروه، پساساختارگرایی قرار دارد که در عین توجه به ساختار، آن را منعطف و در حال تغییر می‌بینند نه ثابت و به همین نسبت، به کنشگران هم بها می‌دهد و نوعی نگاه انتقادی هم ساختارها دارد.

رژیم صهیونیستی گمان می‌کند حذف افراد منجر به نابودی ساختار می‌شود/ قدرت ناشی از تکنولوژی است یا برگرفته از فرهنگ؟

حجت‌الاسلام پرهیزکار با اشاره به تجمعات شبانه یک ماه اخیر مردم همزمان شهادت رهبر معظم انقلاب و جنگ رمضان گفت: رژیم صهیونیستی با این تحلیل که همه چیز را فردمحور می‌بیند، معتقد است اگر افراد نباشند، ساختارها نمی‌توانند کار کنند؛ بنابراین به دنبال حذف افراد است در حالی که در ایران حتی افراد عادی هم که ظاهرا نقش یا مسئولیتی ندارند، می‌توانند همان نقش افراد حذف شده را ایفا کنند.

وی با طرح این پرسش که آیا قدرت از تکنولوژی نشأت می‌گیرد یا از معانی و فرهنگی که خصوصا امروزه در تجمعات شبانه تولید و اشاعه می‌شود (مثل امید، همدلی، همکاری، نترسی و...) خاطرنشان کرد: این کنشگران هستند که معانی را خلق می‌کنند، ترس احتمالی مسئولان را می‌ریزند و به یکدیگر و رزمندگان نظامی انگیزه و روحیه می‌دهند.

مدیر گروه جامعه‌شناسی مؤسسه‌ امام خمینی(ره) یادآور شد: نگاه ساختارعاملی، در عین حال که دقیق‌تر است؛ اما به صورت موردی هم متفاوت است؛ یعنی یک جا ممکن است ساختار و جایی دیگر، عامل یا فرهنگی که در جامعه احیا شده است، یا رهبری که مجوز جنگ منطقه‌ای و به نیروها جرأت می‌دهد، مهم‌تر باشد.

جامعه متأثر از سنت‌های الهی دارد پیش می‌رود

حجت‌الاسلام پرهیزکار در تحلیل تأثیر ملکوت بر اراده‌های مردم گفت: این تأثیر با روش‌های متداول علوم اجتماعی قابل سنجش نیست و جامعه‌شناسی به این سمت نرفته است؛ بنابراین شاید بتوان در قالب مطالعه سنت‌های الهی به آن پرداخت؛ از این نگاه باید گفت ما همین الان به نصرت الهی رسیده‌ایم و جامعه متأثر از آن دارد پیش می‌رود.

وی، انتخاب آیت الله سیدمجتبی خامنه ای به رهبری و گرایش قلوب مؤمنین به سمت ایشان را از مصادیق نصرت الهی برشمرد و افزود: این گرایش با اینکه پدیده‌ای پیچیده است؛ ولی در اثر هدایت قلوب توسط خداوند به راحتی محقق شد. همچنین آرامشی که در جنگ و این شرایط سخت، مؤمنین دارند و به جای ترس، ایمانشان افزوده می‌شود و با کوچک‌ترین یا مسن‌ترین اعضای خانواده، زیر بمباران به خیابان می‌آیند، پدیده‌ای پیچیده است نه به این سادگی که به نظر می‌رسد.

عضو هیأت علمی مؤسسه‌ امام خمینی(ره) ابراز کرد: قبلا هنگام حمله به یمن که می‌دیدم فرد با شنیدن صدای حمله، از جای خود بلند نمی‌شود و کارش را ادامه می‌دهد، برایم جالب بود و فکر نمی‌کردم ما هم این‌طور باشیم؛ ولی حالا می‌بینم حتی جلوتر از آنها عمل می‌کنیم و مردم هستند که برخی مسئولان را دنبال خود می‌کشند و می‌گویند نترسید! این پدیده پیچیده را چطور می‌شود تحلیل کرد؟!

حجت‌الاسلام پرهیزکار تأکید کرد: این نترسیدن مردم یا مسئولان و نظامیان، یک پدیده اجتماعی است که از ملکوت نشأت می‌گیرد؛ خدا در قلوب دشمن، رعب و در قلوب مؤمنین، آرامش و سکینه می‌افکند؛ البته این سنت با اعجاز رخ نمی‌دهد و در صورت احراز شرایط توسط مردم، محقق می‌شود.

انتهای پیام/