به گزارش خبرنگار اجتماعی خبرگزاری تسنیم، در دنیای امروز، تاب‌آوری شهری به‌عنوان یکی از ارکان اصلی مقابله با بحران‌ها و تهدیدات غیرمنتظره، از اهمیت بالایی برخوردار است. با توجه به افزایش بحران‌ها، جنگ‌ها و تهدیدات مختلف که هر روزه امنیت و ثبات جوامع را به چالش می‌کشند، نیاز به یک سازمان‌دهی منسجم و مشارکت فعال مردم در تقویت مقاومت شهرها و محله‌ها بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود.

این ضرورت به‌ویژه زمانی بیشتر آشکار می‌شود که کشور با خطرات و چالش‌هایی جدی مواجه است. در همین راستا، به منظور افزایش آمادگی‌های دفاعی و ارتقای تاب‌آوری شهرها در برابر بحران‌های احتمالی، اقداماتی در قالب طرح‌های جامع و ساختاریافته آغاز شده است.

پس از جنگ 12 روزه اخیر در سال گذشته، با تصمیم جمعی از نیروهای دولت شهید رئیسی و حمایت مسئولین عالی‌رتبه نظام، قرارگاه شهید باقری با هدف مرور تجربیات گذشته و ایجاد آمادگی برای تکرار جنگ‌های احتمالی، به‌ویژه در حوزه دفاعی، تشکیل شد. این قرارگاه با هدف پشتیبانی از دولت و سازماندهی عملیات دفاعی، دوازده کمیته تخصصی در عرصه‌های مختلف از جمله امور نظامی، اجتماعی و شهری تشکیل داد.

یکی از این کمیته‌ها، تحت عنوان کمیته تاب‌آوری شهری و محلات با مسئولیت میثم مظفر و با حضور جمعی از متخصصین و نیروهای جهادی و کاردان آغاز به فعالیت کرد.

این کمیته از طریق برگزاری جلسات مستمر و مشورت با مدیران و صاحب‌نظران حوزه شهری، اقداماتی مؤثر را برای افزایش تاب‌آوری محله‌ها و شهرها در برابر بحران‌ها و تهدیدات احتمالی طراحی کرد.

تاب‌آوری شهری به معنای توانایی یک شهر در مواجهه با انواع تنش‌ها، به‌ویژه بحران‌ها و جنگ‌ها، و همچنین اتخاذ تدابیر هدفمند برای بازیابی و پایداری کارکردهای حیاتی شهر تعریف می‌شود.

در این راستا، اقدامات لازم برای حفظ تاب‌آوری شهر تهران در دو بخش کلیدی سازمانی و نهادی و مشارکت شهروندی طبقه بندی شده است؛ هر یک از این بخش‌ها آسیب‌هایی دارند که برای بازیابی و رفع آن‌ها، برنامه‌های کوتاه‌مدت و میان‌مدت در نظر گرفته شده است.

با آغاز تجاوزات آمریکایی‌ها و صهیونیست‌ها به کشورمان، ضرورت تجمیع ظرفیت‌های مردمی برای مدیریت بحران و دفاع شهری بیش از پیش احساس میشود.

در این شرایط، مدل‌هایی همچون بسیج ظرفیت‌های مردمی که پیش از این در دوران دفاع مقدس و در برابر بحران‌های مختلف تجربه شده، ضرورت پیدا کرد. به همین دلیل، کمیته تاب‌آوری شهری و محلات قرارگاه شهید باقری پس از ساعت‌ها کار کارشناسی و بهره‌گیری از تجربیات گذشته، مدل جدیدی به نام "همتا" طراحی و ارائه کرد.

مدل "همتا" در واقع رویکردی جدید برای سازماندهی و مشارکت مردم در دفاع از محله‌ها و شهرها است. این مدل، به‌ویژه در مقیاس محله‌ها، به‌عنوان هسته‌های محلی تاب‌آور شناخته می‌شود که با محوریت مساجد و استفاده از ظرفیت‌های گروه‌های جهادی و نیروهای اجتماعی ایجاد می‌شود. در این هسته‌ها، تمام افراد علاقه‌مند به خدمت به محله و کشور خود می‌توانند مشارکت داشته باشند.

با توجه به نقش محوری مساجد در این طرح، ائمه جماعات، نیروهای بسیج، کانون‌های فرهنگی و معتمدان محلی می‌توانند در شکل‌گیری و تقویت این هسته‌ها نقش‌آفرینی کنند. هدف این هسته‌ها، تقویت تاب‌آوری محله‌ها و شهرها از طریق شبکه‌سازی مردمی است تا در برابر بحران‌ها و شرایط سخت، مقاومت کنند.

از اوایل آغاز جنگ و پس از تشکیل قرارگاه شهید باقری، روند جذب اعضای کمیته تاب‌آوری شهری و محلات شروع شد و همچنان ادامه دارد. این کمیته‌ها از همان ابتدا با توجه به ضرورت بسیج عمومی مردم و ایجاد هماهنگی میان مسئولان و مردم در مواجهه با تهدیدات، فعالیت‌های خود را آغاز کرده‌اند و در حال حاضر در مرحله گسترش و تقویت فعالیت‌ها هستند.

هسته‌های "همتا" با شعار "ایران من، محله من" و با تأکید بر مشارکت مردمی، در ابتدا در تهران آغاز به فعالیت کرده و هم‌اکنون در سراسر کشور در حال گسترش هستند. این هسته‌ها مشتمل بر 8 کمیته تخصصی به شرح زیر است:

1. کمیته ترافیک و بازگشایی معابر

2. کمیته امداد و نجات

3. کمیته پناهگاه و اسکان

4.کمیته دیده‌بانی و اطلاعات

5. کمیته همیار محله

6. کمیته آموزش و اطلاع‌رسانی

7. کمیته بهداشت روان

8. کمیته انرژی

از ویژگی‌های مهم این هسته‌ها می‌توان به مردم‌پایه بودن، واکنش سریع، عملکرد چندوجهی، انعطاف‌پذیری و هم‌افزایی شبکه‌ای اشاره کرد. این ویژگی‌ها سبب می‌شود که هسته‌ها در مواقع بحرانی به‌طور مؤثر و هماهنگ عمل کنند.

هم‌وطنان می‌توانند جهت اطلاع از نحوه عضویت در این هسته‌ها و آشنایی با وظایف و عملکرد هسته‌های همتا به کانال پشتیبانی محتوایی ایران محله در پیام‌رسان بله به نشانی @iranmahale یا https://ble.ir/iranmahalebot‌‌️ مراجعه کنند.