از منظر امام شهید تمدن برای پایداری باید با نظامِ حق هماهنگ شود

حجت‌الاسلام والمسلمین حبیب الله بابایی معاون پژوهشی حوزه علمیه خواهران در گفت‌وگو با خبرگزاری تسنیم از قم درباره الهیات نصرت در رویکرد تمدنی امام شهید گفت: یکی از موضوعات مهم در ادبیات تمدنی امام شهید، مقولۀ «صدق» در «الهیات نصرت» («راستی» شرطِ مداخله الهی و امداد غیبی) رهبر شهید انقلاب است.

وی افزود: نوآورانه‌ترین بخشِ اندیشه تمدنی رهبر شهید انقلاب، گره زدنِ موضوع «صدق» به «قوانین متافیزیکی تاریخ» است. در قرائت تمدنی امام شهید، عالم بر اساس «حق» بنا شده است. تمدنی که می‌خواهد پایدار بماند، باید خود را با این نظامِ حق هماهنگ کند. «صدق» نامِ رمزِ این هماهنگی است. 

این پژوهشگر حوزه تمدن تصریح کرد: در این رویکرد، تمدن‌سازی صرفاً یک فرآیند مادی نیست، بلکه نیازمند «نصرت الهی» است. بدین سان، تمدن صرفا فعل انسانی نیست، بلکه یک فعل الهی است. انسان مومن زمانی می‌تواند به سمت امت‌سازی و یا تمدن‌سازی برود که بتواند مددهای بزرگ غیبی را دریافت کند و خود را مشمول عنایات و توفیقات بزرگ الهی بگرداند. 

وی اضافه کرد: ایشان با استناد به آیات قرآن و تجربیات صدر اسلام، یک فرمول ریاضی‌گونه برای پیروزی‌های تمدنی ارائه می‌دهند: خداوند نصرت خود را به صورت تصادفی توزیع نمی‌کند. نصرت الهی «مشروط» به «صدق» است. (فرمول «صبر + صدق = نصرت»). 

عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی اظهار کرد: وقتی یک ملت در میدان‌های سخت (جنگ، تحریم، فتنه) از خود «راستی» نشان داد (یعنی نترسید، جا نزد، و به وعده الهی اعتماد کرد)، خداوند این «صدق» را می‌بیند و «نصرت» را نازل می‌کند. صدق در اینجا به معنای «تحملِ هزینهِ حق‌مداری» است. تمدنی که بخواهد بدون هزینه دادن و با فرصت‌طلبی (Opportunism) رشد کند، هرگز مشمول سنتِ نصرت نخواهد شد. از این نظر، صدق، کلیدِ فعال‌سازیِ امدادهای غیبی در مهندسی تمدنی ایمانی و اسلامی است.

وی درباره موضوع «صدق» و غربالگری تاریخی در رویکرد تمدنی امام شهید گفت: در نگاه امام شهید، فتنه‌ها و سختی‌ها، «آزمون صدق» هستند (لِیَسْأَلَ الصَّادِقِینَ عَنْ صِدْقِهِمْ). خداوند جوامع را در کوره حوادث می‌اندازد تا عیارِ صدقِ آنها مشخص شود. تمدن نوین اسلامی از دلِ این کوره‌ها بیرون می‌آید. کسانی که در زبان ادعای همراهی دارند اما در عمل می‌لغزند (ریزش‌ها)، در واقع در آزمون صدق مردود شده‌اند. پس صدق، معیارِ «خالص‌سازی» عامل‌های تمدن‌ساز است.

این استاد حوزه و دانشگاه در ادامه سخنانش افزود: ذیل این بحث، امام شهید به مکتب شهید سلیمانی اشاره می‌کند و می‌گوید: این مکتب عبارت است از «صدق» و «اخلاص». این دو کلمه در واقع عنوان و نماد و نمایه‌ مکتب سلیمانى است. «صدق» یعنى همان چیزى که در آیه‌ شریفه‌ «مِنَ اَلْمُؤْمِنِینَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اَللّهَ عَلَیْهِ‌»  است. «اخلاص» هم همین است که در آیات متعدد قرآن از جمله این آیه‌ شریفه «قُلْ إِنِّی أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اَللّهَ مُخْلِصاً لَهُ اَلدِّینَ‌» [آمده]؛  این دو عنوانِ قرآنى، تشکیل‌دهنده‌ حرکت شهید سلیمانى بود. 

وی بیان کرد: آنگاه ایشان با اشاره به انواع توطئه‌ها و ترفندهای دشمن در گذشته، بدین نکته اشاره می‌کند که چیزى که مکر آنان را نقش بر آب کرده، دو عامل اساسى بوده است: ایستادگى بر سر اصول اسلامى و حضور مردم در صحنه. این دو عامل در همه جا کلید فتح و فرج است.

بابایی تأکید کرد: عامل اول به وسیله‌ ایمان صادقانه به وعده‌ى الهى و عامل دوم به برکت تلاش مخلصانه و تبیین صادقانه تضمین مى‌شود. ملتى که صدق و صمیمیت پیشوایان را باور کند، صحنه را از حضور پر برکت خود رونق مى‌بخشد و هر جا که ملت با عزم راسخ در صحنه بماند، هیچ قدرتى توان شکست دادن آن را نخواهد داشت. این تجربه‌ موفقى براى همه‌ ملت‌هایى است که با حضور خود بیدارى اسلامى را رقم زدند.

انتهای پیام/