به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، سلسله نشست‌های بازاندیشی دینی و اجتماعی و نقش رسانه در جنگ و بحران به میزبانی معاون پژوهش مدیریت حوزه علمیه خواهران و همکاری اداره کل پژوهش­های عمومی مرکز مدیریت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد.

دکتر مهدی حمزه‌پور دانشیار دانشکده مدیریت دانشگاه امام صادق(ع) در این نشست با اشاره به جنگ رمضان و نقش رسانه‌­ها گفت: دگردیسی مفهوم جنگ در هزاره سوم امری نیست که بشود آن را به‌سادگی نادیده گرفت. امروز جنگ در میدان‌های فیزیکی خلاصه نمی‌شود و بخش تعیین‌کننده آن در قلمرو ذهن‌ها و ادراک‌ها جریان دارد. آن چه امروز ماشین جنگی نظام سلطه را هدایت می‌کند نه صرفاً تسلط بر تجهیزات نظامی که توانایی بازآرایی افق فهم مردم است. عملیات فریب تاریخی مانند عملیات رمضان نمونه‌ای نافذ از موفقیت در جنگ شناختی بوده است؛ عملیاتی که پیش از تبادل آتش رسمی با عملیات فریب گسترده تصویر و تصور دستگاه محاسباتی دشمن را دگرگون ساخت و توانایی تصمیم‌گیری او را فلج کرد.

حمزه‌پور افزود: در دوره دیجیتال اما همان منطق فریب با ابزارهایی نامرئی‌تر و مقیاس‌ پذیرتر بازتولید می‌شود. فناوری نرم شناختی مجموعه‌ای از سازوکارهاست که با بهره‌گیری از هوش مصنوعی، الگوریتم‌های یادگیری ماشینی و تحلیل داده‌های بزرگ قادر است به‌صورت لحظه‌ای و متناسب با ساختار روانی هر فرد سناریوهای متعددی از روایت‌های ساختگی تولید کند. این روایت‌ها سوگیری‌های تأییدی، احساسات پنهان و نقاط ضعف شناختی کاربران را هدف می‌گیرند و فضایی از واقعیت‌های ترکیبی می‌آفرینند که در آن مرز میان حقیقت و توهم به‌طرز فریبنده‌ای محو می‌شود که نتیجه این تحول تغییر نقش رسانه‌ها است. رسانه‌هایی که دیگر صرفاً کانال انتقال خبر نیستند بلکه به معماری ادراک جمعی تبدیل شده‌اند.

وی در ادامه افزود: در عصر الگوریتم‌ها رسانه می‌تواند امید یا هراس، اعتماد یا بی‌اعتمادی را در جامعه بسازد یا منهدم کند. الگوریتم‌ها با اولویت‌بندی محتوا بر مبنای تعامل و هیجان‌سازی چنان روزنه‌هایی در چشم‌انداز دید کاربران ایجاد می‌کنند که سوژه جهان پیرامون خود را دقیقاً از دریچه‌ای می‌بیند که مهندسان شناختی طراحی کرده‌اند و خطر اصلی اما تنها در دستکاری اطلاعات نیست بلکه در فرایند فروپاشی معنایی ریشه دارد.

دانشیار دانشکده مدیریت دانشگاه امام صادق(ع) در ادامه هشدار داد جامعه‌ای که روایت خود از واقعیت را از دست بدهد حتی بدون تجربه شکست نظامی با فروپاشی هویتی و معنایی روبه‌رو می‌شود. واقعیت اگر نتواند در بستر معنابخشی انسانی تفسیر شود برای زیست‌جهان یک ملت بی‌معنا می‌شود و این بی‌معنایی می‌تواند پایه‌های تاب‌آوری فرهنگی و اجتماعی را سست کند و  هوش مصنوعی به‌واسطه سرعت و مقیاس تولید داده و روایت، روند فروپاشی معنایی را تسریع می‌کند و در مقابل این تهدید، رسالت نخبگان فرهنگی، دین‌پژوهان و اصحاب رسانه برجسته می‌شود.

حمزه‌پور خاطرنشان کرد: بازاندیشی دینی و اجتماعی و روزآمدسازی دستگاه‌های معنابخشی باید از متن مباحث دانشگاهی فراتر رفته و به برنامه‌های عملی و رسانه‌ای تبدیل شود که بتوانند روایت‌های ایجابی و حیات‌بخش را در فضای عمومی تثبیت کنند. جامعه ایرانی-اسلامی، با میراث غنی حکمت و عرفان ظرفیت تولید روایت‌هایی را دارد که می‌تواند پادزهری برای زهر ادراکی شبکه‌ای باشد اما این ظرفیت نیازمند سازوکارهای نوین رسانه‌ای و فرهنگی است تا در برابر سیلاب داده‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی تاب بیاورد.

این استاد دانشگاه گفت: افزایش سواد رسانه‌ای در سطوح مختلف اجتماعی، تقویت ظرفیت‌های تولید محتوای بومی و معنادار، توسعه چارچوب‌های اخلاقی و قانونی برای تنظیم فعالیت الگوریتم‌ها و ایجاد شبکه‌های مقاوم اطلاع‌رسانی که بتوانند روایت‌های مبتنی بر حقیقت و امید را تقویت کنند و  پیروزی در این میدان مستلزم اقدام جمعی و برنامه‌ریزی هوشمند است و در پایان ملتی موفق خواهد بود که نه فقط در برابر بمباران روایت‌های معارض ایستادگی کند بلکه روایت اصیل خود را به‌گونه‌ای تبیین و تثبیت نماید که از حصار توهمات شبکه‌ای عبور کند و دل‌های تشنه معنا را سیراب سازد.

انتهای پیام/